Pù Luông mùa quả chín đang phủ vàng những triền đồi mù sương. Quýt hoi và cam bản địa – hai giống cây đặc trưng của vùng núi cao – không chỉ mang hương vị riêng mà còn tạo sinh kế bền vững, giúp nhiều gia đình nơi đây vươn lên thoát nghèo, ổn định cuộc sống.
- Hỏa hoạn thiêu rụi tài sản trong nhà xưởng ở TPHCM
- Ánh sáng xanh gây hại mắt trẻ em: Nguy cơ cận thị và tổn thương võng mạc
Sắc cam vàng giữa núi rừng và hành trình đổi cây trồng
Thung lũng Kho Mường (xã Pù Luông) nằm trong vùng đệm Khu bảo tồn thiên nhiên Pù Luông, nơi quanh năm ẩm lạnh, núi đá bao bọc. Điều kiện tự nhiên khắc nghiệt lại đặc biệt phù hợp để cây ăn quả bản địa sinh trưởng.
Trước đây, người dân chủ yếu trồng ngô, sắn, thu nhập bấp bênh. Khi nhận thấy tiềm năng từ quýt hoi và cam bản địa, nhiều hộ đã mạnh dạn chuyển đổi đất đồi sang trồng cây ăn quả, mở hướng phát triển kinh tế mới.
Ông Ngân Văn Hiên (SN 1960) là một trong những người đầu tiên thực hiện chuyển đổi. Năm 1997, ông chuyển gần 3 ha đất sang trồng cam – quýt. Từ vài chục gốc thử nghiệm ban đầu, vườn của ông hiện có hơn 700 gốc, nhiều cây đã hàng chục năm tuổi.
Ông Hiên cho biết vụ này đạt khoảng 20 tấn cam, quýt các loại. Với giá bán trung bình 20.000 đồng/kg, gia đình thu về hàng trăm triệu đồng mỗi năm. Đây là nguồn thu ổn định giúp ông và nhiều hộ dân trong vùng vươn lên khá giả.
Ngoài quýt hoi và cam giấy bản địa vị chua thanh, một số hộ còn trồng thêm cam Cao Phong để mở rộng thị trường.
Cây bản địa mang giá trị văn hóa và kinh tế bền vững
Ở Pù Luông, quýt hoi không chỉ là cây ăn quả mà còn là gia vị, bài thuốc quen thuộc trong đời sống đồng bào. Mỗi mùa chín, người dân thu hoạch để làm trà, ngâm mật ong, ủ rượu, hoặc sấy vỏ làm thảo dược. Những sản phẩm này trở thành quà đặc trưng, thu hút du khách.
Người dân chủ yếu chăm vườn bằng kinh nghiệm truyền thống, hạn chế dùng thuốc bảo vệ thực vật, thay bằng bẫy côn trùng, giữ được hương vị tự nhiên của quả. Nhiều cây sai quả tới mức phải buộc dây đỡ cành để tránh gãy. Những cây đầu dòng rêu phủ đầy thân vẫn tiếp tục cho năng suất tốt.
Hiện nhiều hộ trong vùng đã mở rộng mô hình, biến các ngọn đồi thành những vườn cam – quýt trĩu quả vào mùa thu hoạch. Cây ăn quả trở thành biểu tượng cho sự đổi thay của vùng cao.
Chính quyền địa phương đang hỗ trợ xây dựng thương hiệu quýt hoi Pù Luông, thúc đẩy liên kết tiêu thụ, chế biến và đưa sản phẩm vào nhóm chủ lực của địa phương, hướng tới phát triển kinh tế bền vững
Theo: Thanh Hóa Online
