Iran đã vạch ra “lằn ranh đỏ” rõ rệt với Mỹ khi từ chối mọi yêu cầu bàn giao kho uranium làm giàu cao cho quốc gia này để đổi lấy một thỏa thuận.
- Quan hệ Mỹ – Iran: Đàm phán bên lằn ranh xung đột
- Mỹ khẳng định không leo thang quân sự, để ngỏ tương lai mới cho quan hệ Mỹ – Cuba
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Hé lộ 9 điều khoản trong bản dự thảo cuối cùng
Diễn biến các cuộc đàm phán hạt nhân thông qua trung gian
Theo thông tin từ hãng thông tấn IRNA vào ngày 22/5/2026, Tehran đã chính thức lên tiếng về lập trường của mình trong cuộc đàm phán hạt nhân. Ông Esmaeil Baghaei, người phát ngôn Bộ Ngoại giao, tuyên bố rằng yêu cầu bàn giao vật liệu hạt nhân cho phía Mỹ là hoàn toàn phi lý. Ông nhấn mạnh rằng đàm phán sẽ không thể đi đến hồi kết nếu Washington vẫn duy trì đòi hỏi này. Những tuyên bố này đã dội một gáo nước lạnh vào những hy vọng về một thỏa thuận nhanh chóng giữa hai bên.
Trong nỗ lực hạ nhiệt căng thẳng, Qatar và Pakistan đang tích cực đóng vai trò hòa giải để tìm kiếm một điểm chung. Phái đoàn của Qatar đã có những buổi làm việc liên tục với Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nhằm tháo gỡ các nút thắt ngoại giao. Pakistan, với tư cách là bên trung gian chính, cũng đang nỗ lực hết mình để duy trì các cuộc đối thoại gián tiếp giữa hai đối thủ. Tuy nhiên, giới chức Iran thừa nhận rằng khác biệt giữa hai quốc gia vẫn rất sâu sắc và cần nhiều thời gian để có thể vượt qua.
Trọng tâm của các cuộc thảo luận hiện nay không phải là chi tiết kỹ thuật hạt nhân mà là làm sao để chấm dứt xung đột hiện tại. Phía Iran cho rằng việc ngừng các hành động thù địch trên mọi mặt trận là bước đi đầu tiên và bắt buộc. Một quan chức cấp cao khẳng định dù các bên đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách, nhưng một thỏa thuận chính thức vẫn chưa ở trong tầm tay. Sự thận trọng này của Tehran cho thấy họ không muốn vội vã đánh đổi lợi ích an ninh lấy những lời hứa hẹn chưa chắc chắn.
Khác biệt trong mục tiêu và giải pháp của các bên
Tại cuộc mít tinh ở Suffern, New York vào ngày 23/5/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đưa ra những tuyên bố đầy mạnh mẽ về tình hình Iran. Ông khẳng định cuộc xung đột này sẽ sớm được giải quyết dứt điểm và Mỹ đã ngăn chặn thành công nguy cơ Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, mong muốn của Washington về việc tiêu hủy kho uranium làm giàu của Iran đang vấp phải sự phản kháng quyết liệt. Mỹ coi việc tước bỏ vật liệu này là cách duy nhất để loại bỏ hoàn toàn tiền đề chế tạo bom nguyên tử của Tehran.
Ngược lại, giới lãnh đạo Iran, đứng đầu là Lãnh tụ Tối cao Mojtaba Khamenei, đã ra chỉ thị không được đưa uranium ra khỏi đất nước. Theo các nguồn tin nội bộ, đây là quyết định mang tính chiến lược nhằm bảo vệ quốc gia khỏi những nguy cơ tấn công từ nước ngoài. Tehran tin rằng kho uranium là công cụ tự vệ tối ưu nhất mà họ có trong tay. Ngay cả đề nghị trung gian từ phía Nga nhằm lưu trữ vật liệu cũng không được phía Iran chấp thuận vì họ muốn duy trì quyền kiểm soát tuyệt đối tại lãnh thổ mình.
Sự mâu thuẫn giữa một bên muốn tiêu hủy và một bên muốn bảo tồn kho vật liệu hạt nhân đã tạo ra một thế gọng kìm. Washington lạc quan về một giải pháp nhanh gọn, nhưng lằn ranh đỏ của Tehran lại cho thấy một thực tế phức tạp hơn nhiều. Trong khi các nguồn tin từ đội ngũ đàm phán cho biết có một vài tiến triển nhỏ, sự đồng thuận toàn diện vẫn là điều xa xỉ. Căng thẳng này không chỉ ảnh hưởng đến quan hệ song phương mà còn tác động lớn đến sự ổn định và an ninh của toàn khu vực trong tương lai gần.
Theo: Báo Dân trí
