Để ngừa ngộ độc thực phẩm dịp Tết, người dân cần chú ý bảo quản, chế biến thức ăn đúng cách, đồng thời nhận biết sớm dấu hiệu bất thường để xử trí kịp thời.
- Áp lực lì xì và sự thay đổi tư duy đón Tết của người trẻ
- Bê bối của tỷ phú Epstein: Lãnh đạo DP World mất chức
- Thông xe cầu vượt kết nối cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
Nguyên nhân khiến nguy cơ ngộ độc gia tăng
Tết Nguyên đán là dịp các gia đình sum vầy bên mâm cơm truyền thống phong phú. Tuy nhiên, nếu chế biến và bảo quản không đúng cách, nguy cơ ngộ độc thực phẩm sẽ gia tăng, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Theo PGS.TS.BS Lê Quốc Hùng (Bệnh viện Chợ Rẫy), ngộ độc thực phẩm xảy ra khi ăn phải thực phẩm nhiễm vi khuẩn, virus, ký sinh trùng hoặc chứa độc tố do hư hỏng.
Dịp này, lượng thức ăn thường được chế biến nhiều và sử dụng trong nhiều ngày. Việc bảo quản sai cách khiến vi khuẩn sinh sôi hoặc tạo ra độc tố. Ngoài ra, nhu cầu thực phẩm chế biến sẵn tăng cao trong khi điều kiện vệ sinh khó kiểm soát chặt chẽ. Tình trạng mệt mỏi, thiếu ngủ và lạm dụng rượu bia cũng khiến cơ thể dễ mất nước, làm các triệu chứng ngộ độc trở nên trầm trọng hơn.
Đặc biệt, các món ăn đã nấu chín để ở nhiệt độ phòng quá lâu, thực phẩm rã đông sai cách hoặc chưa nấu chín kỹ là nguồn cơn chính gây bệnh. Các món nguội, gỏi, rau sống và nước đá không đảm bảo vệ sinh cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro. Chuyên gia nhấn mạnh không có món ăn nào “tự nhiên độc”, nguy cơ chủ yếu đến từ khâu chế biến và vệ sinh thực phẩm.
Nhận biết dấu hiệu và cách sơ cứu tại nhà
Thời gian khởi phát ngộ độc thường sau vài giờ nhưng có thể kéo dài từ 1 đến 2 ngày sau khi ăn. Các biểu hiện phổ biến gồm đau bụng quặn thắt, buồn nôn, tiêu chảy, có thể kèm sốt hoặc mệt mỏi. Dấu hiệu điển hình nhất là khi có nhiều người cùng ăn một món và xuất hiện các triệu chứng tương tự trong cùng một khoảng thời gian.
Với trường hợp nhẹ, người bệnh tỉnh táo có thể tự theo dõi tại nhà. Ths.BS Nguyễn Phan Thảo Lan (Bệnh viện Nhân dân Gia Định) lưu ý, nếu phát hiện sớm trong vòng 2 giờ sau khi ăn, người bệnh có thể kích thích gây nôn để loại bỏ thức ăn độc hại khỏi dạ dày. Tuy nhiên, tuyệt đối không áp dụng biện pháp này cho người mất ý thức, trẻ em hoặc phụ nữ mang thai.
Việc quan trọng nhất khi xử trí tại nhà là bù nước sớm bằng Oresol theo từng ngụm nhỏ để tránh kiệt sức. Khi triệu chứng thuyên giảm, người bệnh nên ăn các món lỏng, nhạt, dễ tiêu như cháo, súp; đồng thời tránh xa thực phẩm nhiều dầu mỡ, gia vị mạnh hoặc đồ uống có cồn, caffeine để hệ tiêu hóa hồi phục nhanh hơn.
Nguyên tắc phòng ngừa và dấu hiệu cần nhập viện
Để đảm bảo an toàn, mỗi gia đình cần tuân thủ 5 nguyên tắc vàng: giữ sạch tay và dụng cụ; tách riêng thực phẩm sống – chín; nấu chín kỹ; bảo quản ở nhiệt độ an toàn và chọn nguyên liệu rõ nguồn gốc. Người dân tuyệt đối không sử dụng thực phẩm đóng hộp bị phồng, rò rỉ hoặc có mùi lạ theo nguyên tắc “thấy bất thường thì bỏ”.
Cần đưa người bệnh đến cơ sở y tế ngay nếu có các dấu hiệu nặng như tiêu chảy ra máu, sốt trên 38,9 độ C, nôn mửa liên tục không thể uống nước, hoặc có biểu hiện mất nước trầm trọng như tiểu ít, chóng mặt. Ngộ độc rượu, đặc biệt là rượu chứa methanol, cũng rất nguy hiểm vì có thể gây mù lòa, tổn thương não hoặc tử vong nếu không điều trị kịp thời.
Khi nghi ngờ ngộ độc, người dân nên ngừng ngay món ăn đó, ghi lại thời gian ăn và các triệu chứng để cung cấp cho bác sĩ. Nếu có thể, hãy bảo quản lạnh mẫu thực phẩm nghi ngờ để hỗ trợ việc xác định nguyên nhân chính xác. Chủ động phòng ngừa và theo dõi sát sức khỏe là cách tốt nhất để bảo vệ gia đình trong những ngày đầu xuân.
Theo: Báo Tin tức
