Bản Ngàm, xã Sơn Điện, nằm giữa miền Tây xứ Thanh, được quy hoạch làm du lịch cộng đồng từ năm 2019. Sở hữu thiên nhiên đẹp, văn hóa Thái đậm đà, nhưng sau nhiều năm, du lịch vẫn phát triển chậm. Khát vọng của người dân vẫn chờ một “bệ đỡ” đủ mạnh từ hạ tầng, chính sách và thị trường.
- Chấn động: Lần đầu phát hiện beo lửa cực kỳ nguy cấp tại rừng Pù Hoạt
- Ca khúc “Những người khốn khổ” vang lên giữa Thượng Hải, shipper Meituan xuống đường đòi lương
- Cục CSGT tiếp tục đấu giá hơn 2,5 triệu biển số xe
Tiềm năng thiên nhiên và bản sắc văn hóa người Thái bản Ngàm
Bản Ngàm nằm lọt giữa bốn bề núi non, bao quanh là rừng luồng xanh mướt và dòng sông Luồng uốn lượn. Khí hậu ôn hòa, không gian yên bình, cảnh quan còn giữ nét hoang sơ. Bên kia sông là những thửa ruộng bậc thang mềm mại, phản ánh lịch sử canh tác lúa nước lâu đời của người Thái. Ruộng không chỉ tạo cảnh sắc mà còn lưu giữ tri thức bản địa qua nhiều thế hệ.
Dọc con đường độc đạo vào bản là hàng trăm héc ta rừng luồng, nứa, vầu. Đây được xem là mạch sống của cộng đồng. Cây luồng vừa mang lại sinh kế, vừa cung cấp vật liệu dựng nhà sàn, làm homestay, phòng nghỉ, nhà tắm. Việc sử dụng tre, luồng giúp giảm chi phí đầu tư, giữ kiến trúc truyền thống và tạo không gian thân thiện môi trường. Đây là lợi thế rõ rệt cho du lịch cộng đồng.
Sông Luồng là món quà thiên nhiên quý giá. Nước trong xanh quanh năm, nhiều loài thủy sản được bảo vệ bằng quy ước cộng đồng. Cá dốc, cá lăng trở thành nguồn thực phẩm đặc hữu. Những guồng nước làm từ tre, luồng ven sông vừa phục vụ tưới tiêu, vừa trở thành điểm check-in hấp dẫn. Cảnh quan ấy mang vẻ đẹp mộc mạc, hiếm gặp ở nhiều điểm đến khác.
Song hành với thiên nhiên là kho tàng văn hóa Thái còn được gìn giữ khá nguyên vẹn. Nhà sàn cổ, trang phục truyền thống, điệu khặp, múa sạp, nghề dệt thổ cẩm vẫn hiện diện trong đời sống. Ẩm thực bản địa cũng là điểm nhấn. Xôi nếp, cá suối nướng, canh măng chua, chẻo cá, vịt bầu, gà đồi, lợn cỏ mang hương vị núi rừng rất riêng.
Khi khát vọng làm du lịch vẫn chờ “bệ đỡ”
Dù sở hữu tài nguyên thiên nhiên và văn hóa phong phú, du lịch bản Ngàm vẫn phát triển chậm. Hoạt động đón khách còn tự phát, nhỏ lẻ. Số cơ sở lưu trú đạt chuẩn chưa nhiều. Sản phẩm trải nghiệm chưa được chuẩn hóa thành tour, tuyến cụ thể. Hạ tầng giao thông, bãi đỗ xe, biển chỉ dẫn, điểm dừng chân vẫn thiếu và chưa đồng bộ.
Nhiều hộ dân đã cải tạo nhà sàn làm homestay. Tuy nhiên, phần lớn gặp khó về vốn và kỹ năng vận hành. Công tác quảng bá còn hạn chế. Hiệu quả kinh tế vì thế chưa rõ nét. Việc kết nối với các điểm du lịch lân cận như động Bo Cúng, Cửa khẩu quốc tế Na Mèo còn rời rạc. Du khách thường đến rồi đi trong ngày, ít lưu trú dài ngày.
Chị Lục Thị Chim, chủ một homestay trong bản, chia sẻ mong muốn được tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Chị cũng kỳ vọng được đào tạo bài bản về du lịch cộng đồng. Theo chị, người dân cần được hỗ trợ truyền thông và xây dựng thương hiệu điểm đến để du lịch phát triển bền vững hơn.
Bí thư Chi bộ, Trưởng bản Ngàm Lương Văn Duẩn cho biết, làm du lịch đã tạo chuyển biến tích cực. Người dân ý thức hơn trong giữ gìn cảnh quan, bảo vệ dòng sông, bảo tồn nhà sàn cổ, duy trì nghề dệt và sinh hoạt văn hóa. Du khách được đón tiếp bằng sự chân thành, mộc mạc. Một số hộ đã có thêm thu nhập từ lưu trú, ẩm thực, bán thổ cẩm và nông sản.
Từng bước tháo gỡ nút thắt để bản Ngàm cất cánh
Theo ông Duẩn, hiện bản mới có khoảng 10 hộ tham gia làm du lịch. Con số này còn khiêm tốn so với tiềm năng. Nhiều hộ có nhu cầu nhưng còn e ngại vì hạ tầng chưa hoàn thiện. Lượng khách mỗi năm chưa ổn định, ảnh hưởng trực tiếp đến động lực đầu tư của người dân.
Nhận thức rõ thực trạng đó, tuyến đường từ Quốc lộ 217 vào trung tâm bản đang được mở rộng. Hệ thống chiếu sáng và rãnh thoát nước được lắp đặt. Bản cũng đề xuất xây dựng cầu treo qua sông Luồng để rút ngắn kết nối với trung tâm xã. Cây cầu này còn mở tuyến tham quan ruộng bậc thang thuận lợi hơn.
Bản Ngàm đang đứng trước cơ hội chuyển mình. Tiềm năng đã rõ. Khát vọng của người dân đã có. Điều còn thiếu là sự đồng hành lâu dài từ chính sách, nguồn lực và kết nối thị trường. Khi “bệ đỡ” được đặt đúng chỗ, du lịch cộng đồng bản Ngàm có thể trở thành điểm sáng của miền Tây xứ Thanh.
Theo: Thanh Hoá Online
