Chóng mặt: Làm sao phân biệt triệu chứng lành tính và nguy cơ đột quỵ?

Chóng mặt là triệu chứng phổ biến ở người cao tuổi, ẩn chứa nhiều nguy cơ từ bệnh lý tai trong đến đột quỵ. Việc nhận diện đúng nguyên nhân chóng mặt giúp bệnh nhân được can thiệp kịp thời trong thời điểm vàng, tránh biến chứng nguy hiểm.

Nhận diện các nhóm bệnh lý gây chóng mặt

ThS.BS Hồ Văn Hùng, Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, nhận định chóng mặt là một rối loạn đa giác quan phức tạp liên quan đến hệ tiền đình, thị giác và cảm giác bản thể. Theo thống kê, khoảng 30% người trên 60 tuổi gặp tình trạng này, và con số lên tới 50% ở nhóm trên 85 tuổi. Bệnh nhân thường mô tả cảm giác đa dạng như vật vờ quay cuồng, bồng bềnh như đi trên mây hoặc xây xẩm mặt mày.

Việc phân loại nguyên nhân chóng mặt là mấu chốt để xử trí đúng. Nhóm ngoại biên thường lành tính nhưng gây khó chịu lớn, điển hình là sỏi tai (BPPV) khiến người bệnh chóng mặt dữ dội khi thay đổi tư thế. Ngoài ra còn có bệnh Menière đi kèm ù tai, giảm thính lực hoặc viêm dây thần kinh tiền đình sau nhiễm virus.

Ngược lại, nhóm nguyên nhân trung ương cảnh báo các tổn thương não bộ nguy hiểm như đột quỵ, u não hoặc thiếu máu não cục bộ. Một số trường hợp khác như migraine tiền đình – thường gặp ở phụ nữ trung niên, rối loạn tuyến giáp hoặc tác dụng phụ của thuốc ở người già cũng là những yếu tố dễ bị bỏ sót trong quá trình thăm khám.

Cảnh báo việc tự ý dùng thuốc và giải pháp điều trị

PGS.TS Võ Hồng Khôi, Viện trưởng Viện Thần kinh, Bệnh viện Bạch Mai, cảnh báo nhiều người có thói quen tự ý mua các loại thuốc “hoạt huyết” hay tuần hoàn não ngay khi thấy choáng váng. Hành động này cực kỳ nguy hiểm vì thuốc có thể làm lu mờ các triệu chứng của đột quỵ hoặc u não, dẫn đến việc chẩn đoán bị chậm trễ. Khi bỏ lỡ “thời điểm vàng”, khả năng cứu sống và phục hồi của bệnh nhân bị giảm đi đáng kể.

Hiện nay, y học sử dụng các công cụ sàng lọc hiện đại như quy trình HINTS để phân biệt chính xác chóng mặt lành tính và đột quỵ ngay từ sớm. Phương pháp điều trị hiện đại không chỉ bó hẹp ở việc dùng thuốc mà còn cần sự phối hợp của các bài tập phục hồi chức năng tiền đình và hỗ trợ tâm lý để giải quyết tận gốc căn nguyên gây bệnh.

Chuyên gia khuyến cáo người dân không nên chủ quan khi chóng mặt đi kèm các dấu hiệu như đau đầu dữ dội, đau cổ gáy, yếu tay chân, mất thăng bằng hoặc nói khó. Trong những trường hợp này, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế chuyên khoa ngay lập tức để được thăm khám bài bản thay vì tự điều trị theo kinh nghiệm cá nhân.

Theo: VnExpress