Những lần bác sĩ thay đổi đơn thuốc tưởng chừng vô hại lại có thể tiềm ẩn nhiều rủi ro. Với bệnh nhân mạn tính, sự “mới lạ” trong điều trị đôi khi dẫn đến nhầm lẫn, tai biến nguy hiểm, thậm chí đe dọa tính mạng, nếu việc đổi thuốc thiếu cơ sở khoa học và theo dõi chặt chẽ.
- Mức phạt 400 triệu đồng khi mua bán vàng trái phép từ tháng 2/2026
- Ích mẫu: Từ cây thuốc dân gian đến câu chuyện nhân văn
- Thanh Hóa đặt mục tiêu xử lý triệt để rác thải sinh hoạt phát sinh hằng ngày
Tai biến đến từ sự nhầm lẫn khi đổi thuốc
Bà Trần Thị Lan, 68 tuổi, ở quận Thanh Xuân, vẫn ám ảnh buổi chiều bất tỉnh trong phòng tắm. Ba tuần trước đó, bà tái khám tiểu đường và được đổi sang đơn thuốc mới. Bác sĩ cho rằng thuốc cũ không còn hiệu quả dù đường huyết chỉ tăng nhẹ. Tin tưởng lời khuyên, bà Lan đồng ý thay đổi phác đồ điều trị.
Việc đổi thuốc khiến bà nhầm lẫn liều dùng do chưa quen cách uống mới. Tuần đầu, bà uống trùng liều vào buổi sáng. Tuần sau, bà quên liều trưa. Sang tuần thứ ba, bà bị hạ đường huyết nặng khi đang sinh hoạt. Xét nghiệm cho thấy đường huyết giảm còn 2,1 mmol/L, mức nguy hiểm cho não bộ.
Bệnh nhân mạn tính lạc lối giữa các phác đồ
Không riêng bà Lan, ông Nam, 60 tuổi, ở Nghệ An, cũng rơi vào tình trạng tương tự. Mỗi lần tái khám tăng huyết áp, ông lại nhận một đơn thuốc khác. Có lần đổi biệt dược, có lúc thêm thuốc mới, khi lại thay đổi giờ uống. Sự thay đổi liên tục khiến ông không nhớ nổi quy luật dùng thuốc.
Hệ quả là ông uống trùng liều hoặc bỏ sót thuốc. Đỉnh điểm, ông phải nhập viện vì cơn tăng huyết áp kịch phát sau một lần “chỉnh thuốc”. Ông chia sẻ, việc học lại cách uống thuốc ở tuổi cao là gánh nặng lớn. Nếu đơn thuốc được giữ ổn định, mọi việc đã khác.
Khi “sáng tạo” điều trị trở thành nguy cơ
(Ảnh: Chụp màn hình/VnExpress)
Theo bác sĩ Nguyễn Lân Hiếu, Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Hà Nội, đa số bác sĩ đều muốn kê đơn tốt hơn người trước. Khi thấy đơn thuốc cũ, nhiều người có xu hướng thay đổi để khẳng định chuyên môn. Áp lực tâm lý và cơ chế cung ứng thuốc cũng góp phần tạo ra thói quen này.
PGS.TS Đỗ Văn Dũng cho rằng, với bệnh mạn tính, ổn định mới là mục tiêu điều trị. Thay đổi thuốc liên tục làm mất khả năng theo dõi đáp ứng lâm sàng. Cơ thể người bệnh đang thích nghi với thuốc cũ có thể bị sốc khi tiếp nhận hoạt chất mới. Nguy cơ ngộ độc, kháng thuốc vì thế gia tăng.
Nguyên tắc cần tuân thủ khi cân nhắc đổi thuốc
Dữ liệu y khoa cho thấy, mỗi lần đổi thuốc không cần thiết làm tăng nguy cơ không tuân thủ điều trị. Với bệnh tim mạch, sự xáo trộn này có thể dẫn đến biến cố nguy hiểm. Vì vậy, bác sĩ cần dũng cảm giữ nguyên đơn thuốc khi bệnh nhân đang ổn định.
Việc thay đổi phác đồ chỉ nên thực hiện khi có căn cứ rõ ràng. Đó là khi thuốc cũ mất hiệu quả, gây tác dụng phụ nghiêm trọng, xuất hiện bệnh đồng mắc, hoặc có khuyến cáo mới an toàn hơn. Giao tiếp minh bạch giúp bệnh nhân hiểu và tuân thủ điều trị tốt hơn, đặc biệt ở người cao tuổi.
Theo: VnExpress
