Sau các đòn không kích của Mỹ và Israel khiến hàng loạt quan chức cấp cao tử nạn, Tehran đang rơi vào cuộc khủng hoảng quyền lực. Việc tìm kiếm người kế nhiệm lãnh đạo Iran trở nên bế tắc giữa bối cảnh chiến tranh khốc liệt hiện nay.
- Ngộ độc bánh mì ở Vũng Tàu làm 94 người phải đi cấp cứu
- Mỹ và Israel triển khai vũ khí công nghệ cao tấn công Iran
- Khởi tố tội giết người nam thanh niên lái xe tông đám đông ở Đà Lạt
Khoảng trống quyền lực và các ứng viên tiềm năng
Sáng 28/2, liên quân Mỹ và Israel phối hợp không kích các mục tiêu tại Iran. Đòn tấn công này nhắm thẳng vào ban lãnh đạo cấp cao thay vì hạt nhân. Lãnh tụ Ali Khamenei cùng nhiều tướng lĩnh chủ chốt đã tử nạn. Đây là cuộc khủng hoảng nghiêm trọng nhất kể từ năm 1979. Cấu trúc chính trị Iran hiện bị lung lay dữ dội.
Cuộc chuyển giao quyền lực diễn ra ngay trong thời chiến. Mojtaba Khamenei hiện là ứng viên hàng đầu cho vị trí này. Ông có ảnh hưởng lớn trong bộ máy an ninh của Iran. Tuy nhiên, việc bổ nhiệm ông có thể gây nhiều tranh cãi. Hệ thống chính trị nước này không chấp nhận cha truyền con nối. Hội đồng Chuyên gia sẽ đóng vai trò quyết định sự thay thế.
Mojtaba Khamenei (phải), người có ảnh hưởng lớn tại Tehran, hiện là lựa chọn ưu tiên cho vị trí người kế nhiệm lãnh đạo Iran bấy lâu nay. (Ảnh: Chụp màn hình báo Khai Mở)
Một số giáo sĩ như Mohsen Araki cũng được cân nhắc kỹ lưỡng. Ông Sadeq Larijani có kinh nghiệm chính trị và quan hệ rất rộng. Các nhân vật ôn hòa như Aboutorabi-Fard có thể tạo ra sự đồng thuận. Tuy nhiên, bối cảnh chiến sự khiến mọi quy trình trở nên phức tạp. Tehran cần một người đủ uy tín để kiểm soát các phe phái. Việc họp kín hiện rất rủi ro do sự giám sát từ đối phương. Mọi hoạt động bầu chọn đều phải diễn ra trong bí mật tuyệt đối.
Thách thức quân sự và nguy cơ bị ám sát
Quân đội Iran thiếu người có kinh nghiệm chỉ huy chiến lược ngay lập tức. Các tướng lĩnh cũ thường mất nhiều thập kỷ để tích lũy kinh nghiệm. Những người mới chưa đủ ảnh hưởng để điều phối lực lượng hiệu quả. Sự cạnh tranh giữa quân đội chính quy và IRGC đang gia tăng. Điều này làm suy yếu khả năng ra quyết định nhanh của Tehran.
Phe cứng rắn từ IRGC có thể tìm cách thâu tóm quyền lực. Nguy cơ lớn nhất là các người kế nhiệm lãnh đạo Iran bị ám sát. Israel cảnh báo sẽ loại bỏ bất kỳ lãnh đạo mới nào chống đối. Tehran đang ở thế tiến thoái lưỡng nan về việc công bố nhân sự. Ưu tiên của Mỹ và Israel là gây thiệt hại tối đa cho Iran.
Tình báo Mỹ dự báo phe cứng rắn sẽ nắm quyền kiểm soát. Việc lựa chọn lãnh đạo tương lai của Iran vẫn chưa rõ ràng. Sự ổn định của chính quyền đang đứng trước thử thách cực lớn. Mọi quyết định lúc này đều ảnh hưởng đến vận mệnh quốc gia. Tehran buộc phải thận trọng trong từng bước đi về mặt nhân sự. Sự sống còn của hệ thống chính trị hiện đang ở mức báo động.
Theo: Khai Mở
