Với tốc độ già hóa dân số nhanh kỷ lục, Việt Nam đang đối mặt nghịch lý sống thọ nhưng mang nhiều trọng bệnh. Việc nâng cao chăm sóc sức khỏe người cao tuổi trở thành yêu cầu cấp thiết để bảo đảm an sinh xã hội bền vững cho tương lai.
- Ghen tuông Phú Quốc: Đâm chết tình địch và người yêu cũ
- Xuất khẩu cá rô phi: Cá rô phi Việt Nam chiếm lĩnh thị trường Mỹ và Brazil
- Gây rối trật tự tại Đà Nẵng: Nhóm thiếu niên mang hung khí náo loạn đường phố
Nghịch lý “chưa giàu đã già” và áp lực bệnh tật
Việt Nam đang ghi nhận tốc độ già hóa dân số thuộc nhóm nhanh nhất thế giới. Dự báo đến năm 2025, cả nước sẽ có khoảng 16,1 triệu người cao tuổi, chiếm 16% tổng dân số. Thực trạng này đặt đất nước trước thách thức “chưa kịp giàu đã già” khi hệ thống an sinh chưa kịp thích nghi với sự thay đổi nhân khẩu học quá nhanh chóng. Thậm chí, tại các đô thị lớn như TP HCM, dự báo thành phố sẽ bước vào giai đoạn “siêu già” sau năm 2048.
Dù tuổi thọ trung bình tăng lên, nhưng chất lượng sống thực tế của người cao tuổi Việt Nam lại là bài toán khó. Mỗi người thường phải trải qua khoảng 10 năm cuối đời sống chung với bệnh tật và ốm đau. Số liệu tầm soát thực tế cho thấy đa số người trên 60 tuổi mắc đồng thời nhiều bệnh mạn tính, trung bình trên hai bệnh. Phổ biến nhất là tình trạng tăng huyết áp chiếm 63% và đái tháo đường chiếm hơn 26%.
Đáng chú ý, khoảng 15% ca tăng huyết áp chỉ được phát hiện tình cờ qua thăm khám, cho thấy sự hiện diện của những “sát thủ thầm lặng”. Bên cạnh đó, gánh nặng kinh tế cũng đè nặng khi 70% người già không có lương hưu. Trong bối cảnh gia đình đô thị thay đổi, nguồn lực chăm sóc từ người thân suy giảm, hệ thống dịch vụ hỗ trợ và các viện dưỡng lão hiện vẫn còn thiếu hụt trầm trọng.
Đổi mới mô hình y tế và cơ hội từ “kinh tế bạc”
Để ứng phó, giới chuyên gia đề xuất chuyển đổi mô hình y tế theo hướng “già hóa tại chỗ”, giúp người cao tuổi sống trong môi trường quen thuộc. Theo mô hình 5 tầng, người già được khuyến khích duy trì lối sống chủ động và tự chăm sóc tại nhà. Các trạm y tế và bác sĩ gia đình sẽ đóng vai trò hỗ trợ trực tiếp, chỉ chuyển lên tuyến trên khi cần điều trị cấp tính để giảm tình trạng quá tải.
Xã hội cũng cần thay đổi tư duy, không coi người già là gánh nặng mà là trung tâm của nền “kinh tế bạc”. Đây là lực lượng vừa tiêu dùng, vừa có thể đóng góp kinh nghiệm quý báu cho cộng đồng. Việc xây dựng hệ sinh thái đồng bộ, từ mở rộng bảo hiểm dài hạn đến thiết kế đô thị thân thiện, sẽ tạo động lực cho các doanh nghiệp đầu tư vào hạ tầng dưỡng lão và công nghệ y tế hiện đại.
Đặc biệt, vai trò của y tế dự phòng cần được đề cao để sàng lọc và phát hiện bệnh từ sớm. Thay vì chờ bệnh xuất hiện mới can thiệp, việc quản lý sức khỏe liên tục suốt vòng đời sẽ giúp kéo dài số năm sống khỏe mạnh. Đầu tư vào y tế cơ sở và ngăn ngừa rủi ro chính là giải pháp bền vững nhất để người dân được bảo vệ toàn diện khi về già.
Theo: VnExpress
