Thanh Hóa tìm lời giải cho 60% rác thải chôn lấp và những nhà máy treo 20 năm

Thanh Hóa hiện có 60% rác thải được chôn lấp thủ công khi các nhà máy chậm tiến độ, tỉnh đang khẩn trương tìm giải pháp bền vững xử lý rác thải tại Thanh Hóa.

Thực trạng 60% rác thải chôn lấp thủ công và áp lực ô nhiễm tại các bãi rác

Bãi chứa rác Đông Nam đang quá tải. (Ảnh: Chụp màn hình báo Thanh Hoá)

Theo thống kê của cơ quan chức năng, năm 2025, toàn tỉnh Thanh Hóa phát sinh trung bình khoảng 2.521 tấn rác thải mỗi ngày. Trong tổng khối lượng này, có tới 60% lượng rác đang phải xử lý bằng hình thức chôn lấp thủ công, trong khi 40% còn lại được xử lý bằng các phương pháp khác. Tại bãi rác núi Voi thuộc tổ dân phố Sơn Tây, phường Bỉm Sơn, mỗi ngày khu vực này phải tiếp nhận từ 100 đến 120 tấn rác thải sinh hoạt. Do lượng rác cũ chưa kịp xử lý, rác mới đã đổ về, rác tại đây đã chất cao như núi, gây ra tình trạng quá tải nghiêm trọng. Nước rỉ rác không được xử lý triệt để đổ thẳng ra hệ thống mương, tràn vào hai xứ đồng của tổ dân phố, gây ô nhiễm nghiêm trọng.

Tình trạng ô nhiễm đang ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của người dân địa phương. Ông Nguyễn Văn Hùng, một cư dân sống gần bãi rác núi Voi hơn 20 năm, cho biết gia đình ông nhiều năm nay phải bỏ ruộng hoang vì nước tưới bị ô nhiễm nặng. Không chỉ sản xuất nông nghiệp bị đình trệ, nguồn nước ngầm cũng bị nhiễm bẩn khiến người dân không dám sử dụng. Tương tự, bãi rác Sầm Sơn xây dựng từ năm 1992 với công nghệ lạc hậu hiện cũng đang quá tải khi tiếp nhận trên 120 tấn rác mỗi ngày. Tại bãi rác Đông Nam, dù công suất thiết kế ban đầu chỉ là 500 tấn/ngày, nhưng trong dịp Tết Nguyên đán vừa qua, lượng rác có thời điểm đã tăng vọt lên tới hơn 1.100 tấn mỗi ngày.

Những dự án nhà máy xử lý rác chậm tiến độ hàng thập kỷ gây lãng phí nguồn lực

Để giải quyết bài toán môi trường, tỉnh đã cấp phép cho dự án nhà máy đốt rác thải phát điện tại núi Voi, phường Bỉm Sơn. Dự án do Công ty TNHH Năng lượng môi trường Tianyu Thanh Hóa làm chủ đầu tư, được cấp phép đầu tư từ năm 2004. Theo thiết kế, nhà máy có công suất tối đa lên tới 1.000 tấn rác/ngày đêm, có khả năng phát điện công suất 18 MW. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm kể từ ngày cấp phép, trải qua nhiều lần điều chỉnh quy hoạch và gia hạn tiến độ, công trình vẫn dang dở.Ghi nhận tại hiện trường cho thấy mới chỉ xây dựng được cổng bảo vệ và một số khung nhà xưởng, các hạng mục máy móc chính vẫn chưa được triển khai thi công

Sự chậm trễ này không chỉ tại dự án của Tianyu mà còn xuất hiện ở nhiều khu vực khác trên địa bàn tỉnh. Tại bãi rác Đông Nam, nhà máy xử lý rác thải của Công ty CP Đầu tư và Phát triển công nghệ môi trường Ecotech khởi công từ nhiều năm trước đến nay chưa thể đi vào hoạt động. Để ứng phó tạm thời, đơn vị quản lý phải thực hiện các biện pháp tình thế như che bạt 7 ô chôn lấp, phủ bạt hồ chứa nước rỉ rác, phun chế phẩm khử mùi…. Ngoài ra, các dự án như Nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt Quảng Minh công suất 300 tấn/ngày hay Khu xử lý chất thải Nghi Sơn giai đoạn 2 công suất 500 tấn/ngày vẫn đang trong quá trình hoàn thiện các thủ tục đầu tư.

Giải pháp khẩn trương của Tỉnh ủy và lộ trình hiện đại hóa hạ tầng môi trường

Trước tình hình cấp bách này, tại Hội nghị Ban Thường vụ Tỉnh ủy Thanh Hóa lần thứ 20 ngày 13/3/2026, vấn đề rác thải đã được thảo luận kỹ lưỡng. Bí thư Tỉnh ủy Nguyễn Doãn Anh khẳng định đây là yêu cầu cấp bách, đòi hỏi những giải pháp căn cơ, đồng bộ để giải quyết cả trước mắt lẫn lâu dài. Tỉnh ủy đã giao UBND tỉnh thành lập ngay một tổ công tác chuyên trách do một Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm tổ trưởng, trực tiếp chỉ đạo rà soát, đánh giá thực trạng từng cơ sở. Mục tiêu trước mắt phải xử lý triệt để lượng rác thải tồn đọng tại các khu dân cư, đồng thời tăng cường giám sát chặt chẽ hoạt động thu gom, vận chuyển và xử lý rác thải theo đúng quy định hiện hành của nhà nước.

Theo chỉ đạo, Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh phải hoàn thiện báo cáo tổng thể về hệ thống xử lý rác trước ngày 19/3/2026 để trình Thường trực Tỉnh ủy. Báo cáo này yêu cầu làm rõ số lượng cơ sở, công suất thiết kế, công suất thực tế và tình trạng hoạt động của từng nơi kèm theo bản đồ tổng thể. Các chuyên gia môi trường nhận định rằng, Thanh Hóa cần sớm chuyển đổi từ công nghệ chôn lấp thủ công sang công nghệ đốt rác phát điện hiện đại để tiết kiệm tài nguyên đất. Bên cạnh đó, tỉnh cần có cơ chế chính sách ưu đãi đặc biệt nhằm thu hút những nhà đầu tư có năng lực thực sự để đẩy nhanh tiến độ các dự án đang đình trệ.

Theo: Thanh Hoá Online