Tòa hủy án 5 năm tù công chức xã tham ô 4 triệu đồng, trả hồ sơ điều tra lại

Nguyễn Thị Hằng, cựu công chức văn hóa – xã hội xã Cự Khê, Hà Nội, bị tuyên 5 năm tù vì giả chữ ký vợ một bệnh binh để chiếm đoạt hơn 4 triệu đồng tiền chính sách. Vụ án gây chú ý bởi số tiền không lớn nhưng mức án đáng kể.

Sáng 24/8, TAND TP Hà Nội tiếp tục xét xử phúc thẩm đơn kháng cáo của bà Hằng, 39 tuổi, từng phụ trách thu, chi và quyết toán trợ cấp cho người có công tại xã Cự Khê, huyện Thanh Oai cũ.

Theo cáo buộc, trong năm 2022 và 2023, bà Hằng không chi tiền điều dưỡng và quà dịp 27/7 cho ông Trần Văn Tuyến, bệnh binh hạng 1/3, mà giả chữ ký vợ ông là bà Nguyễn Thị Thủy để hoàn thiện hồ sơ quyết toán.

Tại phiên sơ thẩm, bị cáo không thừa nhận chiếm đoạt. Bà khai đã đưa tiền cho gia đình sau khi nhận tạm ứng nhưng “quên” xin chữ ký xác nhận. Tuy nhiên, hội đồng xét xử cho rằng lời khai này không có đủ căn cứ đối chiếu.

Ông Tuyến qua đời tháng 4/2023 khi chưa nhận khoản tiền điều dưỡng. Đến tháng 9/2023, đoàn kiểm tra của Phòng Lao động – Thương binh và Xã hội huyện Thanh Oai phát hiện sai phạm trong hồ sơ quyết toán.

Sau đó, bà Hằng hai lần chuyển tiền trả bà Thủy nhưng người này từ chối nhận để chờ kết luận. Tháng 01/2024, sau khi đại diện Đảng ủy, UBND xã cùng bà Hằng đến nhà xin lỗi và thắp hương cho ông Tuyến, gia đình nhận lại hơn 1,4 triệu đồng tiền điều dưỡng năm 2022.

Khoản 2,6 triệu đồng tiền quà 27/7/2023, gồm 600.000 đồng của Chủ tịch nước và 2 triệu đồng của TP Hà Nội, được bà Hằng nộp lại ngân sách huyện.

Trưa 24/8, TAND TP Hà Nội tuyên án phúc thẩm, quyết định hủy toàn bộ bản án sơ thẩm từng tuyên phạt bà Hằng 5 năm tù, trả hồ sơ để điều tra lại theo thủ tục chung. Bà Hằng tiếp tục kêu oan, cho rằng mình không chiếm đoạt số tiền trên.

Vì sao hơn 4 triệu đồng vẫn có thể nhận án 5 năm tù?

Điểm đáng chú ý của vụ án là khoảng cách giữa số tiền bị cáo buộc chiếm đoạt và mức hình phạt. Hơn 4 triệu đồng không phải số tiền lớn, nhưng hành vi bị xét xử là lợi dụng chức vụ để chiếm đoạt tài sản.

Theo ông Đỗ Ngọc Bình, Tòa án quân sự khu vực Thủ đô Hà Nội, đồng tác giả nghiên cứu về tội Tham ô tài sản đăng trên Tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam, khoản 1 Điều 353 Bộ luật Hình sự quy định khung hình phạt 2-7 năm tù với hành vi lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản từ 2 đến dưới 100 triệu đồng.

Như vậy, số tiền cụ thể trong cùng ngưỡng không phải yếu tố duy nhất quyết định mức án. Trong vụ này, việc bị cáo không thừa nhận hành vi dù chứng cứ giả chữ ký được xác định rõ, cùng với việc tài sản liên quan đến gia đình chính sách, trở thành những yếu tố bất lợi.

Nếu thành khẩn và chủ động khắc phục hậu quả sớm, bị cáo có thể có thêm tình tiết giảm nhẹ. Tuy nhiên, đây là đánh giá về khả năng áp dụng chính sách hình sự, không đồng nghĩa mọi trường hợp tương tự đều được hưởng án treo.

Vụ án cho thấy trong các khoản chi chính sách, việc lập hồ sơ, xác nhận và quyết toán không chỉ là thủ tục hành chính. Chỉ một chữ ký giả cũng có thể kéo theo trách nhiệm hình sự khi người thực hiện lợi dụng vị trí được giao.

Hơn 4 triệu đồng đã được hoàn trả, nhưng hậu quả pháp lý đối với người từng phụ trách chi trả chính sách vẫn còn kéo dài.

Đỗ Vân (tổng hợp)