Tổng thống Donald Trump đang đứng trước hạn chót chấm dứt chiến tranh Iran vào ngày 1/5 theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh. Chính trường Mỹ căng thẳng khi Nhà Trắng tìm cách duy trì chiến dịch mà không cần sự phê chuẩn từ Quốc hội giữa áp lực kinh tế ngày càng gia tăng.
- Cháy xe cứu hộ Lâm Đồng: Phương tiện bị thiêu rụi trong rạng sáng
- Khởi tố 4 cựu cán bộ: Vụ nữ sinh tử vong tại Vĩnh Long
- Xe máy tông đuôi ô tô dừng sai quy định, một người tử vong ở TPHCM
Tranh cãi pháp lý về thời hạn 60 ngày theo Đạo luật Quyền lực Chiến tranh
Theo quy định của Đạo luật Quyền lực Chiến tranh năm 1973, Tổng thống có thời hạn đến ngày 1/5 để xin Quốc hội cho phép hoặc chấm dứt chiến sự vốn bắt đầu từ ngày 28/2. Các nghị sĩ đảng Dân chủ, dẫn đầu bởi ông Chuck Schumer, đang gây sức ép buộc chính quyền phải xin phê chuẩn chính thức cho chiến dịch tại Iran. Thượng nghị sĩ Susan Collins nhấn mạnh đây là yêu cầu bắt buộc nhằm bảo vệ quyền tuyên chiến của cơ quan lập pháp theo đúng tinh thần Hiến pháp Mỹ.
Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth lập luận tại phiên điều trần ngày 30/4 rằng lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4 đã đóng băng xung đột. Chính quyền cho rằng cách hiểu này giúp họ chưa vi phạm giới hạn 60 ngày đối với các hoạt động quân sự kéo dài mà không có sự phê chuẩn. Tuy nhiên, một số nghị sĩ đảng Cộng hòa như John Curtis của bang Utah tuyên bố sẽ không ủng hộ hành động quân sự tiếp diễn sau thời hạn nếu thiếu đi sự chấp thuận chính thức.
Một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Trump dự kiến nhận báo cáo về kế hoạch tấn công quân sự mới nhằm buộc Iran đàm phán chấm dứt xung đột. Nếu giao tranh tiếp tục, ông có thể thông báo với Quốc hội về việc bắt đầu một thời hạn 60 ngày khác để tránh các rào cản pháp lý. Trong khi đó, lãnh đạo phe đa số Cộng hòa John Thune tại bang Nam Dakota hy vọng Washington và Tehran có thể đạt được một thỏa thuận hòa bình lý tưởng trong thời gian tới.
Hệ lụy kinh tế và áp lực chính trị trước thềm bầu cử tháng 11
Các cuộc thăm dò cho thấy chiến tranh Iran không được lòng người dân Mỹ chỉ 6 tháng trước cuộc bầu cử tháng 11 quyết định quyền kiểm soát Quốc hội. Tỷ lệ ủng hộ của Tổng thống Trump đã giảm xuống mức thấp nhất trong nhiệm kỳ hiện tại do người dân khó chịu với chi phí sinh hoạt tăng cao. Công chúng cho rằng giá xăng dầu và hàng hóa thiết yếu leo thang trực tiếp bắt nguồn từ những bất ổn quân sự tại khu vực Trung Đông.
Phía Iran vào ngày 30/4 tuyên bố sẽ đáp trả bằng các cuộc tấn công kéo dài và gây đau đớn nếu Washington nối lại hoạt động không kích quân sự. Lời đe dọa này làm phức tạp thêm nỗ lực của Mỹ trong việc thành lập liên minh quốc tế để mở lại tuyến đường vận tải tại eo biển Hormuz. Christopher Preble từ trung tâm tư vấn Stimson Center nhận định sự chia rẽ tại Washington mang tính đảng phái sâu sắc khi đa số đảng viên Cộng hòa vẫn ủng hộ tổng thống.
Nhà Trắng khẳng định đang thảo luận với Quốc hội nhưng chỉ trích các nỗ lực chiếm đoạt quyền lực của Tổng tư lệnh làm suy yếu vị thế quân đội. Hiến pháp quy định chỉ Quốc hội mới có quyền tuyên chiến, trừ các hoạt động ngắn hạn hoặc để đối phó với mối đe dọa tức thời. Hiện tại, sự bế tắc tại eo biển Hormuz vẫn là nguyên nhân cốt lõi khiến các nỗ lực ngoại giao nhằm chấm dứt hoàn toàn xung đột rơi vào tình trạng khó khăn.
Theo: Báo Dân trí
