Ngày 10-10, Tổng thống Donald Trump bất ngờ tuyên bố áp thuế bổ sung 100% lên toàn bộ hàng hóa nhập từ Trung Quốc, nâng tổng thuế suất lên 130%. Động thái này khiến thương chiến Mỹ – Trung bước vào giai đoạn leo thang mới, với hàng loạt biện pháp trả đũa và kiểm soát công nghệ chiến lược từ hai siêu cường.
- Ngôi nhà cháy khiến 5 người chết trong hẻm Hà Nội
- Vấn đề bồi thường dự án Nam Hội An 4 tỷ USD
- Tài xế bị đá vùi lấp tử vong bên trong thùng xe tải ở Quảng Ngãi
Leo thang thương chiến
Cuộc đối đầu kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc đã bước sang “phiên bản 2.0”, quyết liệt và toàn diện hơn. Bắc Kinh trước đó mở rộng kiểm soát xuất khẩu đất hiếm – nguồn nguyên liệu then chốt cho ngành pin xe điện, bán dẫn và công nghệ quốc phòng. Với việc nắm tới 90% thị phần đất hiếm toàn cầu, Trung Quốc nắm trong tay “chìa khóa công nghệ” của thế kỷ 21.
Đáp lại, Washington tăng thuế mạnh và siết xuất khẩu công nghệ cao như AI, an ninh mạng và chip tiên tiến. Tổng thống Trump còn đe dọa hủy cuộc gặp với Chủ tịch Tập Cận Bình tại Hội nghị APEC, khiến nguy cơ đối đầu trực tiếp ngày càng rõ nét.
Các chuyên gia cảnh báo, “đòn ăn miếng trả miếng” này có thể khiến chuỗi cung ứng toàn cầu rối loạn, đẩy kinh tế thế giới vào vòng xoáy suy thoái mới.
4 kịch bản có thể xảy ra
Kịch bản thứ nhất: Leo thang toàn diện – có xác suất cao nhất. Bắc Kinh đáp trả bằng thuế 100% với hàng Mỹ, ngừng xuất khẩu đất hiếm và siết công nghệ bán dẫn. Mỹ có thể phản công bằng lệnh cấm chip cao cấp của Nvidia, Intel.
Kịch bản thứ hai: Đàm phán khẩn – có khả năng trung bình. Hai bên có thể tìm tiếng nói chung tại Hội nghị APEC để hạ nhiệt tạm thời, giảm thuế và nới kiểm soát. Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi như sở hữu trí tuệ và công nghệ khó được giải quyết.
Kịch bản thứ ba: Chiến tranh lạnh kinh tế – ít khả năng hơn, nhưng hệ quả sâu rộng. Mỹ đẩy mạnh chiến lược “friendshoring”, chuyển chuỗi sản xuất sang Việt Nam, Ấn Độ, Mexico; trong khi Trung Quốc thúc đẩy tự chủ công nghiệp “Made in China 2025”.
Kịch bản thứ tư: Hạ nhiệt bất ngờ – xác suất rất thấp. Một bên có thể nhượng bộ với sự trung gian của EU hoặc WTO. Tuy nhiên, tình hình kinh tế toàn cầu yếu ớt khiến khả năng này gần như chỉ mang tính lý thuyết.
Cuộc đua định hình trật tự mới
Thương chiến Mỹ – Trung 2.0 không chỉ là cuộc so găng kinh tế, mà là xung đột giữa hai tầm nhìn chiến lược: “Nước Mỹ trên hết” của ông Trump và “Made in China 2025” của ông Tập. Từ thuế quan 2018 đến lệnh kiểm soát đất hiếm 2025, hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang tái định hình trật tự toàn cầu.
Dù kết cục ra sao, thế giới đang chứng kiến sự phân cực ngày càng rõ giữa hai khối kinh tế – mở đầu cho một kỷ nguyên “chiến tranh lạnh kinh tế” mới.
Theo: Tuổi Trẻ
