Voi rừng ở Đồng Nai mở rộng địa bàn, xung đột với người giảm rõ rệt

6 tháng đầu năm 2025, hình ảnh đàn voi rừng ở Đồng Nai lại thu hút sự chú ý khi chúng xuất hiện tại nhiều khu vực mới, thậm chí gần khu dân cư. Dù tần suất xuất hiện tăng, nhưng số vụ xung đột giảm mạnh, cho thấy các biện pháp bảo tồn và phòng ngừa của tỉnh đang phát huy hiệu quả.

Voi rừng ở Đồng Nai di chuyển rộng, xuất hiện tại nhiều xã mới

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Đồng Nai, trong năm 2024 và 6 tháng đầu năm 2025, đàn voi rừng trên địa bàn vẫn duy trì hoạt động chủ yếu trong khu vực rừng tự nhiên của Khu bảo tồn thiên nhiên – văn hóa Đồng Nai, Công ty TNHH MTV Lâm nghiệp La Ngà và Vườn Quốc gia Cát Tiên. Đây là vùng có diện tích rừng lớn, liên kết sinh thái tốt, giúp đàn voi duy trì nguồn thức ăn và không gian sinh sống.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý là phạm vi di chuyển của voi rừng đã mở rộng so với trước đây. Các khu vực ghi nhận dấu vết voi gồm xã Trị An, Phú Lý, Phú Lâm, Tà Lài và Đắk Lua (thuộc các huyện Vĩnh Cửu và Tân Phú cũ). Trong đó, xã Trị An và Phú Lý từng nhiều năm không có dấu hiệu voi xuất hiện, nay lại trở thành điểm thường xuyên được người dân phát hiện đàn voi ra kiếm ăn.

Các chuyên gia nhận định, việc voi mở rộng địa bàn là kết quả tự nhiên khi môi trường sống bên trong khu bảo tồn ngày càng chật hẹp và nguồn thức ăn thay đổi. Đồng thời, sau khi hàng rào điện giai đoạn 2 được đưa vào vận hành và kết nối với giai đoạn 1, hành trình di chuyển của đàn voi có sự điều chỉnh, khiến chúng xuất hiện tại những khu vực mới – kể cả sát ranh giới khu dân cư.

Voi rừng thường xuất hiện vào mùa trái cây, chủ yếu ban đêm

Theo thống kê của lực lượng kiểm lâm, voi rừng thường rời khu rừng tự nhiên vào mùa trái cây – thời điểm có nhiều loại quả chín hấp dẫn. Chúng di chuyển chủ yếu vào ban đêm để tránh con người.
Cụ thể:

  • Ở xã Trị An và Phú Lý, voi xuất hiện từ tháng 1-3, tháng 5-7 và tháng 9-11 hằng năm, tập trung tại các ấp 1, 2, 3, 4, 5.
  • Ở xã Thanh Sơn, voi thường xuất hiện từ tháng 1-2 và 5-12, chủ yếu tại khu vực ấp 3, 4, 5, 6.

Ghi nhận cho thấy đàn voi dao động 1 – 10 cá thể, trong đó có một voi đực trưởng thành thường xuyên quật ngã cây rừng để vô hiệu hóa hàng rào điện, mở lối đi ra khu vực trồng trọt. Đặc biệt, một đàn voi khoảng 6 cá thể đã di chuyển ra bên ngoài hàng rào điện ở xã Trị An – nơi từ lâu voi không còn xuất hiện. Việc đàn voi “đi xa” hơn là dấu hiệu cho thấy nhu cầu di chuyển tự nhiên vẫn rất lớn, dù hệ thống quản lý đã được tăng cường.

Xung đột giảm, bảo tồn đàn voi lớn thứ hai cả nước

Mặc dù địa bàn hoạt động mở rộng, nhưng xung đột giữa voi và người lại giảm mạnh. Nếu như hai năm trước đây, phần lớn vụ việc tập trung ở xã Thanh Sơn thì gần đây chỉ còn rải rác ở Tà Lài, Trị An và Phú Lý, với mức độ thiệt hại thấp hơn trước.
Nguyên nhân là nhờ hệ thống hàng rào điện hoạt động hiệu quả, cùng chính sách bồi thường, hỗ trợ thiệt hại kịp thời giúp người dân không truy đuổi voi, giảm tình trạng xung đột.

Hiện Đồng Nai đang sở hữu đàn voi rừng lớn thứ hai cả nước, gồm khoảng 25 – 27 cá thể, trong đó có cả voi con – tín hiệu đáng mừng cho thấy đàn đang phát triển ổn định.
Sở Nông nghiệp và Môi trường đang phối hợp với Cục Lâm nghiệp và Tổ chức Thế giới nhân đạo cho động vật để mở lớp tập huấn cho tổ phản ứng nhanh, giúp định hướng đàn voi quay lại rừng khi chúng ra ngoài.
Theo các chuyên gia, trên thế giới chưa có mô hình nào chấm dứt hoàn toàn xung đột giữa voi và con người. Do đó, mục tiêu của Đồng Nai là bảo tồn voi rừng song song với việc hướng tới chung sống hài hòa giữa người và thiên nhiên.

Theo: Thanh Niên