Quốc hội thảo luận dự án Luật Báo chí (sửa đổi), tập trung vào quy định về nguồn thu và cơ chế chia sẻ lợi ích trên môi trường số. Nhiều đại biểu đề nghị giữ quy định về “nguồn thu hợp pháp khác” để bảo đảm tự chủ cho các cơ quan báo chí
- Mưa lũ Nam Trung Bộ vượt kỷ lục 50 năm, khí tượng cảnh báo hiện tượng cực đoan
- Xe giường nằm cháy trên Cao Tốc: hơn 20 hành khách thoát nạn
- Người đàn ông bị đánh hội đồng trên vỉa hè ở Hà Nội
Nhu cầu hoàn thiện luật để bảo vệ báo chí chính thống
Chiều 24-11, trong chương trình kỳ họp thứ mười, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật Báo chí (sửa đổi). Nhiều đại biểu cho rằng mô hình kinh tế báo chí đang chịu áp lực lớn khi mạng xã hội và nền tảng số sao chép, bóp méo nội dung, làm giảm nguồn thu quảng cáo của báo chí chính thống.
Luật Báo chí hiện hành (năm 2016) bộc lộ nhiều bất cập, chưa đủ khả năng bảo vệ nội dung gốc, chưa kiểm soát thương mại hóa thông tin và chưa theo kịp sự phát triển nhanh của báo chí số. Đại biểu nhấn mạnh việc sửa đổi là cần thiết để tạo hành lang pháp lý phù hợp.
Đại biểu Lý Anh Thư (Đoàn An Giang) nêu ý kiến về quy định nguồn thu. Dự thảo trước đây có cụm từ “nguồn thu hợp pháp khác theo quy định của pháp luật”, nhưng lần trình này đã bị bỏ mà chưa có giải trình thỏa đáng. Theo đại biểu, động thái này có thể hạn chế sáng tạo, thu hẹp khả năng tự chủ trong khi báo chí đang chuyển đổi mô hình, đa dạng hóa nguồn thu.
Đại biểu đề nghị giữ lại quy định trên tại Điều 21 để bảo đảm tính minh bạch, hợp pháp và tạo cơ sở pháp lý giúp cơ quan báo chí mở rộng hoạt động trong môi trường số.
Đề xuất siết nghĩa vụ nền tảng số và bảo vệ quyền lợi báo chí
Đại biểu Lê Thu Hà (Đoàn Lào Cai) cảnh báo tình trạng các nền tảng xuyên biên giới sử dụng nội dung báo chí để thu lợi mà không xin phép, không chia sẻ doanh thu và không tuân thủ yêu cầu gỡ bỏ thông tin sai. Các thuật toán tự động trích đoạn, tổng hợp, lập chỉ mục tin tức đang làm giảm giá trị đầu tư vào sản phẩm báo chí.
Đại biểu đề nghị bổ sung ba nhóm nghĩa vụ bắt buộc đối với nền tảng xuyên biên giới. Trong đó, quan trọng nhất là cơ chế chia sẻ doanh thu: mọi tổ chức, cá nhân sử dụng nội dung báo chí trên không gian mạng phải xin phép và tuân thủ thỏa thuận lợi ích với cơ quan báo chí.
Đại biểu cũng đề xuất Nhà nước đầu tư hệ thống giám sát nội dung theo thời gian thực, nền tảng lưu trữ số và chuẩn dữ liệu báo chí quốc gia. Đây là giải pháp tăng năng lực phòng vệ trước tin giả, thao túng thuật toán và sức ép từ các nền tảng toàn cầu.
Cần cơ chế bảo vệ kinh tế báo chí và nâng cao sự công bằng
Đại biểu Hoàng Minh Hiếu (Đoàn Nghệ An) cho biết các nền tảng mạng xã hội đang thu lợi đáng kể từ việc hiển thị, trích đoạn hoặc dẫn liên kết nội dung báo chí, thậm chí sử dụng dữ liệu này để huấn luyện mô hình AI. Trong khi đó, cơ quan báo chí chịu toàn bộ chi phí sản xuất nhưng không được chia sẻ doanh thu tương ứng.
Tình trạng này khiến nguồn thu báo chí truyền thống giảm sút và gia tăng nguy cơ thông tin bị thao túng. Đại biểu nhấn mạnh: “Doanh nghiệp thu lợi từ nội dung báo chí trên nền tảng số phải chia sẻ doanh thu với cơ quan báo chí trên cơ sở thương lượng”.
Các ý kiến tại phiên thảo luận cho rằng việc hoàn thiện Luật Báo chí (sửa đổi) cần bảo đảm hài hòa lợi ích, tạo cơ chế kinh tế bền vững để báo chí chính thống tiếp tục thực hiện nhiệm vụ cung cấp thông tin tin cậy cho xã hội
Theo: Hà Nội Mới
