Việc thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia với trọng tâm phát triển quỹ nhà ở xã hội cho thuê được đánh giá là bước đi chiến lược. Chính sách này mở ra cơ hội an cư cho người dân và góp phần ổn định thị trường bất động sản trong dài hạn, trong bối cảnh giá nhà liên tục tăng và khả năng tiếp cận nhà ở ngày càng suy giảm.
- Quỳnh Lương khéo xử lý “phốt” chồng thiếu gia
- K+ rời thị trường sau 16 năm, tương lai bản quyền Ngoại hạng Anh được định đoạt ra sao?
- Lãi suất liên ngân hàng tăng đỉnh 3 năm, áp lực thanh khoản gia tăng cuối năm
Áp lực giá nhà vượt xa khả năng chi trả
Giá nhà leo thang thời gian qua trở thành chủ đề nóng trên nghị trường và các diễn đàn xã hội. Theo Viện nghiên cứu đánh giá thị trường bất động sản Việt Nam (VARS IRE), đến cuối quý 3/2025, chỉ số giá căn hộ chung cư tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM tăng lần lượt 96,2%; 72,6% và 56,9% so với năm 2019.
Giá trung bình các dự án khảo sát đạt 78,9 triệu đồng/m² tại Hà Nội; 67,4 triệu đồng/m² tại Đà Nẵng; và 81,6 triệu đồng/m² tại TP.HCM. Giá căn hộ ở TP.HCM đang hướng lên mức cao hơn sau thời gian dài tích lũy, trong khi Hà Nội và Đà Nẵng đi ngang nhưng vẫn neo ở mức cao.
Thu nhập bình quân người lao động hiện khoảng 15 triệu đồng/tháng. Một cặp vợ chồng trẻ cần tích lũy khoảng 10 năm mới đủ một phần vốn mua nhà, nhưng tốc độ tăng giá lại vượt xa tốc độ tiết kiệm. Tình trạng “tiền tiết kiệm không đuổi kịp giá nhà” ngày càng rõ rệt.
VARS IRE đánh giá xu hướng thuê nhà gia tăng, nhưng thị trường cho thuê còn thiếu chuyên nghiệp, chưa thể đáp ứng nhu cầu an cư ổn định của người dân.
Nhà ở xã hội thiếu nguồn cung, doanh nghiệp thiếu động lực
Dù nhiều chính sách đã được ban hành. Nguồn cung nhà ở xã hội vẫn chưa đáp ứng nhu cầu thực tế. Đến quý 3/2025, cả nước triển khai 692 dự án với quy mô 633.000 căn. Nhưng số căn hoàn thành mới đạt hơn ¼ mục tiêu giai đoạn 1.
Doanh nghiệp ít mặn mà tham gia do biên lợi nhuận thấp, thủ tục phức tạp. Thiếu quỹ đất sạch và cơ chế ưu đãi chưa ổn định. VARS IRE cùng nhiều chuyên gia đề xuất tăng vai trò chủ đạo của Nhà nước. Từ quy hoạch quỹ đất, bố trí vốn đến tổ chức triển khai.
Trong bối cảnh đó, Chính phủ ban hành Nghị định 302/2025, thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia. Quỹ gồm cấp trung ương do Bộ Xây dựng quản lý và cấp địa phương do UBND tỉnh điều hành. Nguồn vốn Quỹ hình thành từ ngân sách Nhà nước, quỹ đất cho hạ tầng nhà ở xã hội. Tiền bán nhà thuộc tài sản công, tiền đấu giá đất và các nguồn hợp pháp khác.
Mục tiêu chính là phát triển nhà ở xã hội để cho thuê và được phép mua nhà thương mại cho cán bộ, công chức, viên chức và người lao động thuê.
Phát triển nhà cho thuê: hướng đi chiến lược
Tại một tọa đàm gần đây, Tiến sĩ Võ Trí Thành nhận định nếu vận hành minh bạch. Quỹ Nhà ở quốc gia có thể trở thành công cụ chính sách quan trọng. Tạo cơ hội an cư cho hàng triệu người.
Ông Đinh Minh Tuấn (Batdongsan.com.vn) cho rằng Quỹ cần một cơ chế huy động vốn ổn định. Với tỷ lệ đóng góp rõ ràng từ Nhà nước, doanh nghiệp, ngân hàng, người dân và các tổ chức quốc tế để bảo đảm tính bền vững.
VARS IRE đánh giá mô hình Nhà nước trực tiếp phát triển nhà ở xã hội cho thuê phù hợp kinh nghiệm quốc tế. Singapore có hơn 80% dân số sống trong nhà do HDB phát triển. Hàn Quốc có các doanh nghiệp nhà nước chuyên xây dựng nhà ở xã hội. Đức duy trì chính sách trợ giá và cam kết cho thuê thấp hơn thị trường trong 15–25 năm.
Tại Việt Nam, phát triển thị trường nhà cho thuê được xem là giải pháp cần thiết. Trong bối cảnh giá nhà ở xã hội tiếp tục tăng. Mô hình chỉ cho thuê, không bán giúp ổn định nguồn cung. Hạn chế đầu cơ và duy trì mức giá thuê phù hợp với nhóm thu nhập trung bình – thấp.
Cần khung pháp lý và mô hình PPP để thị trường hoạt động hiệu quả
Theo VARS IRE, để thuê nhà trở thành giải pháp bền vững, hợp tác công – tư (PPP) là chìa khóa. Doanh nghiệp có thể đầu tư xây dựng dự án. Sau đó Nhà nước mua lại hoặc thuê lại để vận hành lâu dài.
Bên cạnh đó, cần ban hành tiêu chuẩn nhà ở cho thuê, quy định trần tăng giá hàng năm. Hợp đồng thuê dài hạn và minh bạch hóa cơ chế điều chỉnh giá. Các ưu đãi phù hợp sẽ khuyến khích sự tham gia của doanh nghiệp và cộng đồng vào phát triển nhà cho thuê.
Về dài hạn, khi nguồn cung nhà giá phù hợp và nhà cho thuê được cải thiện. Thị trường bất động sản sẽ giảm sức ép tăng giá, minh bạch hơn và bền vững hơn. Nhờ đó, người dân có thêm cơ hội an cư một cách thực chất.
Theo: Khai Mở
