Loài nấm sinh sôi ở vùng nhiễm xạ Chernobyl được các nhà khoa học nhận định có khả năng sử dụng bức xạ làm nguồn năng lượng, mở ra tiềm năng ứng dụng trong xử lý ô nhiễm và bảo vệ phi hành gia trước bức xạ vũ trụ
- Trộm vàng Đắk Lắk: nữ giúp việc mở két sắt lấy 140 triệu trả nợ
- Hàng chục thiếu niên Đà Nẵng bị xử lý vì mang hung khí giải quyết mâu thuẫn trên mạng
- Thanh Hóa: Dứa chết hàng loạt, nông dân Quang Trung lao đao vì thiệt hại lớn
Nấm đen thích nghi mạnh mẽ trong môi trường phóng xạ
Loài nấm đen kỳ lạ được phát hiện khi nhóm chuyên gia làm sạch khu vực nhiễm xạ ở nhà máy điện hạt nhân Chernobyl. Điều đặc biệt là chúng không chỉ sống sót trong môi trường độc hại mà còn phát triển tốt hơn khi tiếp xúc với bức xạ.
Khám phá bắt đầu từ năm 1997, khi nhà vi sinh vật học Ukraine Nelli Zhdanova khảo sát khu vực gần Prypiat – nơi thảm họa hạt nhân tồi tệ nhất lịch sử xảy ra 11 năm trước. Lò phản ứng bị nóng chảy, gây nổ và phát tán mây phóng xạ khiến 31 người tử vong và nhiều người khác mắc ung thư. Chính quyền sau đó lập vùng cấm rộng 19 dặm để hạn chế phơi nhiễm.
Trong khi con người rời xa khu vực này, Zhdanova phát hiện loài nấm mốc đen sinh sôi mạnh và có xu hướng mọc về phía nguồn bức xạ. Bà nhận định lượng melanin cao giúp nấm chịu đựng và có thể hấp thụ bức xạ ion hóa – loại bức xạ đủ mạnh để phá hủy DNA.
Giả thuyết “ăn bức xạ” và cơ hội ứng dụng
Năm 2007, nhà khoa học Ekaterina Dadachova (Trường Y Albert Einstein, New York) tiếp tục nghiên cứu và ghi nhận nấm phát triển nhanh hơn khi tiếp xúc bức xạ. Kết quả cho thấy chúng có khả năng khai thác năng lượng từ bức xạ – một hiện tượng được gọi là “radiosynthesis”, tương tự như cách thực vật hấp thụ ánh sáng mặt trời nhưng mạnh hơn.
Dù radiosynthesis chưa được chứng minh hoàn toàn, phát hiện này mở ra tiềm năng lớn trong xử lý ô nhiễm phóng xạ tại Chernobyl, Fukushima và đặc biệt là hỗ trợ thám hiểm không gian. Theo TS Arturo Casadevall (Đại học Johns Hopkins), melanin tự nhiên hoặc vật liệu chứa melanin – thậm chí nấm đen được nuôi trong môi trường vũ trụ – có thể tạo lớp chắn bảo vệ phi hành gia.
Năm 2018, chủng nấm Chernobyl Cladosporium sphaerospermum được đưa lên Trạm Vũ trụ Quốc tế. Nó phát triển nhanh hơn, dù chưa xác định được liệu bức xạ là nguyên nhân trực tiếp
Theo: Tiền Phong
