Giấc mơ có một mái nhà ổn định đang ngày càng xa với hàng triệu lao động thu nhập thấp. Trong khi nhu cầu tăng mạnh, hàng loạt bất cập về thủ tục, phân bổ và xác nhận đối tượng khiến nhà ở xã hội không đến được đúng người cần. Yêu cầu xếp thứ tự ưu tiên mua nhà trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết
- Thầy cô bơi giữa lũ tiếp tế cho gần 500 học sinh mắc kẹt tại.
- Huy động hơn 300 cảnh sát khám xét 3 quán karaoke ở Hà Nội
- Cháy nhà 3 tầng ở Hà Nội, 5 người thoát kịp thời
Thực trạng mất cân đối cung – cầu và nỗi lo mưu sinh của người lao động
Những câu chuyện xếp hàng xuyên đêm chờ mua nhà ở xã hội, hay nạn cò mồi hét giá hồ sơ hàng trăm triệu đồng, phản ánh tình trạng méo mó của thị trường. Theo chia sẻ của chị Thu Hường (37 tuổi, TPHCM), 18 năm bám trụ thành phố chỉ đủ trang trải phòng trọ chật hẹp và chi phí sinh hoạt, còn căn nhà mơ ước thì ngày càng xa.
Giá nhà cao gấp 20 lần thu nhập bình quân, trong khi nhu cầu về nhà ở xã hội của công nhân giai đoạn 2021-2030 lên tới 2,4 triệu căn. Dù cộng dồn cả nguồn cung hiện hữu và tương lai, thị trường vẫn thiếu khoảng 1 triệu căn – tương đương 51% tổng nhu cầu. Đây là khoảng trống khó san lấp nếu không có điều chỉnh mạnh về chính sách.
Ở phía cung, hàng loạt dự án chậm tiến độ do thủ tục đất đai kéo dài, quy hoạch thiếu thống nhất hoặc biên lợi nhuận thấp khiến doanh nghiệp ngại tham gia. Các công cụ tài chính dài hạn như trái phiếu xã hội chưa phát huy hiệu quả, còn tín dụng thương mại lãi suất cao làm tăng chi phí đầu vào.
Doanh nghiệp gặp khó, chính sách chưa đủ lực để thúc đẩy thị trường
Theo đại diện một đơn vị phát triển nhà ở xã hội, bài toán lớn nhất vẫn là thủ tục pháp lý phức tạp và thiếu quỹ đất sạch. Ngay cả việc xác nhận đối tượng mua nhà cũng gặp vướng mắc, nhất là với lao động tự do – những người không có hồ sơ thu nhập rõ ràng để UBND phường xã xác minh.
Trong khi đó, cơ chế bù đắp rủi ro cho doanh nghiệp còn hạn chế; diện tích thương mại để bù chéo chi phí chưa linh hoạt; quy trình lựa chọn nhà đầu tư thiếu minh bạch và tốn thời gian. Tất cả khiến nguồn cung nhà ở xã hội bị chậm lại so với nhu cầu thực tế.
Các chuyên gia cho rằng cần áp dụng mô hình một cửa liên thông cho toàn bộ thủ tục; chuẩn hóa việc chuẩn bị quỹ đất sạch; đồng thời triển khai hiệu quả gói tín dụng ưu đãi cho cả phía cung lẫn cầu. Những kinh nghiệm của Singapore cho thấy khi chuỗi cung – cầu được ổn định, thị trường sẽ vận hành bền vững và giảm áp lực lên người dân.
Cần xếp thứ tự người mua nhà để bảo đảm công bằng và giảm tiêu cực
Một trong những giải pháp quan trọng được nhiều chuyên gia nhấn mạnh là phải xác định rõ đối tượng và xếp thứ tự ưu tiên người mua nhà ở xã hội. TS Bùi Sỹ Lợi đề xuất: người chưa có nhà xếp ưu tiên số một; người sống trong diện tích chật hẹp xếp thứ hai; người ở nhà xuống cấp ưu tiên tiếp theo; còn người đang ở tạm hoặc sống cùng gia đình thì chọn sau.
Việc phân nhóm minh bạch giúp giảm tối đa tình trạng cò mồi, thu gom hồ sơ, hay xin – cho trong xét duyệt. Đồng thời, dữ liệu đồng bộ giữa cơ quan chức năng và địa phương là điều kiện để tìm đúng người thực sự cần nhà, đảm bảo chính sách an sinh đi đúng mục tiêu ban đầu.
Theo: VietNamNet
