Bệnh não mô cầu là bệnh truyền nhiễm nguy hiểm, có thể diễn tiến rất nhanh và gây tử vong cao. Chuyên gia cảnh báo triệu chứng ban đầu dễ nhầm cảm cúm, khiến nhiều người bỏ lỡ thời điểm điều trị hiệu quả.
- Thịt giả TPHCM: “Phù phép” thịt lợn thành đặc sản, bán dịp Tết
- Cuộc chạy đua với thời gian sau vụ máy bay Indonesia mất tích giữa rừng núi
- Mỹ đề xuất góp 1 tỷ USD để có ghế Hội đồng Hòa bình
Bệnh truyền nhiễm nguy hiểm nhưng thường bị chủ quan
Bệnh não mô cầu lây truyền chủ yếu qua đường hô hấp trong sinh hoạt hằng ngày. Nguy cơ tăng cao tại môi trường đông người như trường học, ký túc xá, doanh trại. Vi khuẩn có thể phát tán qua giọt bắn khi ho, hắt hơi hoặc nói chuyện gần. Điều này khiến bệnh dễ lây lan trong cộng đồng.
Nhiều người vẫn cho rằng não mô cầu là bệnh hiếm gặp, ít xảy ra thực tế. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng cho thấy bệnh xuất hiện rải rác mỗi năm. Khi không phát hiện sớm, bệnh có thể tiến triển rất nhanh. Người bệnh dễ rơi vào tình trạng nguy kịch chỉ trong thời gian ngắn.
Trường hợp điển hình cảnh báo diễn tiến nhanh của bệnh
Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM vừa tiếp nhận một bé trai 4 tuổi nhập viện cấp cứu. Trẻ sốt cao, mệt mỏi và quấy khóc nhiều trước khi nhập viện. Gia đình ban đầu nghĩ trẻ bị cảm thông thường nên theo dõi tại nhà. Sau vài giờ, trẻ xuất hiện tình trạng lơ mơ và ban xuất huyết da.
Nhờ được đưa đến bệnh viện kịp thời, trẻ được can thiệp tích cực. Các bác sĩ nhanh chóng xử trí theo phác đồ điều trị não mô cầu. Trẻ đã vượt qua giai đoạn nguy kịch và dần ổn định sức khỏe. Trường hợp này cho thấy bệnh có thể diễn tiến rất nhanh, khó lường.
Vì sao não mô cầu có thể gây tử vong trong 24 giờ
Theo TS-BS Nguyễn Huy Luân, Trưởng Đơn nguyên Tiêm chủng Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, vi khuẩn não mô cầu có thể tồn tại ở hầu họng. Nhiều người mang vi khuẩn nhưng không có triệu chứng lâm sàng. Khi gặp điều kiện thuận lợi, vi khuẩn nhanh chóng xâm nhập máu và gây bệnh.
Các yếu tố thuận lợi gồm suy giảm miễn dịch, nhiễm trùng hô hấp hoặc căng thẳng kéo dài. Môi trường sống đông đúc cũng làm tăng nguy cơ phát bệnh. Khi bệnh khởi phát, tiến triển thường rất nhanh. Người bệnh có thể bị nhiễm trùng huyết, rối loạn đông máu và tổn thương đa cơ quan.
Triệu chứng ban đầu dễ nhầm cảm cúm thông thường
Nguy hiểm của bệnh não mô cầu nằm ở triệu chứng khởi phát không điển hình. Người bệnh có thể chỉ sốt nhẹ, đau đầu hoặc mệt mỏi. Một số trường hợp có buồn nôn, nôn hoặc đau cơ. Các biểu hiện này dễ bị nhầm với cảm cúm thông thường.
Theo BS Luân, chỉ sau vài giờ, bệnh có thể chuyển nặng nhanh chóng. Người bệnh xuất hiện rối loạn ý thức và ban xuất huyết da. Một số trường hợp tụt huyết áp và sốc nhiễm trùng. Nếu không can thiệp kịp thời, nguy cơ tử vong rất cao.
(Ảnh: Chụp màn hình/Người Lao Động)
Đối tượng nguy cơ cao và khả năng lây lan trong cộng đồng
Não mô cầu lây lan nhanh trong môi trường sinh hoạt tập thể. Trẻ nhỏ, thanh thiếu niên là nhóm có nguy cơ cao. Người có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch cũng dễ mắc bệnh. Đặc biệt, người mang vi khuẩn không triệu chứng có thể trở thành nguồn lây.
Việc sinh hoạt chung, dùng chung không gian kín làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Gia đình đông người cũng tiềm ẩn rủi ro. Khi xuất hiện ca bệnh, nguy cơ lây lan thứ phát rất lớn. Vì vậy, cần nâng cao cảnh giác trong cộng đồng dân cư.
Chủ động phòng ngừa để giảm nguy cơ tử vong
Từ thực tiễn điều trị, các bác sĩ nhấn mạnh vai trò phòng ngừa chủ động. Giữ vệ sinh cá nhân là biện pháp cơ bản và cần thiết. Người dân cần che miệng khi ho, hắt hơi và rửa tay thường xuyên. Hạn chế tiếp xúc gần trong môi trường đông người khi có dịch.
Tiêm vắc-xin được xem là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay. Các loại vắc-xin não mô cầu giúp phòng nhiều nhóm huyết thanh thường gặp. Vắc-xin giúp cơ thể hình thành miễn dịch bền vững và giảm biến chứng nặng. Việc tiêm chủng đầy đủ, đúng lịch rất quan trọng.
Phát hiện sớm là yếu tố quyết định hiệu quả điều trị
Bên cạnh tiêm chủng, theo dõi sức khỏe hằng ngày đóng vai trò then chốt. Khi có biểu hiện sốt cao, đau đầu hoặc ban xuất huyết, cần đi khám ngay. Không nên chủ quan tự điều trị tại nhà khi triệu chứng diễn tiến nhanh. Việc nhập viện sớm giúp tăng khả năng cứu sống.
Các bác sĩ khuyến cáo gia đình cần đặc biệt chú ý trẻ nhỏ. Khi trẻ quấy khóc nhiều, lơ mơ hoặc sốt cao kéo dài, cần đưa đi cấp cứu. Phát hiện sớm và xử trí kịp thời giúp giảm nguy cơ tử vong. Đây là yếu tố quyết định trong điều trị bệnh não mô cầu.
Theo: Người Lao Động
