Đàm phán Mỹ – Iran chưa tìm được tiếng nói chung sau nhiều vòng

Tổng thống Mỹ vừa phát tín hiệu trái chiều về việc sử dụng vũ lực trong khi Iran kiên quyết yêu cầu bồi thường và kiểm soát eo biển Hormuz.

Đàm phán Mỹ – Iran bế tắc vì các điều kiện tiên quyết

Tính đến ngày 20/5/2026, các vòng đàm phán giữa Tehran và Washington vẫn chưa mang lại bất kỳ tiến triển thực chất nào. Theo tờ Wall Street Journal, lập trường của Iran vẫn không đổi so với các giai đoạn thảo luận trước đó, khiến triển vọng về một thỏa thuận chấm dứt chiến tranh trở nên mờ mịt. Cả hai bên vẫn đang duy trì một khoảng cách rất lớn về quan điểm, trong khi áp lực từ cộng đồng quốc tế ngày càng tăng cao. Sự thiếu hụt các bước tiến cụ thể trên bàn thương lượng đang khiến các nhà trung gian khu vực cảm thấy lo ngại về một đợt leo thang căng thẳng mới.

Ngày 19/5, Tổng thống Donald Trump tuyên bố hoãn các kế hoạch tấn công quân sự với lý do có những tín hiệu khả quan trên bàn ngoại giao. Tuy nhiên, thực tế được các nhà trung gian tiết lộ lại cho thấy Iran vẫn đang đưa ra những yêu sách rất cứng rắn. Tehran yêu cầu Mỹ phải chấm dứt hoàn toàn các hành động quân sự, đồng thời cung cấp các khoản viện trợ tài chính và bồi thường thiệt hại chiến tranh. Đặc biệt, yêu cầu được quyền giám sát eo biển Hormuz – một vị trí chiến lược quan trọng – đang là một trong những điểm gây tranh cãi nhất mà hai bên chưa thể thống nhất.

Bên cạnh đó, chương trình hạt nhân của Iran vẫn là một “nút thắt” khó gỡ trong quan hệ giữa hai cường quốc này. Washington kiên quyết yêu cầu Tehran phải đình chỉ lâu dài hoặc đóng cửa hoàn toàn các cơ sở hạt nhân của mình như một phần của thỏa thuận. Ngược lại, phía Iran cho đến nay vẫn từ chối mọi yêu cầu liên quan đến việc hạn chế năng lực hạt nhân của quốc gia này. Sự bất đồng sâu sắc này đã tồn tại qua nhiều vòng đàm phán mà không có dấu hiệu nhượng bộ từ bất kỳ phía nào, khiến tiến trình ngoại giao lâm vào tình trạng bế tắc hoàn toàn.

Diễn biến tại eo biển Hormuz gây áp lực lên kinh tế toàn cầu

Trong khi các nỗ lực ngoại giao giậm chân tại chỗ, Mỹ và Israel được cho là đã chuẩn bị các phương án tấn công quân sự mới. Các đợt tấn công này có thể bắt đầu ngay vào tuần tới nhằm gây áp lực tối đa lên chính phủ Iran. Tổng thống Trump đã trực tiếp trao đổi với các phóng viên vào ngày 19/5 rằng ông hy vọng không phải gây chiến nhưng có thể sẽ phải giáng thêm những đòn mạnh vào đối phương. Chiến lược sử dụng sức mạnh quân sự để thúc đẩy ngoại giao đang được Nhà Trắng cân nhắc kỹ lưỡng trong bối cảnh các biện pháp trừng phạt kinh tế chưa đem lại kết quả.

Cuộc xung đột hiện tại khởi nguồn từ ngày 28/02 và đã chứng kiến hơn 20.000 mục tiêu trên khắp Iran bị tấn công bởi liên quân. Dù gây thiệt hại nặng nề cho hạ tầng của Iran, nhưng các chiến dịch này vẫn chưa thể buộc Tehran ngồi vào bàn đàm phán với một tâm thế nhượng bộ. Phó Tổng thống JD Vance nhận định rằng dù Iran có thể mong muốn một thỏa thuận để thoát khỏi chiến tranh, nhưng việc đạt được sự đồng thuận cuối cùng vẫn còn rất xa. Nhà Trắng khẳng định sẽ chỉ tin vào một thỏa thuận khi các văn bản chính thức được các bên ký kết và thực hiện đầy đủ.

Iran cũng đã chứng tỏ năng lực đáp trả của mình khi phong tỏa eo biển Hormuz, tuyến đường vận tải chiếm 20% lượng dầu mỏ của thế giới. Các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và tên lửa vào các quốc gia vùng Vịnh đã gây ra những cú sốc lớn cho nền kinh tế toàn cầu và thị trường năng lượng. Tehran đã đưa ra lời cảnh báo rằng họ sẽ đáp trả mạnh mẽ hơn nữa nếu các cuộc tấn công quân sự từ phía Mỹ không dừng lại. Những diễn biến này cho thấy một vòng xoáy đối đầu nguy hiểm tại Trung Đông đang đe dọa trực tiếp đến sự ổn định và an ninh của toàn thế giới.

Theo: Báo Dân trí