Chiều thu nơi làng nhỏ xứ Thanh, cậu bé Nam ngồi lặng trước hiên, ánh mắt xa xăm. Ông bà già yếu vẫn tần tảo nuôi cháu, gánh thay phần cha mẹ. Một tuổi thơ dang dở và những đôi vai chưa thôi nhọc nhằn.
- Bờ Hồ ngày xưa – nơi thành phố nhỏ soi bóng tuổi thơ tôi
- Thời tiết ngày 13/10: Mưa dông gia tăng ở nhiều nơi, cảnh báo nguy cơ thiên tai cục bộ
- Túi tiền, vàng nhặt được trong lũ được trả
Chiều nào cũng vậy, khi nắng nhạt dần xuống, thằng Nam lại ngồi thui thủi trước hiên. Cậu bé gầy, nước da sạm nắng, đôi mắt đen láy nhìn xa xăm ra con ngõ nhỏ. Bên cạnh là rổ rau bà nội vừa hái, còn vương mùi đất ẩm và hương gió đồng. Cả xóm ai cũng biết hoàn cảnh nhà nó – bố đi tù, mẹ đã đi bước nữa, bỏ lại thằng con thơ cho ông bà già nuôi nấng.
Ông bà Tám đã ngoài bảy mươi, lưng còng, tóc bạc, vẫn lom khom ngoài ruộng. Ông trồng mấy luống hành, bà gánh nước tưới rau, sáng sớm lại đạp chiếc xe cà tàng ra chợ. Những đôi tay nhăn nheo, chai sạn vẫn kiên nhẫn vun vén từng đồng bạc lẻ để nuôi cháu ăn học. Nhìn họ, ai mà không xót. Một đời cực nhọc vì con, tưởng đâu tuổi già được thảnh thơi, vậy mà vẫn chưa kịp nghỉ ngơi, lại oằn vai gánh thêm một tuổi thơ dang dở.
Tôi vẫn thường đi qua con ngõ ấy. Nhiều hôm thấy bà Tám còng lưng rửa bát, thằng Nam ngồi bên vừa học bài vừa ngoái nhìn ra cổng, ánh mắt như đang chờ một điều gì xa xôi. Có lần, tiếng trẻ con nhà hàng xóm reo lên: “Bố ơi, mai cho con đi chơi nhé!” – Nam chỉ khẽ cúi đầu, ngón tay mân mê chiếc bút chì sứt ngòi. Ánh nhìn ấy khiến tim tôi nhói lên – một nỗi buồn trong trẻo mà dài lâu, như mưa rơi không tiếng.
Người lớn bảo trẻ con nhanh quên, nhưng có lẽ chỉ người trong cuộc mới hiểu: có những vết thương không chảy máu nhưng không bao giờ lành. Nam ngoan, học giỏi, không oán thán điều gì. Cậu chỉ lặng lẽ lớn lên trong tình thương của ông bà – những con người mà tình yêu thương đã cạn kiệt cho con cái, nhưng vẫn tìm thấy sức lực để yêu thêm một lần nữa vì đứa cháu bé bỏng.
Có lần tôi thấy ông nội Nam ngồi bên hiên, thở dài nhìn tấm ảnh cũ – tấm ảnh chụp cả nhà từ khi cha Nam còn thanh niên, mẹ vẫn còn cười rạng rỡ. Ánh hoàng hôn nhuộm vàng khuôn mặt nhăn nheo của ông, trong đôi mắt ấy có cả niềm thương, nỗi buồn và một sự bất lực đến nghẹn lời. Bà nội ngồi bên, bàn tay run run gỡ tóc cho cháu, ánh nhìn hiền từ mà mỏi mệt. Cái cảnh ấy… khiến tôi thấy lòng mình thắt lại.
Giữa cuộc sống hối hả này, có những con người lặng lẽ đi qua đời ta như thế – chẳng cần nói gì, nhưng chỉ cần nhìn cũng đủ để thấy thương. Thương một đứa trẻ sinh ra thiếu thốn vòng tay cha mẹ. Thương những người già tưởng đã hết khổ, lại vẫn gánh trên vai trách nhiệm của cả hai thế hệ.
Chiều nay, thằng Nam vẫn ngồi bên hiên, đôi mắt hướng ra con ngõ vắng, nơi ánh chiều rơi xuống lấp lánh như bụi ký ức. Tôi tự hỏi, không biết mai này, khi lớn lên, cậu có còn nhớ những mùa rau xanh, những bàn tay nhăn nheo gói ghém từng đồng, hay chỉ nhớ nỗi buồn đã khắc vào tuổi thơ. Nhưng có một điều chắc chắn: tình thương của ông bà – dù lặng lẽ – vẫn là ngọn lửa giữ cho tâm hồn cậu sáng mãi, giữa cuộc đời nhiều gió sương này.
Tôi bỗng nghĩ, biết đâu, trong đôi mắt buồn kia đang le lói một ngọn lửa – thứ ánh sáng được nhen lên từ tình thương của ông bà, để một ngày nào đó, cậu bé ấy sẽ lớn lên thành người tử tế, biết yêu và bao dung hơn cả những gì mình từng thiếu.
Và có lẽ, cuộc đời vẫn đẹp – bởi dù nhiều khuyết thiếu, tình thương vẫn tìm cách nảy mầm, ngay cả trên mảnh đất tưởng chừng khô cằn nhất.
