Siết kiểm soát bữa ăn bán trú từ khâu đầu vào

Trước phản ánh về chất lượng suất ăn bán trú tại một số trường học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang xây dựng quy định riêng, chuyển trọng tâm quản lý sang kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng, từ lựa chọn thực phẩm, đơn vị cung cấp đến giao nhận và tổ chức bữa ăn.

Ngày 2/10, tại Hội nghị rà soát, đánh giá nhiệm vụ trọng tâm đầu năm học 2026-2027, Bộ Giáo dục và Đào tạo tiếp tục đặt công tác bữa ăn bán trú vào nhóm nhiệm vụ cần tập trung. Động thái này diễn ra sau những phản ánh về suất ăn tại một số trường ở Hà Nội ngay trong những tuần đầu năm học.

Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quy định mới sẽ áp dụng đối với cơ sở giáo dục mầm non và phổ thông trên cả nước, thay cho cách tiếp cận chỉ chú trọng việc tổ chức được bữa ăn. Tại buổi làm việc với ngành giáo dục Hà Nội cuối tháng 9, Thứ trưởng Thường trực Phạm Ngọc Thưởng nhấn mạnh: “Nếu chúng ta chỉ thực hiện hậu kiểm, khi bữa ăn đã được đưa vào cơ thể các cháu thì sẽ hết sức nguy hiểm.”

Hiện 96,8% cơ sở giáo dục mầm non và khoảng 55% trường phổ thông trên cả nước tổ chức bán trú, với số lượng suất ăn được giao nhận mỗi ngày rất lớn. Vì vậy, chất lượng bữa ăn không còn chỉ là việc riêng của từng trường mà liên quan trực tiếp đến cách quản lý từ khâu lựa chọn, cung ứng đến giao nhận thực phẩm.

Ngày 7/9, ngay trong ngày học đầu tiên, phụ huynh Trường Tiểu học Trung Giã phản ánh suất ăn 40.000 đồng có ít món và được giao đến trường muộn. Cuối tháng 9, Trường Tiểu học Quảng Bị 1 cũng tạm dừng bán trú sau phản ánh về miếng thịt trong suất ăn mỏng như “tóp mỡ”, sau đó UBND xã Quảng Bị dừng hợp đồng với đơn vị cung cấp.

Trước các phản ánh, ngày 9/9, Thành ủy Hà Nội ban hành công văn yêu cầu xử lý nghiêm vi phạm; Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội cũng yêu cầu các xã, phường rà soát toàn bộ phương án tổ chức bán trú. Những động thái này cho thấy việc kiểm soát bữa ăn đang được đặt lại trong một quy trình rộng hơn, thay vì chỉ xử lý từng trường hợp khi vấn đề đã xảy ra.

Từ khâu tổ chức sang kiểm soát cả chuỗi

Điều đáng chú ý là những phản ánh trên xuất hiện trong thời điểm Hà Nội vừa nâng mức hỗ trợ tiền ăn bán trú cho học sinh tiểu học, tối đa 40.000 đồng mỗi suất, cao hơn năm học trước. Khoảng cách giữa mức hỗ trợ tăng và phản ánh về chất lượng suất ăn cho thấy định mức chi chỉ là một phần của bài toán, trong khi lựa chọn nhà cung cấp, giám sát và giao nhận thực phẩm vẫn giữ vai trò quan trọng.

Cách xử lý tại một số nơi thời gian qua chủ yếu được thực hiện sau khi vụ việc được phụ huynh phản ánh và thông tin lan truyền, với các biện pháp như tạm dừng hợp đồng, thay đổi đơn vị cung cấp hoặc ban hành văn bản chấn chỉnh. Trong khi đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo đang chuyển hướng sang nguyên tắc “tiền kiểm là chính”, nhằm kiểm soát bữa ăn trước khi suất ăn đến với học sinh.

Thủ tướng Chính phủ cũng từng yêu cầu các địa phương công khai, minh bạch thông tin bữa ăn và tuyệt đối không để xảy ra tình trạng cắt xén khẩu phần, tiêu cực trong bữa ăn học đường. Bộ Tài chính được giao nghiên cứu việc miễn thuế thu nhập doanh nghiệp cho đơn vị cung cấp suất ăn trường học, cho thấy chất lượng bữa ăn còn gắn với năng lực tài chính của nhà cung cấp.

Trong nhiều năm, các vụ việc liên quan đến suất ăn học đường từng xuất hiện ở nhiều địa phương, khiến phụ huynh và dư luận lo ngại. Khi quy định mới được hoàn thiện, điều được chờ đợi không chỉ là thêm một lớp kiểm tra mà là một cơ chế đủ chặt để chất lượng bữa ăn được bảo đảm từ đầu vào, trước khi khay cơm được đưa đến tay học sinh.

Lê Toan (tổng hợp)