Một nghiên cứu mới dựa trên dữ liệu vô tuyến cực nhạy cho thấy Hệ Mặt trời có thể đang di chuyển trong vũ trụ nhanh gấp ba lần ước tính. Kết quả này đặt ra nghi vấn lớn đối với mô hình vũ trụ học chuẩn hiện nay.
- Thu ngân sách 10 tháng của Thanh Hóa vượt chỉ tiêu cả năm 2025
- Vì sao con người có răng sữa?
- Khối đất đá bất ngờ đổ ập vào nhà dân ở Gia Lai
Quan sát vô tuyến hé lộ tốc độ cao bất thường
Một nhóm nhà thiên văn châu Âu sử dụng mạng kính thiên văn vô tuyến LOFAR cùng hai đài quan sát khác để lập bản đồ các thiên hà vô tuyến. Dữ liệu cho thấy sự “bất đẳng hướng” trong phân bố nguồn phát vô tuyến lớn hơn nhiều so với dự đoán.
Vì sóng vô tuyến ít bị bụi che khuất, chúng cho phép đo chuyển động của Hệ Mặt trời với độ chính xác cao. Theo nguyên lý, ở hướng chúng ta đang di chuyển, số thiên hà vô tuyến sẽ xuất hiện nhiều hơn một chút. Tuy nhiên sự chênh lệch nhỏ này chỉ hiện rõ khi dùng thiết bị cực nhạy.
Kết quả mâu thuẫn với mô hình vũ trụ học chuẩn
“Kết quả phân tích cho thấy Hệ Mặt trời đang chuyển động nhanh hơn khoảng ba lần so với ước tính lâu nay”, ông Lukas Böhme, Đại học Bielefeld, trưởng nhóm nghiên cứu, cho biết.
Nhóm đo được mức bất đẳng hướng mạnh gấp 3,7 lần giá trị mô hình chuẩn dự báo. Con số này gây bất ngờ vì mô hình vũ trụ học chuẩn hiện được xem là khuôn khổ lý thuyết vững chắc nhất trong việc mô tả cấu trúc và tiến hóa vũ trụ.
Một số quan sát hồng ngoại về chuẩn tinh trước đây cũng từng gợi ý mức lệch cao bất thường, nhưng chưa đủ dữ liệu để khẳng định. Kết quả từ LOFAR lần này củng cố thêm nghi vấn về sự không đồng đều của phân bố thiên hà ở quy mô rất lớn.
Giới khoa học đứng trước câu hỏi lớn
“Nếu tốc độ này là chính xác, chúng ta sẽ phải xem xét lại nhiều giả định nền tảng về cấu trúc vũ trụ”, nhà vũ trụ học Dominik J. Schwarz, đồng tác giả, nhận định.
Theo ông, có thể mô hình hiện tại chưa mô tả đầy đủ vũ trụ, hoặc bản thân phân bố thiên hà vô tuyến vốn không đồng nhất như giả định. Dù khả năng nào đúng, các mô hình lý thuyết hiện nay đều đang bị thử thách.
Giới khoa học cho rằng cần thêm các quan sát độc lập từ nhiều dải bước sóng khác để xác nhận kết quả trước khi đưa ra kết luận chắc chắn về chuyển động của Hệ Mặt trời.
Theo: Khai Mở
