Lý do loạt nước châu Âu điều quân đến Greenland

Việc nhiều quốc gia châu Âu điều binh sĩ tới Greenland được Đan Mạch xác định là bước khởi đầu cho hiện diện quân sự lâu dài, nhằm tăng cường vai trò NATO tại Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược gia tăng.

Tuần qua, Đan Mạch cùng Anh, Đức, Hà Lan, Na Uy, Pháp, Phần Lan và Thụy Điển điều khoảng 30 binh sĩ tới Greenland. Lực lượng này thực hiện nhiệm vụ trinh sát, chuẩn bị cho cuộc diễn tập quân sự sắp diễn ra tại Bắc Cực. Động thái diễn ra trong bối cảnh NATO gia tăng chú ý tới khu vực có giá trị chiến lược ngày càng rõ rệt.

Đan Mạch thúc đẩy mở rộng hiện diện quân sự NATO tại Bắc Cực

Bộ Quốc phòng Đan Mạch ngày 18/1 thông báo kế hoạch tăng cường lực lượng tại Greenland. Copenhagen cũng dự kiến mở rộng các cuộc diễn tập chung với đồng minh NATO. Theo giới chức Đan Mạch, Bắc Cực và Bắc Đại Tây Dương đang trở thành khu vực ưu tiên an ninh của liên minh. Các tuyến hàng hải và không gian chiến lược tại đây ngày càng quan trọng. NATO được cho là cần thích ứng với những thay đổi nhanh chóng về môi trường địa chính trị.

Đan Mạch nhấn mạnh trách nhiệm lớn hơn của các thành viên NATO trong khu vực. Việc tăng cường hiện diện quân sự tại Greenland được xem là bước chuẩn bị cần thiết. Các cuộc diễn tập giúp lực lượng làm quen điều kiện khí hậu khắc nghiệt. Bắc Cực đòi hỏi năng lực tác chiến và hậu cần đặc thù. Copenhagen cho rằng duy trì hiện diện thường xuyên sẽ nâng cao khả năng phối hợp của liên minh.

Hoạt động nối tiếp chuỗi điều quân và diễn tập từ năm 2025

Giới chức Đan Mạch khẳng định hoạt động hiện nay không mang tính bất thường. Đây là bước tiếp theo của các đợt điều quân và diễn tập bắt đầu từ năm 2025. Mục tiêu xuyên suốt là huấn luyện khả năng tác chiến của NATO tại Bắc Cực. Khu vực này có điều kiện địa hình và thời tiết rất đặc thù. Việc chuẩn bị dài hạn được coi là yếu tố then chốt.

Một thiếu tướng Đan Mạch ngày 16/1 cho biết nước này đã mời Mỹ tham gia diễn tập. Trước đó, quân đội Mỹ không tham dự cuộc diễn tập tháng 9/2025. Sự vắng mặt này diễn ra sau các tuyên bố của Tổng thống Donald Trump về Greenland. Việc Mỹ không tham gia từng gây chú ý trong NATO. Đan Mạch mong muốn tăng cường phối hợp với Washington trong các hoạt động sắp tới.

Trinh sát thực địa, mở đường cho triển khai lực lượng lớn hơn

Một số quốc gia châu Âu cho biết binh sĩ chỉ hiện diện tại Greenland vài ngày. Nhiệm vụ chính là trinh sát và thu thập thông tin thực địa. Bộ Quốc phòng Đức xác nhận cử lực lượng để đánh giá điều kiện địa phương. Berlin muốn chuẩn bị cho các hoạt động triển khai và huấn luyện tương lai. Việc khảo sát giúp giảm rủi ro trong các nhiệm vụ dài hạn.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron không công bố thời gian hiện diện cụ thể. Ông cho biết lực lượng Pháp sẽ được hỗ trợ bằng nhiều tuyến hậu cần. Giới phân tích nhận định 30 binh sĩ không tạo thay đổi quân sự lớn. Tuy nhiên, họ có thể đặt nền móng cho triển khai quy mô hơn. Sự hiện diện ban đầu giúp các nước kiểm tra khả năng phối hợp. Đây được xem là bước đi mang tính thăm dò chiến lược.

Thông điệp chính trị của châu Âu và phản ứng từ Mỹ

Đợt triển khai của các nước châu Âu được đánh giá mang thông điệp chính trị rõ rệt. Các thành viên NATO muốn khẳng định cam kết với an ninh Greenland. Họ cũng muốn thể hiện sự đoàn kết với Đan Mạch. Tuy nhiên, giới chức Mỹ cho biết hoạt động này không ảnh hưởng mục tiêu của Washington. Lập trường của Mỹ về Greenland vẫn không thay đổi.

Tổng thống Donald Trump tuần trước chỉ trích các nước châu Âu điều quân với mục đích không rõ ràng. Ông cho rằng tình hình có thể đe dọa an ninh toàn cầu. Ngày 17/1, ông Trump đe dọa áp thuế lên hàng hóa châu Âu. Mức thuế dự kiến tăng mạnh trong vài tháng tới. Phát biểu này làm gia tăng căng thẳng xuyên Đại Tây Dương. Các nước châu Âu đã lên tiếng cảnh báo hệ lụy.

Greenland và vai trò chiến lược tại Bắc Đại Tây Dương

châu Âu điều quân
Vị trí Greenland. Đồ họa: Britannica. (Ảnh: Chụp màn hình Báo VnExpress)

Ngày 18/1, bảy quốc gia châu Âu ra tuyên bố chung ủng hộ Đan Mạch và Greenland. Tuyên bố nhấn mạnh cam kết tăng cường an ninh Bắc Cực. Các nước cảnh báo biện pháp thuế quan có thể gây tổn hại quan hệ song phương. Họ cho rằng hợp tác xuyên Đại Tây Dương là lợi ích chung. NATO được xem là nền tảng bảo đảm ổn định khu vực.

Greenland là vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, dân số khoảng 57.000 người. Hòn đảo nằm giữa Đại Tây Dương và Bắc Băng Dương. Greenland gần Bắc Mỹ và nằm trên tuyến hàng không quan trọng. Vị trí này mang lại giá trị chiến lược lớn. Đảo cũng sở hữu nguồn khoáng sản phong phú. Phần lớn tài nguyên hiện vẫn chưa được khai thác.

Theo: Báo VnExpress