Đợt mưa lũ từ ngày 16 đến 22/11 tại Nam Trung Bộ và Tây Nguyên được đánh giá là cực đoan chưa từng có trong 30–50 năm. Nhiều trạm đo ghi nhận lượng mưa và mực nước vượt xa kỷ lục lịch sử, gây lũ lớn trên nhiều lưu vực sông.
- Dấu ấn kinh tế thế giới tuần 17/11 đến 23/11: Bitcoin lao dốc mạnh nhất hai năm, thuế quan Mỹ đảo chiều, thị trường toàn cầu rung chuyển
- Mỹ phẩm Mailisa và quyền hoàn tiền của khách: Quy định pháp luật hiện hành
- Đắk Lắk sau lũ: Người dân ùn ùn đi sửa xe, các tiệm quá tải
Lượng mưa, mực nước lũ vượt kỷ lục 30–50 năm tại nhiều địa phương
Ngày 23/11, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định đợt mưa lũ kéo dài từ ngày 16–22/11 tại Nam Trung Bộ và một phần Tây Nguyên là sự kiện thời tiết cực đoan hiếm gặp trong nhiều thập kỷ. Lượng mưa và mực nước lũ tại hàng loạt trạm đo vượt kỷ lục ghi nhận trong 30–50 năm qua.
Nhiều trạm ghi nhận mưa đặc biệt lớn chỉ trong vài ngày. Các trạm Sơn Thành Tây, Sơn Thành Đông, Hòa Mỹ Tây và Sông Hinh (tỉnh Đắk Lắk) đo được 1.000–1.200 mm. Trạm Sơn Hòa (tỉnh Đắk Lắk) đạt 601,2 mm. Trạm Quy Nhơn (tỉnh Gia Lai) đạt 380,6 mm. Đây đều là các mức vượt kỷ lục cũ đã quan trắc trong nhiều năm.
Từ tháng 10 đến giữa tháng 11/2025, lượng mưa tích lũy tại khu vực Nam Trung Bộ và Tây Nguyên cao hơn trung bình nhiều năm 120–200%. Đất bị bão hòa hoàn toàn. Khi đợt mưa chính từ 16–22/11 bổ sung thêm 300–1.700 mm, lũ lớn lập tức hình thành trên hầu hết các sông từ Quảng Trị đến Khánh Hòa và Lâm Đồng.
Nhiều sông vượt đỉnh lũ lịch sử. Sông Kỳ Lộ (tỉnh Đắk Lắk) vượt kỷ lục năm 2009. Sông Ba (tỉnh Đắk Lắk) tại trạm Phú Lâm vượt mức năm 1993 với chu kỳ lặp lại khoảng 50 năm. Sông Dinh Ninh Hòa (tỉnh Khánh Hòa) vượt kỷ lục năm 1986. Sông Đa Nhim (tỉnh Lâm Đồng) cũng vượt mức từng ghi nhận.
Hiện tượng nhiều lưu vực lớn đồng loạt vượt lũ lịch sử trong cùng một đợt mưa là điều hiếm gặp, gần như chưa từng thấy trong hơn 50 năm quan trắc khí tượng thủy văn tại Việt Nam.
Nguyên nhân: kết hợp nhiều hình thái thời tiết cực đoan và đặc điểm địa hình dốc
Theo Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, đợt mưa lũ này là kết quả của sự kết hợp mạnh giữa nhiều yếu tố thời tiết. Nhiễu động trong đới gió Đông ở độ cao 1.500–5.000 m hoạt động liên tục, tạo vùng hội tụ ẩm mạnh kéo dài nhiều ngày. Không khí lạnh có cường độ cao từ đêm 17/11 làm dải mưa dịch chuyển xuống Nam Trung Bộ.
Dòng ẩm lớn từ Biển Đông được bổ sung liên tục vào đất liền. Khi gặp dãy Trường Sơn cao và dốc, mây đối lưu phát triển mạnh, khiến mưa lớn kéo dài trên diện rộng. Lượng mưa phổ biến 800–1.700 mm vượt xa khả năng tiêu thoát tự nhiên của hệ thống sông ngòi, gây ngập sâu nhiều khu vực.
Đặc điểm thủy văn và địa hình khu vực Nam Trung Bộ khiến lũ lên nhanh. Các lưu vực sông ngắn, độ dốc lớn khiến nước tập trung về hạ du chỉ trong vài giờ. Khi triều cường dâng cao, nước thoát chậm hơn, làm ngập lụt kéo dài thêm.
Ông Mai Văn Khiêm, Giám đốc Trung tâm, cho biết trong 10–15 năm gần đây, các đợt mưa cực đoan đang gia tăng cả về tần suất và cường độ. Nhiều trạm ghi nhận lượng mưa một đợt vượt 1.000–1.700 mm – mức vốn rất hiếm trước đây.
Những yếu tố này khiến đợt mưa lũ vừa qua trở thành một trong những sự kiện nghiêm trọng nhất tại Nam Trung Bộ, ảnh hưởng sâu rộng đến Đắk Lắk, Gia Lai, Khánh Hòa và Lâm Đồng.
55 bản tin cảnh báo đã được phát hành, mưa lớn vẫn tiếp diễn tại một số khu vực
Trong suốt đợt mưa lũ, Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia đã phát hành tổng cộng 55 bản tin dự báo và cảnh báo chi tiết cho các địa phương từ Quảng Trị đến Khánh Hòa và Tây Nguyên. Việc cập nhật liên tục giúp các địa phương chủ động ứng phó và triển khai sơ tán khi cần thiết.
Theo bản tin mới nhất, từ ngày 23–25/11, TP Huế, TP Đà Nẵng và phía Đông tỉnh Gia Lai vẫn có mưa vừa, mưa to. Lượng mưa phổ biến 50–110 mm, có nơi vượt 220 mm. Từ chiều và đêm 25/11, mưa lớn giảm dần nhưng người dân vẫn cần theo dõi sát các diễn biến thời tiết mới.
Cơ quan khí tượng cảnh báo tiếp tục có nguy cơ cao xảy ra lũ quét, sạt lở đất tại các khu vực núi cao, đặc biệt ở vùng đã bị bão hòa nước nhiều tuần. Tại một số lưu vực sông còn duy trì mực nước lớn, hồ chứa phải vận hành nghiêm ngặt theo quy trình điều tiết để đảm bảo an toàn cho hạ du.
Đợt mưa lũ này tiếp tục là lời cảnh tỉnh về xu hướng thời tiết cực đoan diễn biến phức tạp tại Việt Nam. Việc nâng cao năng lực dự báo, giám sát, cùng giải pháp hạ tầng thoát lũ phù hợp là yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng rõ rệt.
Theo: Khai Mở
