Xung đột tiếp tục lan rộng trong năm 2025, từ châu Âu, Trung Đông đến châu Á và châu Mỹ. Các cuộc chiến kéo dài, thỏa thuận ngừng bắn mong manh và cạnh tranh nước lớn đã phơi bày rõ những rạn nứt sâu sắc của hệ thống an ninh quốc tế hiện nay.
- 5 đột phá, thay đổi quan trọng trong giáo dục Việt Nam năm 2025
- TP.HCM: Triệt phá đường dây cá độ bóng đá qua mạng quy mô hơn 80 tỷ đồng
- Bắt giữ 2 vụ tàng trữ ma túy trái phép tại khu vực biên giới Long Bình
Nhiều điểm nóng trên thế giới trong năm 2025 được ghi nhận trên Công cụ theo dõi xung đột toàn cầu của Hội đồng Quan hệ đối ngoại. Dữ liệu cho thấy xung đột không chỉ gia tăng về số lượng, mà còn phức tạp hơn về tính chất và hệ quả.
Xung đột lan rộng trên nhiều khu vực
Ngay tại Tây bán cầu, khu vực vốn được coi là tương đối ổn định, căng thẳng mới đã xuất hiện khi Mỹ tiến hành không kích các tàu bị cáo buộc buôn lậu ma túy cho Venezuela. Động thái này làm dấy lên tranh cãi về mức độ can dự quân sự xuyên biên giới.
Tại châu Á, tranh chấp biên giới lịch sử tiếp tục dẫn tới các vụ đụng độ mới giữa Campuchia và Thái Lan. Nội chiến Myanmar bước sang năm thứ năm, với giao tranh dai dẳng và khủng hoảng nhân đạo chưa có lối thoát.
Ở châu Âu, cuộc chiến giữa Nga và Ukraine vẫn là xung đột lớn và thu hút nhiều chú ý nhất. Các nỗ lực ngoại giao được triển khai, song triển vọng đạt được thỏa thuận hòa bình toàn diện vẫn rất mong manh.
Trung Đông chứng kiến bức tranh trái chiều. Syria duy trì trạng thái hòa bình tương đối sau khi Tổng thống Bashar al Assad bị lật đổ cuối năm 2024. Tuy nhiên, ngay bên cạnh, lệnh ngừng bắn giữa Israel và Hamas đứng trước nguy cơ đổ vỡ, trong khi tình hình nhân đạo tại Gaza vẫn ở mức thảm khốc, với hơn 70.000 người thiệt mạng.
Tại Sudan, nội chiến tiếp diễn đã đẩy hàng triệu người rơi vào cảnh di dời, tạo ra một trong những cuộc khủng hoảng nhân đạo nghiêm trọng nhất thế giới hiện nay.
Các quốc gia trở lại vai trò trung tâm
Bức tranh xung đột năm 2025 cho thấy sự trở lại rõ nét của các tác nhân nhà nước. Các quốc gia tiếp tục là chủ thể chính định hình an ninh toàn cầu.
Hai trong năm nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc là Nga và Mỹ đều tiến hành các hoạt động quân sự lớn bên ngoài lãnh thổ, lần lượt tại Ukraine và Venezuela. Trung Quốc, một thành viên khác của Hội đồng Bảo an, cũng gia tăng phô diễn sức mạnh tại các điểm nóng như eo biển Đài Loan và Biển Đông.
Theo báo cáo của Liên Hợp Quốc, đến giữa năm 2025, thế giới ghi nhận hơn 117 triệu người mất nhà cửa, gồm 42,5 triệu người tị nạn và 67,8 triệu người di dời nội địa. Đây là con số cao kỷ lục trong nhiều thập kỷ.
Chi tiêu quân sự toàn cầu cũng leo thang mạnh. Viện Nghiên cứu hòa bình quốc tế Stockholm cho biết tổng chi quân sự thế giới năm 2024 đạt 2.700 tỉ USD và tiếp tục tăng trong năm 2025. Mỹ đứng đầu với 997 tỉ USD, tiếp theo là Trung Quốc 314 tỉ USD và Nga 149 tỉ USD.
Cạnh tranh Mỹ – Trung và hệ lụy toàn cầu
(Ảnh: Chụp màn hình/Tuổi Trẻ)
Năm 2025 đánh dấu nhiều biến động địa chính trị khi Mỹ có chính quyền mới, theo đuổi khẩu hiệu “Nước Mỹ trên hết”. Washington phát đi tín hiệu thu hẹp vai trò bảo trợ an ninh cho châu Âu.
Ở châu Á, Trung Quốc gia tăng hoạt động quân sự quanh Đài Loan, đồng thời công bố sách trắng quốc phòng “An ninh quốc gia của Trung Quốc trong kỷ nguyên mới”, nhấn mạnh cách tiếp cận an ninh toàn diện và tham vọng định hình trật tự khu vực.
Cạnh tranh Mỹ – Trung leo thang qua các cuộc chiến thuế quan, kiểm soát công nghệ, cấm xuất khẩu chip và đất hiếm. Nhiều quốc gia đứng trước nguy cơ bị cuốn vào thế lựa chọn khó khăn trong tương lai.
Hàng hải toàn cầu chịu sức ép lớn
Căng thẳng địa chính trị cũng làm chao đảo thương mại hàng hải thế giới. Báo cáo “Đánh giá vận tải hàng hải năm 2025” của Liên Hợp Quốc cho thấy tăng trưởng thương mại đường biển chỉ đạt 0,5%.
Biển Đỏ và kênh đào Suez chịu tác động nặng nề nhất. Lưu lượng qua Suez năm 2025 giảm khoảng 70% so với mức trung bình năm 2023. Xung đột Iran – Israel và nguy cơ bất ổn tại eo biển Hormuz càng làm gia tăng lo ngại về đứt gãy chuỗi cung ứng toàn cầu.
Theo: Tuổi Trẻ
