Thu “ngọc thực” trên ruộng bậc thang, nông dân vùng biên rủng rỉnh tiền

Những thửa ruộng lúa nếp bậc thang chín vàng ở xã Quang Chiểu (Thanh Hóa) đang vào vụ thu hoạch. Giống lúa đặc sản cho năng suất ổn định, giá trị cao. Giúp hàng trăm hộ dân vùng biên có việc làm và nguồn thu bền vững, đời sống ngày càng khấm khá.

Nếp Cay Nọi Quang Chiểu vào vụ, nông dân thu tiền triệu mỗi mùa

Sáng sớm ở bản Pùng (xã Quang Chiểu, Thanh Hóa), tiếng cười nói vang khắp sườn núi khi bà con bước vào vụ gặt lúa nếp Cay Nọi. Giống nếp nương đặc sản được mệnh danh là “ngọc thực” của vùng cao. Những thửa ruộng bậc thang vàng óng báo hiệu một mùa thu hoạch ấm no.

Anh Hà Văn Yêu, nông dân bản Pùng, cho biết vụ 2024 gia đình thu 4,5 tấn thóc từ 12 sào nếp Cay Nọi. Sau khi bán 3 tấn với giá 14 triệu đồng/tấn, anh thu về hơn 40 triệu đồng. Phần còn lại làm lương thực đủ dùng cả năm.

Bà con ở bản Pùng, xã Quang Chiểu thu hoạch lúa Cay Nọi (Ảnh: Dân Trí)

Năm nay, do ảnh hưởng bão số 3, 5 và 10, một phần diện tích bị đổ. Sản lượng của anh giảm còn khoảng 3,5 tấn. Dù vậy, anh dự tính bán 2 tấn với giá 15 triệu đồng/tấn và giữ phần thóc còn lại cho gia đình. Nhờ cây nếp Cay Nọi, cuộc sống của gia đình anh đã ổn định hơn. Đủ ăn quanh năm và có khoản tiết kiệm cho con cái học hành, ốm đau.

Không chỉ riêng anh Yêu, nhiều hộ ở bản Pùng như chị Lương Thị Nồng cũng có thu nhập hàng trăm triệu đồng/năm nhờ trồng và kinh doanh nếp Cay Nọi.

Giống nếp đặc sản từ Lào, cho giá trị cao gấp 1,5 lần lúa thường

Theo chị Nồng, nếp Cay Nọi có nguồn gốc từ Lào. Thân cao hơn 1m, gồm ba loại: Cay Nọi đỏ, trắng và đen. Giống nếp này được trồng một vụ mỗi năm, cấy vào tháng 5 âm lịch, thu hoạch sau 5 tháng.

Lúa chín không đồng loạt nên phải gặt 2–3 đợt. Gạo Cay Nọi tròn, mẩy, thơm, nhanh chín, dẻo đặc trưng, rất được thị trường ưa chuộng. Ngoài canh tác, gia đình chị còn thu mua hàng trăm tấn thóc của bà con, xay xát và bán ra thị trường.

Ông Lê Văn Hiếu, Chủ tịch UBND xã Quang Chiểu, cho biết toàn xã có hơn 335ha nếp Cay Nọi. Cây trồng truyền thống của đồng bào Thái. Nếp Cay Nọi phù hợp khí hậu núi cao, chịu hạn tốt. Cho giá trị kinh tế cao gấp 1,5 lần lúa khác.

Sản lượng trung bình đạt 5 tấn/ha, dự kiến năm nay toàn xã thu hơn 1.600 tấn thóc. Tương đương hơn 20 tỷ đồng theo mức giá 12–15 triệu đồng/tấn.

Bà con ở bản Pùng, xã Quang Chiểu thu hoạch lúa Cay Nọi (Ảnh: Dân Trí)

Ông Hiếu nhấn mạnh trồng nếp Cay Nọi không chỉ nâng thu nhập mà còn góp phần bảo tồn nguồn gen bản địa và phát triển nông nghiệp bền vững. Sản phẩm đã đạt OCOP 3 sao năm 2021.

Chính quyền địa phương đang hỗ trợ người dân ứng dụng khoa học kỹ thuật. Mở rộng liên kết tiêu thụ và xây dựng thương hiệu “Gạo Cay Nọi Quang Chiểu”. Hướng tới chuẩn OCOP cao hơn trong thời gian tới.

Theo: Dân Trí