Sự trỗi dậy của phe cứng rắn thuộc Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran đang khiến các cuộc đàm phán với Washington rơi vào ngõ cụt.
- Cháy xe cứu hộ Lâm Đồng: Phương tiện bị thiêu rụi trong rạng sáng
- Khởi tố 4 cựu cán bộ: Vụ nữ sinh tử vong tại Vĩnh Long
- Xe máy tông đuôi ô tô dừng sai quy định, một người tử vong ở TPHCM
Quyền lực cứng chiếm ưu thế tại Tehran
Kể từ khi ra đời năm 1979. Cấu trúc quyền lực của Iran đã thay đổi đáng kể sau khi Lãnh tụ Tối cao Ali Khamenei thiệt mạng trong một đợt tấn công vào cuối tháng 2. Sự kiện này kết thúc kỷ nguyên quyết định cá nhân, chuyển sang một hệ thống lãnh đạo tập thể do giới tướng lĩnh IRGC chi phối. Dù Mojtaba Khamenei giữ vị trí đứng đầu trên danh nghĩa, ông chủ yếu đóng vai trò hợp thức hóa ý chí của các tư lệnh quân đội.
Áp lực từ cuộc chiến đã đẩy quyền lực vào tay Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao, nơi tập trung những nhân vật có lập trường bảo thủ nhất. Điều này tạo ra một chính phủ thời chiến thống nhất, ưu tiên các biện pháp quân sự và an ninh hơn là đối thoại ngoại giao. Giới phân tích nhận định Iran đã chính thức chuyển dịch từ một quốc gia thần quyền sang một thể chế do lực lượng an ninh kiểm soát.
Vai trò ngày càng lớn của IRGC cũng dẫn đến sự kiểm soát chặt chẽ hơn đối với tình hình trong nước và một chính sách đối ngoại không khoan nhượng. Các nhân vật có xu hướng thực dụng trước đây đã bị gạt sang bên lề để nhường chỗ cho những người bảo vệ đường lối cách mạng cứng rắn. Sự thay đổi này khiến hệ thống ra quyết định của Tehran trở nên chậm chạp nhưng vô cùng kiên định với các mục tiêu an ninh.
Đàm phán Mỹ – Iran: Áp lực từ những cái đầu lạnh
Mâu thuẫn giữa Mỹ và Iran hiện tập trung vào trình tự giải quyết các vấn đề nóng, khi Iran muốn ưu tiên chấm dứt chiến tranh trước khi nói đến hạt nhân. Tuy nhiên, Washington khẳng định không thể có thỏa thuận nếu hồ sơ hạt nhân không được xử lý ngay lập tức. Sự bế tắc này được giới chuyên gia mô tả là một cuộc đấu trí mà không bên nào muốn là người xuống nước trước.
Tư duy “linh hoạt là yếu đuối” đang thống trị cả hai phía, khiến các nỗ lực trung gian trở nên khó khăn. IRGC lo ngại một thỏa thuận không có lợi sẽ làm suy yếu năng lực răn đe của Iran, trong khi chính quyền Trump cũng không có nhiều dư địa để thỏa hiệp. Cả hai bên đều đang đặt cược vào việc dùng áp lực tối đa để buộc đối phương phải kiệt sức và đầu hàng.
Chỉ huy IRGC Ahmad Vahidi hiện được coi là nhân vật then chốt quyết định chiều hướng của các phản hồi từ phía Iran. Các nhà quan sát cho rằng dù có đàm phán, kết quả cuối cùng vẫn phải phục vụ cho lợi ích của bộ máy an ninh đang điều hành cuộc chiến. Trong thế trận mới này, Iran đang cho thấy họ sẵn sàng đối đầu lâu dài hơn là tìm kiếm một sự dàn xếp nhanh chóng với Mỹ
Theo: Báo Thanh Niên
