GS Nguyễn Mạnh Cường tìm ra hoạt chất hỗ trợ phổi từ cây Quýt hôi

Nhóm nghiên cứu Viện Hóa học vừa công bố kết quả giải mã các hoạt chất kháng viêm quý giá có trong cây Quýt hôi bản địa. Phát hiện mới về loài cây tại vùng núi Pù Luông mở ra cơ hội phát triển dược liệu hỗ trợ điều trị viêm phổi cho hàng triệu người bệnh.

Nhóm nghiên cứu Viện Hóa học giải mã thành công hoạt chất kháng viêm từ Quýt hôi

GS.TS Nguyễn Mạnh Cường cùng cộng sự tại Viện Hoá học, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, đã tiến hành khảo sát hệ thống nhằm làm rõ giá trị y học của cây Quýt hôi,. Đây là loài cây thuốc đặc trưng mọc tự nhiên tại vùng núi Pù Luông, tỉnh Thanh Hóa, với diện tích trồng khoảng 60 đến 80 ha tại các xã vùng cao Bá Thước như Ban Công, Thành Lâm, Lũng Cao. Bằng phương pháp so sánh hình thái thực vật và giải trình tự gen, nhóm lần đầu xác định chính xác tên khoa học của loài này là Citrus × aurantium L., một dạng lai hóa tự nhiên trong rừng sâu. Trong dân gian, lá và vỏ quả Quýt hôi từ lâu đã được đồng bào Thái và Mường sử dụng phổ biến để trị ho hen, cảm cúm hoặc phong thấp.

Qua quá trình phân tích tinh dầu lá, các nhà khoa học phát hiện hàm lượng lớn các hợp chất thơm thymol và thymol methyl ether, những thành phần liên quan trực tiếp đến hoạt tính sinh học của dược liệu. Kết quả thực nghiệm trong phòng thí nghiệm chứng minh cao chiết từ lá Quýt hôi có khả năng ức chế mạnh sự sản sinh nitric oxide cùng các cytokine tiền viêm quan trọng như TNF-α và IL-6. Đây là bước tiến quan trọng vì trước đó tác dụng kháng viêm của loài dược liệu bản địa này hầu như chưa được chứng minh rõ ràng bằng các dữ liệu khoa học thực nghiệm đầy đủ,. Nghiên cứu không chỉ làm sáng tỏ tiềm năng của cây Quýt hôi mà còn giúp phát huy giá trị nguồn cây thuốc đặc trưng của Việt Nam.

Tiềm năng kiểm soát bão cytokine và ứng dụng thực tiễn trong hỗ trợ điều trị phổi

Hình thái thực vật cây Quýt hôi (Citrus × aurantium L.).
(Ảnh: Chụp màn hình báo Dân trí).

Ngoài Quýt hôi, nhóm nghiên cứu còn mở rộng khảo sát các loại dược liệu khác như rễ cây Nhó đông và Xáo tam phân để tìm kiếm những hợp chất thiên nhiên tiềm năng. Các nhà khoa học đã phân lập thành công những hoạt chất quý như tangeretin, nobiletin, morindone, ostruthin và murrayafoline A có khả năng điều hòa tín hiệu liên quan đến phản ứng viêm. Đặc biệt, nghiên cứu phối hợp với Viện Sinh học cho thấy các hợp chất này có thể giúp kiểm soát hiện tượng bão cytokine, vốn là phản ứng miễn dịch quá mức gây tổn thương phổi cấp tính,. Việc mô phỏng tình trạng đồng nhiễm vi khuẩn và virus trên mô hình thực nghiệm đã giúp chuyên gia đánh giá sát sao phản ứng viêm phức tạp trong cơ thể người bệnh.

GS.TS Nguyễn Mạnh Cường kỳ vọng những kết quả bài bản này không chỉ nâng tầm giá trị bài thuốc hỗ trợ điều trị viêm phổi của mế Tiến tại Tân Lạc mà còn tạo tiền đề sản xuất các sản phẩm an toàn,. Hướng đi này vừa góp phần giải quyết thực trạng cứ 4 người thế giới có 1 người mắc bệnh hô hấp, vừa giúp phát triển kinh tế bền vững cho vùng dược liệu tại địa phương,. Các hợp chất tự nhiên được ghi nhận có tiềm năng lớn trong việc ngăn chặn diễn tiến nghiêm trọng của các ca viêm phổi nặng trên lâm sàng,. Hiện nay, các hoạt chất quý này đang được nghiên cứu để phát triển thành những sản phẩm hỗ trợ sức khỏe lá phổi có cơ sở khoa học vững chắc.

Theo: Báo Dân trí