Hải quân Trung Quốc đang đầu tư mạnh vào phát triển tàu ngầm, từ hạt nhân đến diesel-điện, giúp họ nhanh chóng thu hẹp khoảng cách với Mỹ. Xu hướng này có thể làm thay đổi cán cân chiến lược trên biển trong thập niên tới.
- Trump kêu gọi châu Âu ngừng nhập dầu Nga
- Estonia cảnh báo NATO sẵn sàng dùng vũ lực đáp trả Nga
- Ba nước lớn công nhận Nhà nước Palestine
Hải quân Trung Quốc mở rộng nhanh hơn dự báo
Theo các số liệu mới nhất, Trung Quốc hiện sở hữu hơn 370 tàu chiến, con số dự kiến tăng lên 395 vào năm 2025 và đạt 435 vào năm 2030. Điều này giúp Bắc Kinh trở thành quốc gia có hạm đội hải quân lớn nhất thế giới, vượt xa Mỹ vốn chỉ duy trì khoảng 296 tàu và có thể giảm còn 294 chiếc vào năm 2030.
Tuy Mỹ vẫn có ưu thế về tàu sân bay với 11 chiếc chạy bằng năng lượng hạt nhân, so với chỉ hai chiếc của Trung Quốc và một chiếc đang thử nghiệm, nhưng lĩnh vực tác chiến dưới biển lại cho thấy sự thay đổi đáng kể. Các tàu ngầm của Trung Quốc được đầu tư mạnh mẽ với công nghệ AIP hiện đại, cho phép hoạt động lặng lẽ, khó bị phát hiện và có thể mang vũ khí tiên tiến.
Trong bối cảnh căng thẳng quanh eo biển Đài Loan, việc Trung Quốc gia tăng sức mạnh tàu ngầm được coi là yếu tố then chốt, vừa để phòng thủ vừa tạo lợi thế trong các chiến lược tấn công tiềm năng.
Công nghệ tàu ngầm Trung Quốc bước vào giai đoạn nhảy vọt
Hiện nay, Mỹ có 71 tàu ngầm, toàn bộ chạy bằng năng lượng hạt nhân. Trong số này, 14 tàu mang tên lửa đạn đạo, 53 tàu tấn công và 4 tàu tên lửa dẫn đường. Trong khi đó, Trung Quốc có 60 chiếc, bao gồm 12 tàu ngầm hạt nhân và 48 tàu diesel-điện, trong đó 12 chiếc được trang bị công nghệ AIP, giúp gia tăng đáng kể khả năng tàng hình.
Trung Quốc đã phát triển tàu ngầm từ năm 1974, bắt đầu với Type 091 nhiều hạn chế, và đến nay đã sản xuất Type 093 với khả năng hoạt động yên tĩnh và trang bị hệ thống phóng thẳng đứng. Các biến thể mới như Type 093A, 093B tiếp tục nâng cao hiệu quả chiến đấu.
Type 095, dòng tàu ngầm hạt nhân mới nhất, có thể hoạt động tới 90 ngày, mang theo nhiều loại vũ khí hiện đại. Tiếp theo, Type 096 được kỳ vọng sẽ trở thành trụ cột trong năng lực răn đe chiến lược hải quân Trung Quốc. Chuyên gia quân sự Mỹ cho rằng đây là thời điểm Bắc Kinh tiến gần đến bước đột phá lớn, khiến tàu ngầm khó bị phát hiện hơn trước.
Nguy cơ Mỹ đánh mất ưu thế dưới biển sâu
Bộ Quốc phòng Mỹ thừa nhận rằng đội tàu ngầm hiện tại phần lớn đã già cỗi, nhiều chiếc được chế tạo từ thời Chiến tranh Lạnh. Khả năng đóng mới tàu lớp Virginia không theo kịp nhu cầu, khiến số lượng tàu ngầm Mỹ có thể giảm xuống 47 chiếc vào cuối thập niên này. Dù sau đó sẽ tăng trở lại hơn 50 chiếc, nhưng Mỹ khó đạt mục tiêu 66 tàu trước năm 2054.
Trái lại, Trung Quốc lại tăng tốc đáng kinh ngạc. Chỉ trong vòng ba năm, nước này đã đóng mới hơn 15 tàu ngầm, trong đó có nhiều chiếc Type 093B và Type 039C. Báo cáo của Lầu Năm Góc năm 2023 dự đoán hạm đội tàu ngầm Trung Quốc có thể đạt 80 chiếc vào năm 2035, gần 20 chiếc chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Với đà phát triển này, Bắc Kinh có khả năng vượt Mỹ về số lượng tàu ngầm vào năm 2030. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhấn mạnh Mỹ vẫn duy trì lợi thế về kinh nghiệm tác chiến và mạng lưới đồng minh ở Ấn Độ – Thái Bình Dương. Dẫu vậy, sự mở rộng của Trung Quốc đã tạo ra thách thức trực tiếp, buộc Washington phải đánh giá lại chiến lược duy trì ưu thế dưới lòng biển.
Theo: Khai Mở
