Ba thay đổi lớn về đất đai và xây dựng người dân cần biết từ năm 2026

Từ 2026, các thay đổi về đất đai và xây dựng gồm giảm tiền sử dụng đất, áp mã định danh bất động sản và miễn giấy phép xây dựng nhà ở sẽ chính thức áp dụng

Chuyển đất vườn sang đất ở chỉ nộp 30% chênh lệch

Theo quy định mới có hiệu lực từ đầu năm 2026, nghĩa vụ tài chính khi chuyển mục đích sử dụng đất sẽ giảm đáng kể so với hiện hành. Cụ thể, đối với đất vườn, ao hoặc đất nông nghiệp trong cùng thửa đất có đất ở, tiền sử dụng đất trong hạn mức giao đất chỉ còn tính bằng 30% phần chênh lệch giữa giá đất ở và giá đất nông nghiệp. Trường hợp diện tích vượt hạn mức nhưng không quá một lần, mức nộp là 50%, và chỉ nộp 100% khi diện tích vượt quá hai lần hạn mức.

Thay đổi này giúp giảm gánh nặng tài chính rất lớn cho người dân khi muốn hợp thức hóa quyền sử dụng đất. Ví dụ, nếu chênh lệch giá đất tại địa phương là 8 triệu đồng/m2, trước đây người dân phải nộp toàn bộ số tiền này, nhưng từ năm 2026, con số chỉ còn 2,4 triệu đồng/m2 cho diện tích trong hạn mức. Đặc biệt, những trường hợp đã nộp tiền cao hơn từ ngày 1/8/2024 đến trước ngày 1/1/2026 sẽ được đề nghị tính lại để hoàn trả hoặc khấu trừ phần chênh lệch,.

Áp mã định danh điện tử cho từng bất động sản

Từ ngày 1/3, mỗi bất động sản bao gồm nhà riêng lẻ, căn hộ chung cư hoặc sản phẩm trong dự án sẽ được cấp một mã định danh điện tử riêng trên hệ thống thông tin quốc gia. Đây được xem là công cụ quan trọng giúp cơ quan quản lý nhà nước hoạch định chính sách phát triển, xác định rõ các phân khúc đang dư thừa hoặc thiếu hụt nguồn cung để có những điều tiết thị trường phù hợp và kịp thời hơn.

Việc định danh này còn hướng tới mục tiêu minh bạch hóa thị trường, ngăn chặn tình trạng các đơn vị môi giới lợi dụng sự thiếu thông tin để “thổi giá” gây nhiễu loạn. Thông qua dữ liệu tập trung, cơ quan quản lý có thể xác định chính xác một cá nhân đang sở hữu bao nhiêu bất động sản. Đây là căn cứ pháp lý quan trọng để triển khai các chính sách quản lý thuế đối với căn nhà thứ hai hoặc thuế thu nhập dựa trên thời gian sở hữu nhằm hạn chế đầu cơ.

Miễn giấy phép xây dựng cho nhà ở riêng lẻ dưới 7 tầng

thay đổi về đất đai và xây dựng
Nhiều khu vực xây nhà ở riêng lẻ được miễn giấy phép xây dựng. (Ảnh: Chụp màn hình báo VietNamNet)

Một điểm mới đáng chú ý khác từ Luật Xây dựng (sửa đổi) là quy định miễn giấy phép xây dựng cho các công trình nhà ở riêng lẻ quy mô dưới 7 tầng và tổng diện tích sàn dưới 500m2. Tuy nhiên, quyền lợi này chỉ áp dụng tại các khu vực không thuộc diện quản lý kiến trúc nghiêm ngặt như khu đô thị, khu chức năng, hoặc các khu dân cư đã có quy hoạch chi tiết và quy chế quản lý kiến trúc được phê duyệt.

Đối với những vùng nông thôn chưa ban hành quy chế kiến trúc, người dân có thể khởi công xây dựng nhà ở mà không cần thực hiện thủ tục xin phép như trước. Riêng với các khu vực vẫn yêu cầu cấp phép, quy trình hành chính sẽ được tối ưu hóa với thời gian giải quyết dự kiến tối đa không quá 7 ngày. Nhà nước cũng sẽ thực hiện nguyên tắc kiểm soát một lần từ giai đoạn chuẩn bị đến khi khởi công để tiết kiệm thời gian cho người dân.

Theo: VietNamNet