Trung Quốc đối mặt cú sốc chưa từng có với “Thứ Bảy đen tối” ngành không gian

Chương trình không gian Trung Quốc lần đầu ghi nhận hai vụ phóng tên lửa thất bại trong cùng một ngày, gây xôn xao dư luận và làm dấy lên tranh luận về tốc độ phát triển, rủi ro công nghệ và triết lý chấp nhận thất bại của ngành hàng không vũ trụ nước này.

Hai vụ phóng thất bại liên tiếp trong ngày 17/1

Ngày 17/1 đánh dấu bước lùi hiếm gặp của chương trình không gian Trung Quốc khi hai vụ phóng tên lửa đều không thành công. Trên mạng xã hội, nhiều cư dân mạng gọi đây là “Thứ Bảy đen tối”.

Vụ việc đầu tiên xảy ra rạng sáng cùng ngày, khi tên lửa Trường Chinh-3B được phóng từ Trung tâm phóng vệ tinh Tây Xương, tỉnh Tứ Xuyên. Theo Tập đoàn Khoa học và Công nghệ Hàng không Vũ trụ Trung Quốc (CASC), tầng ba của tên lửa gặp trục trặc, khiến vệ tinh Thực Tiễn-32 không thể vào đúng quỹ đạo dự kiến. Sự cố này chấm dứt chuỗi phóng thành công của Trường Chinh-3B kéo dài từ tháng 4/2020.

Cũng trong ngày 17/1, tên lửa Ceres-2 của công ty tư nhân Galactic Energy rơi trở lại Trái đất ngay trong chuyến bay đầu tiên. Nhiệm vụ đưa các vệ tinh thương mại lên quỹ đạo không hoàn thành. Doanh nghiệp này xác nhận đây là sự cố “bất thường” và đang tiến hành điều tra nguyên nhân.

Phản ứng thận trọng và so sánh với SpaceX

Galactic Energy đã công khai xin lỗi trên mạng xã hội, gửi lời xin lỗi tới các đối tác và những người ủng hộ. Cách phản ứng này được cho là thận trọng hơn so với phong cách của SpaceX – công ty hàng không vũ trụ do tỷ phú Elon Musk sáng lập.

Trước đó, SpaceX từng nhiều lần thất bại trong quá trình thử nghiệm tên lửa tái sử dụng Starship. Sau mỗi sự cố, hãng thường nhấn mạnh triết lý “học hỏi từ thất bại” và duy trì nhịp độ phóng cao để cải tiến công nghệ. Năm ngoái, SpaceX trải qua ba vụ phóng không thành công, song Elon Musk chỉ coi đây là “trở ngại nhỏ”.

Sự đối chiếu này làm nổi bật khác biệt trong cách tiếp cận rủi ro giữa ngành không gian Trung Quốc và Mỹ, đặc biệt khi Trung Quốc đang thúc đẩy mạnh khu vực tư nhân tham gia lĩnh vực vũ trụ.

“Cơn đau tăng trưởng” của ngành hàng không vũ trụ

Một số chuyên gia và blogger khoa học Trung Quốc cho rằng hai thất bại liên tiếp không nên bị nhìn nhận quá tiêu cực. Blogger Xiang Dongliang nhận định, trước đây mỗi vụ phóng thất bại thường gắn với áp lực lớn về niềm tự hào dân tộc, nhưng nay đã dần được xem là một phần tất yếu của quá trình phát triển.

Theo ông, thất bại không phải dấu chấm hết mà là giai đoạn cần thiết để ngành hàng không vũ trụ trưởng thành, đặc biệt trong bối cảnh Trung Quốc đang tăng tốc cả về số lượng lẫn độ phức tạp của các nhiệm vụ không gian.

Thành tích lớn, rủi ro đi kèm

Những năm gần đây, Trung Quốc nổi lên là một trong những quốc gia có hoạt động phóng tên lửa sôi động nhất thế giới. Truyền thông nhà nước cho biết, riêng năm 2025, nước này đã thực hiện 92 vụ phóng, đưa hơn 300 vệ tinh cùng nhiều nhiệm vụ có người lái lên quỹ đạo.

Trong số đó, chỉ có hai vụ phóng thất bại, đều xảy ra vào tháng 12 và liên quan đến các tên lửa tái sử dụng. Việc hai sự cố mới lại cùng rơi vào một ngày khiến giới quan sát lo ngại, nhưng đồng thời cũng mở ra cơ hội rà soát lại sự cân bằng giữa tốc độ và độ an toàn.

CASC mới đây tái khẳng định cam kết tiếp tục thúc đẩy các dự án trọng điểm như đưa con người lên Mặt trăng, thăm dò không gian sâu và phát triển tên lửa tái sử dụng. Dù “Thứ Bảy đen tối” gây chú ý lớn, giới chuyên gia cho rằng đây nhiều khả năng chỉ là bước chững tạm thời trong hành trình dài hạn nhằm xây dựng vị thế cường quốc không gian của Trung Quốc.

Theo: Báo Mới