Lệnh phong tỏa hải quân kéo dài từ tháng 4 vừa được Tổng thống Trump bãi bỏ mở đường cho các tàu hàng bị mắc kẹt quay trở về nhà sau thời gian dài.
- Vòi rồng trắng xuất hiện trên vùng biển Quảng Ninh sau cơn mưa dông
- Mỹ chi hơn 95 tỷ USD cho chiến dịch quân sự tại Iran
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Tổng thống Trump xác lập lằn ranh đỏ đối với phía Tehran
Điều kiện mở cửa eo biển Hormuz và dọn sạch thủy lôi
Ngày 29/5 Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran một biện pháp được duy trì từ ngày 13/4 dù hai bên có lệnh ngừng bắn. Quyết định này cho phép các tàu vận tải bị mắc kẹt tại eo biển Hormuz trong suốt thời gian qua có thể bắt đầu di chuyển trở lại. Ông Trump nhấn mạnh rằng đây là cơ hội để các thủy thủ đoàn được trở về với gia đình sau thời gian dài bị đình trệ hoạt động do các lệnh cấm vận hàng hải nghiêm ngặt.
Để việc dỡ bỏ phong tỏa có hiệu lực Washington yêu cầu Iran phải mở cửa eo biển Hormuz ngay lập tức cho hoạt động giao thương quốc tế mà không được thu phí. Trước đó Tehran đã có kế hoạch áp dụng phí lưu thông đối với tàu thuyền qua lại để bù đắp các tổn thất về kinh tế do chịu lệnh trừng phạt trong nhiều năm. Tuy nhiên Mỹ khẳng định hoạt động hàng hải phải diễn ra không hạn chế theo cả hai chiều và bất kỳ hành động gây cản trở nào cũng sẽ bị coi là vi phạm các thỏa thuận đã đạt được.
Vấn đề an toàn hàng hải cũng được giải quyết khi Mỹ yêu cầu Iran phải kích nổ và loại bỏ hoàn toàn số thủy lôi còn sót lại dưới lòng biển. Tổng thống Trump cho biết phía Mỹ đã chủ động dọn dẹp nhiều bãi mìn bằng các tàu quét mìn hiện đại và yêu cầu Iran phải có trách nhiệm tương đương đối với những quả mìn còn lại. Mục tiêu của Washington là đảm bảo tuyến đường thủy quan trọng này hoàn toàn an toàn cho mọi tàu bè qua lại mà không còn lo sợ các mối nguy hiểm tiềm tàng từ vật liệu nổ.
Phương án xử lý uranium làm giàu cao theo tiêu chuẩn lằn ranh đỏ
Điều kiện then chốt nhất mà Washington đưa ra là Iran phải cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân và từ bỏ quyền kiểm soát lượng uranium làm giàu cao. Hiện tại Iran đang lưu giữ khoảng 400kg uranium đã được làm giàu tới mức 60% theo báo cáo của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. Mỹ coi đây là một rủi ro an ninh nghiêm trọng vì mức độ này rất gần với ngưỡng 90% cần thiết để sản xuất vũ khí nguyên tử một hành động mà họ coi là lằn ranh đỏ không thể bước qua.
Kế hoạch của Mỹ bao gồm việc khai quật và tiêu hủy số vật liệu phóng xạ được chôn sâu dưới những ngọn núi từng bị tấn công bởi máy bay B-2 từ 11 tháng trước. Ông Trump khẳng định Mỹ sẽ phối hợp với Iran và các cơ quan quốc tế để thực hiện quy trình kỹ thuật phức tạp này nhằm đảm bảo số vật liệu không thể tái sử dụng. Toàn bộ số uranium này sẽ được đưa lên mặt đất và vận chuyển đến nơi an toàn để xử lý triệt để xóa bỏ mọi nghi ngại về một chương trình vũ khí bí mật.
Mặc dù xung đột đã nổ ra từ cuối tháng 2 nhưng những động thái mới này mở ra hy vọng về một giải pháp ngoại giao dù các điều kiện vẫn rất cứng rắn. Tổng thống Trump cho biết ông sẽ đưa ra quyết định cuối cùng sau cuộc họp tại phòng Tình huống và hiện chưa có bất kỳ thỏa thuận tài chính nào được thực hiện. Phía Iran dù khẳng định chương trình hạt nhân của mình mang tính hòa bình nhưng sẽ phải đối mặt với những lựa chọn khó khăn trước yêu cầu tiêu hủy kho vật liệu mà họ đã nỗ lực xây dựng.
Theo: Báo Dân trí
