Ít nhất 197 trẻ tại 14 quốc gia châu Âu được xác định sinh ra từ tinh trùng của một người hiến mang đột biến TP53 – gene gây hội chứng Li-Fraumeni khiến nguy cơ ung thư tăng mạnh. Quy mô lan rộng và hậu quả khó lường khiến vụ việc gây rúng động toàn châu Âu.
- Lá chắn ung thư từ thói quen nhỏ trong bữa ăn
- Người vi phạm đẩy cảnh sát vào đầu xe tải
- Đừng để bữa ăn hằng ngày trở thành ‘kẻ giết gan’ thầm lặng – 5 loại rau củ đang âm thầm đầu độc
Tinh trùng mang đột biến gene được phân phối tới 14 quốc gia
Theo CNN, người hiến tinh trùng – hiện vẫn khỏe mạnh – không hề biết mình mang đột biến TP53 khi hiến cho một ngân hàng tư nhân tại Đan Mạch. Tuy nhiên, mẫu tinh trùng này sau đó được phân phối tới 67 phòng khám ở 14 quốc gia, dẫn đến ít nhất 197 trẻ ra đời. BBC cảnh báo con số có thể còn cao hơn vì chưa đủ dữ liệu từ tất cả các nước.
Đột biến TP53 gây hội chứng Li-Fraumeni, một rối loạn di truyền hiếm, khiến người mang gene có tới 90% nguy cơ mắc một hoặc nhiều loại ung thư trước 60 tuổi. Khoảng một nửa sẽ phát bệnh trước 40 tuổi. Báo cáo từ Bệnh viện Đại học Rouen (Pháp) cho thấy ít nhất 10 trẻ đã được chẩn đoán mắc u não, u lympho Hodgkin, trong khi 13 trẻ mang gene nhưng chưa phát bệnh.
Những trẻ có nguy cơ cao này sẽ phải được theo dõi y khoa thường xuyên suốt đời. Đồng thời, mỗi em có khả năng truyền gene đột biến cho thế hệ sau với xác suất 50%.
Lỗ hổng sàng lọc và cảnh báo về giới hạn số trẻ từ một người hiến
Giáo sư Clare Turnbull (Viện Nghiên cứu ung thư London) nhận định đây là “một chẩn đoán tàn khốc” vì nguy cơ ung thư từ thời thơ ấu đã rất cao. Bà cho rằng vụ việc là “sự trùng hợp bất thường và bi kịch” khi tinh trùng mang đột biến hiếm gặp lại được sử dụng cho số lượng lớn ca thụ thai.
Giáo sư Mary Herbert (Đại học Monash, Úc) cảnh báo vụ việc cho thấy sự cấp thiết của việc siết chặt sàng lọc di truyền, đặc biệt với các quy trình thụ tinh xuyên biên giới. Bà nhấn mạnh cần có giới hạn số trẻ sinh ra từ một người hiến để tránh rủi ro lan rộng.
Ngân hàng tinh trùng Đan Mạch (ESB), nơi tiếp nhận người hiến, cho biết “vô cùng đau lòng” trước những tác động mà đột biến gây ra cho nhiều gia đình. Công ty khẳng định tuân thủ quy trình xét nghiệm quốc tế và ủng hộ việc thống nhất một bộ tiêu chuẩn chung cho toàn châu Âu nhằm tránh lặp lại thảm họa tương tự.
Theo: Tuổi Trẻ
