Hai học sinh Trường THPT chuyên Lam Sơn (Thanh Hóa) vừa giành Huy chương Vàng tại Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế 2026. Điều đặc biệt, cả hai chỉ có khoảng ba tháng làm quen lĩnh vực mới trước khi tranh tài cùng 66 quốc gia và vùng lãnh thổ.
- Thịt ngoại giá rẻ tràn về, lợn hơi Việt rơi đáy năm
- Từ kèo vui trên TikTok đến khởi tố tội xâm phạm mồ mả
- Chiếc ví 14,68 triệu đồng bất ngờ được trả lại giữa phòng bệnh
Chiều 05/10, UBND tỉnh Thanh Hóa tổ chức lễ tuyên dương, trao thưởng cho học sinh và giáo viên đạt thành tích tại Kỳ thi Olympic Thiên văn và Vật lý thiên văn quốc tế (IOAA) lần thứ XIX. Kỳ thi diễn ra từ 25/9 đến 05/10 tại Đại học Phenikaa (Hà Nội), với 67 đội, 320 thí sinh đến từ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ. Hai học sinh lớp 12 chuyên Vật lý Mai Văn Khánh và Nguyễn Quang Dũng là những học sinh đầu tiên của Trường THPT chuyên Lam Sơn giành huy chương tại sân chơi này.
Điều khiến thành tích của hai học sinh càng đáng chú ý là thời gian chuẩn bị chỉ khoảng ba tháng. Thiên văn học và vật lý thiên văn vốn chưa phải lĩnh vực truyền thống của Trường THPT chuyên Lam Sơn, nơi có thế mạnh lâu năm ở Toán, Lý, Hóa, Sinh. Theo Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa Tô Anh Dũng, trước một lĩnh vực hoàn toàn mới và những nội dung vượt chương trình phổ thông, Khánh và Dũng đã chủ động tự học, tự nghiên cứu để chuẩn bị cho kỳ thi. Từ một hướng học thuật mới, hai em đã mang về những tấm Huy chương Vàng đầu tiên cho ngôi trường chuyên của xứ Thanh.
Từ ba tháng làm quen đến sân chơi 66 quốc gia
IOAA ra đời năm 2007 tại Thái Lan, là một trong 12 kỳ Olympic khoa học quốc tế dành cho học sinh THPT. Thí sinh phải trải qua các phần thi lý thuyết, phân tích dữ liệu, quan sát bầu trời và thi đồng đội. Năm 2026 cũng là lần đầu Việt Nam đăng cai kỳ thi này, sau khi từng tổ chức Olympic Toán học quốc tế năm 2007, Olympic Vật lý quốc tế năm 2008 và Olympic Hóa học quốc tế năm 2014. Đoàn Việt Nam có 10 học sinh, chia thành hai đội. Một năm trước, tại IOAA 2025 ở Ấn Độ, Việt Nam chỉ có một Huy chương Vàng, thuộc về học sinh Trường THPT chuyên Hà Nội – Amsterdam.
Với 320 thí sinh của 66 quốc gia và vùng lãnh thổ cùng tranh tài, IOAA 2026 đặt hai học sinh Lam Sơn vào một môi trường học thuật rộng hơn nhiều so với những cuộc thi quen thuộc ở trường. Các em lại không có nhiều thời gian chuẩn bị và thiếu thiết bị quan sát chuyên dụng. Thành tích vì thế không chỉ nằm ở hai tấm Huy chương Vàng, mà còn cho thấy khả năng thích ứng khi học sinh được mở cánh cửa sang một lĩnh vực mới. Từ kết quả này, lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa đề nghị ngành giáo dục tiếp tục tạo cơ hội để học sinh tiếp cận các ngành khoa học mới, đồng thời tăng kết nối với trường đại học, viện nghiên cứu và chuyên gia.
Hành trình của Mai Văn Khánh và Nguyễn Quang Dũng bắt đầu từ những kiến thức mới mẻ, nhưng điểm đến lần này là sân chơi quy tụ học sinh từ 66 quốc gia và vùng lãnh thổ. Tấm Huy chương Vàng cũng mở thêm một hướng đi cho Trường THPT chuyên Lam Sơn, từ những môn thế mạnh quen thuộc đến những lĩnh vực khoa học còn ít dấu chân học sinh. Quan trọng hơn, câu chuyện cho thấy khi có cơ hội và biết tự học, học sinh có thể bước vào những miền tri thức tưởng như rất xa, rồi tìm được chỗ đứng bằng chính nỗ lực của mình.
Đỗ Vân (tổng hợp)
