Nhà nghiên cứu văn hóa Phạm Đình Hải gợi ý các khung giờ làm lễ trong Rằm tháng 7/2026, đồng thời lưu ý cách gọi cả tháng 7 âm lịch là “tháng cô hồn” có thể làm lệch ý nghĩa nhân văn của phong tục.
- 50 phụ huynh sập bẫy “chạy trường” — Công an Đồng Nai đang tìm bị hại để điều tra
- Cô gái TPHCM bị mất ngủ sụt cân còn 37 kg tìm lại nhịp sống qua mảnh vườn nhỏ
- 8 sai lầm hành khách dễ mắc tại cửa an ninh sân bay
Rằm tháng 7 năm Bính Ngọ rơi vào 27/8, trong khi ngày 14/7 âm lịch là 26/8. Theo ông Phạm Đình Hải, thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, gia đình có thể cúng ngày 14/7 vào các khung 7-11h, 13-15h hoặc 19-21h; ngày Rằm nên chọn 13-15h hoặc 17-19h.
Tháng 7 âm lịch năm nay kéo dài từ 13/8 đến 10/9 dương lịch, gắn với nhiều nghi lễ của Đạo giáo, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian Việt Nam. Theo lịch pháp cổ truyền, đây còn là Tết Trung Nguyên, dịp các gia đình làm lễ tạ ơn trời đất, thần Phật và tưởng nhớ tổ tiên.
Trong quan niệm Đạo giáo, Rằm tháng 7 là ngày Địa quan xá tội, khi các vong hồn được quan niệm trở về đoàn tụ với gia đình. Còn lễ Vu Lan bắt nguồn từ tích Bồ tát Mục Kiền Liên cứu mẹ khỏi kiếp ngạ quỷ, nhấn mạnh đạo hiếu và sự tưởng nhớ người thân.
Bên cạnh đó, nghi lễ cúng chúng sinh hướng đến những vong linh không nơi nương tựa. Dù cách lý giải khác nhau, các tập tục trong tháng 7 âm lịch vẫn gặp nhau ở tinh thần tưởng nhớ người đã khuất và sẻ chia với những linh hồn không có nơi thờ tự.
Đừng để một cách gọi làm mất ý nghĩa của tháng 7
Nghịch lý nằm ở cách gọi quen thuộc “tháng cô hồn” cho toàn bộ tháng 7 âm lịch. Ông Hải cho rằng cách gọi này chưa phù hợp, bởi “cô hồn” chỉ những vong linh không nơi nương tựa, không người thân thờ cúng, chứ không phải tất cả vong linh trong tháng.
“Cúng cô hồn là nghi thức mang tính nhân văn, thể hiện sự thương cảm”, ông Phạm Đình Hải, nhà nghiên cứu văn hóa thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam, chia sẻ. Theo ông, gọi cả tháng 7 âm lịch là “cô hồn” có thể khiến nghi lễ chẩn tế dành cho những linh hồn thiệt thòi bị hiểu sai.
Với ngày 13/7 âm lịch, tức 25/8 dương lịch, ông lưu ý dù đây là ngày hoàng đạo nhưng lại kiêng lập đàn, cúng chay nên không nên chọn làm lễ. Các khung giờ được gợi ý cho ngày 14 và 15/7 âm lịch vì thế có thể giúp gia đình chủ động sắp xếp thời gian mà không nhất thiết phải cúng vào ban đêm.
Đáng chú ý, khung giờ Mùi từ 13-15h và giờ Dậu từ 17-19h đều khá thuận tiện với sinh hoạt thường ngày. Người dân không cần chạy theo quan niệm phải cúng vào nửa đêm, mà có thể chọn thời điểm phù hợp với điều kiện gia đình.
Ông Hải cũng khuyến cáo gia đình có thể chuẩn bị mâm cúng chay hoặc mặn tùy điều kiện, không nên bày biện quá mức hay đốt nhiều vàng mã. Điều quan trọng hơn cả vẫn là sự thành kính, tinh thần báo hiếu và cách ứng xử nhân ái với người đã khuất.
Rằm tháng 7 vì thế không chỉ là câu chuyện chọn một giờ đẹp để thắp hương. Khi phong tục được nhìn từ ý nghĩa tưởng nhớ, báo hiếu và sẻ chia, những nghi lễ truyền thống sẽ gần với đời sống hơn và bớt đi những kiêng kỵ không cần thiết.
Đỗ Vân (tổng hợp)
