Đề xuất 8 loại giao dịch không bắt buộc công chứng, chứng thực

Tổ công tác Bộ Tư pháp đề xuất chuyển 8 loại giao dịch từ bắt buộc sang công chứng, chứng thực tự nguyện theo yêu cầu. Đồng thời, 14 loại giao dịch vẫn giữ yêu cầu công chứng, chứng thực nhằm bảo đảm an toàn pháp lý và hạn chế tranh chấp.

Giữ nguyên 14 loại giao dịch phải công chứng, chứng thực

Sáng 18/11, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu chủ trì buổi làm việc với các bộ, ngành về công chứng, chứng thực giao dịch.

Tại cuộc họp, Tổ công tác về cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực công chứng, chứng thực, hộ tịch báo cáo kết quả rà soát. Trên cơ sở đó, cơ quan này đề xuất giữ nguyên 14 loại giao dịch thuộc diện bắt buộc công chứng, chứng thực.

Nhóm giao dịch này gồm văn bản tặng cho bất động sản phải được lập dưới dạng văn bản có công chứng, chứng thực hoặc phải đăng ký nếu bất động sản thuộc diện đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng theo quy định pháp luật.

Hợp đồng mua bán, thuê mua nhà ở, công trình xây dựng, phần diện tích sàn xây dựng khi các bên tham gia là cá nhân cũng tiếp tục phải công chứng, chứng thực.

Tổ công tác đồng thời xác định hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất vẫn thuộc nhóm bắt buộc công chứng, chứng thực. Ngoại lệ áp dụng với hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp.

Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất; văn bản thỏa thuận xác lập chế độ tài sản của vợ chồng trước khi kết hôn cũng được giữ nguyên yêu cầu công chứng, chứng thực.

Theo Tổ công tác, các giao dịch này liên quan trực tiếp đến tài sản giá trị lớn, tiềm ẩn rủi ro cao. Việc duy trì công chứng, chứng thực là cần thiết để bảo đảm an toàn pháp lý, phù hợp thông lệ quốc tế và giảm nguy cơ tranh chấp.

Đề xuất chuyển 8 loại giao dịch sang công chứng, chứng thực tự nguyện

Đối với các giao dịch còn lại, Tổ công tác đề xuất chuyển từ bắt buộc sang công chứng, chứng thực tự nguyện, tùy theo nhu cầu của tổ chức, cá nhân.

Qua rà soát, cơ quan này xác định 8 loại giao dịch hiện đang phải công chứng, chứng thực nhưng có thể chuyển sang cơ chế tự nguyện.

Danh mục gồm: văn bản ủy quyền đại diện kháng cáo bản án, quyết định của tòa án trong vụ việc dân sự; giấy tờ về mua bán, nhận tặng cho, đổi, nhận thừa kế nhà ở đối với giao dịch phát sinh trước ngày 01/07/2006.

Văn bản thỏa thuận về việc mang thai hộ và hợp đồng cho thuê doanh nghiệp tư nhân cũng nằm trong nhóm giao dịch được đề xuất chuyển đổi.

Ngoài ra còn có văn bản ủy quyền đại diện kháng cáo bản án, quyết định của tòa án cấp sơ thẩm trong vụ việc hành chính; văn bản ủy quyền của người có tên trong hợp đồng thuê nhà ở đã xuất cảnh cho thành viên khác đứng tên mua nhà trong hồ sơ đề nghị bán nhà ở cũ thuộc tài sản công.

Văn bản ủy quyền thực hiện quyền khiếu nại và hợp đồng chuyển nhượng Văn phòng Thừa phát lại cũng được đề xuất chuyển sang công chứng, chứng thực theo yêu cầu.

Theo Tổ công tác, với các giao dịch này, pháp luật và thực tiễn đã hình thành cơ chế để các bên tự chịu trách nhiệm về tính xác thực, hợp pháp của hợp đồng hoặc đã có cơ quan nhà nước kiểm soát giá trị pháp lý của văn bản, giao dịch. Do đó, có thể giảm bớt yêu cầu công chứng, chứng thực bắt buộc nhằm đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Tiếp tục rà soát, bảo đảm chặt chẽ yêu cầu pháp lý

Tại buổi làm việc, đại diện Thanh tra Chính phủ đề nghị cân nhắc giữ nguyên quy định công chứng, chứng thực bắt buộc đối với “văn bản ủy quyền thực hiện khiếu nại”. Lý do là loại văn bản này gắn trực tiếp với quyền, lợi ích hợp pháp của người khiếu nại, cần bảo đảm xác định đúng chủ thể thực hiện quyền khiếu nại.

Kết luận cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Tư pháp Phan Chí Hiếu yêu cầu Cục Bổ trợ tư pháp tiếp tục rà soát kỹ danh mục 8 loại giao dịch được đề xuất chuyển sang công chứng, chứng thực tự nguyện.

Ông đề nghị nghiên cứu đưa quy định về “giấy tờ mua bán, tặng cho, đổi, nhận thừa kế nhà ở trước ngày 01/07/2006” ra khỏi danh mục giao dịch dự kiến không còn bắt buộc công chứng, chứng thực để xem xét thêm. Đồng thời, cần rà soát chặt chẽ các giao dịch liên quan đến nhà ở xã hội nhằm tránh khoảng trống pháp lý.

Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu bổ sung lập luận rõ ràng, chặt chẽ đối với từng giao dịch được đề xuất bỏ công chứng, chứng thực bắt buộc. Song song, cần xây dựng các giải pháp thay thế phù hợp, như khai thác hệ thống cơ sở dữ liệu để xác minh tính hợp pháp của những giao dịch đơn giản, vừa giảm thủ tục vừa bảo đảm an toàn pháp lý cho các bên.

Theo: Khai Mở