Indonesia đối mặt “bão đạn” lũ quét do phá rừng kéo dài

Mưa lớn sau bão Senyar đã đổ xuống Sumatra, kéo theo hàng nghìn khúc gỗ từ thượng nguồn lao vào làng mạc, biến lũ thành “bão đạn”. Thảm họa khiến ít nhất 770 người chết và hơn 460 người mất tích.

Lũ quét kèm gỗ lao xuống như “bão đạn”, tàn phá hàng loạt làng mạc

Ba ngày mưa liên tiếp tại phía bắc đảo Sumatra sau khi bão Senyar đổ bộ ngày 26/11 đã gây lũ quét nghiêm trọng ở nhiều địa phương. Riêng một khu vực của tỉnh Aceh ghi nhận 406 mm mưa chỉ trong một ngày, xóa sổ bốn ngôi làng. Từ vùng núi, nước lũ mang theo đất đá và hàng nghìn thân gỗ bị đốn hạ tràn xuống các làng ở Bắc Sumatra.

Những khúc gỗ nặng hàng chục đến hàng trăm kg lao với tốc độ lớn, đập nát nhà cửa, cuốn trôi người và tài sản. Nhân viên cứu hộ Sarma Hutajulu mô tả: “Nhìn đâu cũng thấy gỗ. Chính chúng đã phá hủy nhà của người dân”. Hình ảnh từ Batang Toru ngày 2/12 cho thấy gỗ chất thành đống lớn dọc hạ nguồn.

Cơ quan Quản lý Thảm họa Indonesia (BNPB) ngày 3/12 cho biết ít nhất 770 người đã thiệt mạng, hơn 460 người mất tích. Nhiều khu vực bị cô lập hoàn toàn. Dòng lũ mạnh bất thường, theo các chuyên gia, không chỉ đến từ mưa lớn mà còn do phá rừng kéo dài hàng thập kỷ.

Nhiều diện tích rừng tự nhiên trên đảo Sumatra bị chuyển đổi thành đồn điền cọ dầu hoặc khai thác vàng. Rừng bị tàn phá khiến đất mất khả năng thấm nước, tạo điều kiện cho lũ dâng nhanh và cuốn trôi mọi thứ trên đường đi.

Chính phủ thừa nhận lỗi hệ thống, cảnh báo sớm không được tiếp nhận tốt

Mục sư kiêm nhà hoạt động môi trường Walden Sitanggang nói ông tận mắt thấy các khúc gỗ bị lũ cuốn: “Gỗ không tự rơi từ trời xuống. Chúng là hậu quả của phá rừng thượng nguồn”. Bộ trưởng Môi trường Indonesia Hanif Faisol Nurofiq cũng thừa nhận thảm họa “không chỉ do tự nhiên”. Ông cho biết hàng chục nghìn hecta rừng tại Aceh, Tây Sumatra, Bắc Sumatra đã biến mất từ năm 1990.

Chính phủ Indonesia tuyên bố sẽ xem xét lại giấy phép môi trường ở Batang Toru và triệu tập lãnh đạo các công ty có liên quan. Song song, cơ quan khí tượng (BMKG) cho biết họ đã cảnh báo địa phương về bão Senyar tám ngày trước khi hình thành, nhưng cảnh báo không được thực hiện đầy đủ. Nhiều khu vực không có phương án sơ tán, khiến người dân bị động.

Cư dân ở Lhokseumawe nói không nhận được bất kỳ cảnh báo nào, ngay cả khi nước bắt đầu dâng vào ngày 25/11. Tại Bắc Sumatra, mưa lớn khiến lũ và lở đất xảy ra gần như cùng lúc. Nhiều người sống sót nhờ bám vào các vật dụng khi dòng lũ cuốn trôi nhà cửa.

570.000 người sơ tán, chuyên gia cảnh báo bão sẽ mạnh hơn và mưa sẽ lớn hơn

Trên khắp Sumatra, hơn 570.000 người phải sơ tán. Nhiều tuyến đường và cầu bị phá hỏng khiến cứu hộ gặp khó khăn. Nhân viên cứu trợ cho biết nhiều trẻ em thiếu tã lót, người dân không có thức ăn và nước sạch suốt nhiều ngày.

Một số nơi, nước lũ sâu gần 4 m. Nhiều gia đình phải trú trên mái nhà hoặc gác mái trong tình trạng thiếu thốn. Người dân ở Langsa cho biết họ “sống sót nhờ bất kỳ thứ gì còn lại”.

Chuyên gia khí hậu Roxy Mathew Koll cho biết biển ấm hơn khiến không khí tích tụ ẩm nhiều hơn, tạo ra lượng mưa thảm khốc. “Ngay cả bão vừa phải cũng gây mưa cực lớn”, ông nói. Chuyên gia Andra J. Garner, Đại học Rowan (Mỹ), nhận định bão ở Đông Nam Á đang mạnh lên nhanh hơn gần bờ và di chuyển chậm hơn khi vào đất liền, khiến thiệt hại tăng mạnh.

Theo: Khai Mở