Iran phản hồi yêu cầu của phía Mỹ, khẳng định đàm phán vẫn tiếp diễn nhưng chưa đạt thỏa thuận cuối cùng về những điểm then chốt tại vùng eo biển Hormuz
- Mỹ – Iran: Thỏa thuận gia hạn ngừng bắn chờ ông Trump
- Tổng thống Trump xác định lằn ranh đỏ trong thỏa thuận với Iran
- Thỏa thuận Mỹ – Iran: Tổng thống Trump xác lập lằn ranh đỏ đối với phía Tehran
Iran phản hồi về việc kiểm soát an ninh tại eo biển Hormuz
Trong một tuyên bố mới nhất vào ngày 29 tháng 5, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei xác nhận rằng tiến trình trao đổi thông điệp giữa Tehran và Washington vẫn đang được duy trì một cách liên tục. Tuy nhiên, giới chức Iran nhấn mạnh một thực tế rằng cho đến thời điểm hiện tại, các bên vẫn chưa đạt được bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào nhằm chấm dứt hoàn toàn các căng thẳng hiện hữu. Đây được xem là phản ứng chính thức đầu tiên từ phía Iran sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump đưa ra danh sách các điều kiện cụ thể để bình thường hóa quan hệ.
Liên quan đến eo biển Hormuz, một trong những tuyến hàng hải chiến lược quan trọng nhất trên bản đồ năng lượng toàn cầu, phía Iran khẳng định khu vực này nằm trong phạm vi lãnh hải của họ và Oman. Một số nhà quan sát cho rằng tuyên bố này nhằm tái khẳng định chủ quyền của các quốc gia ven biển đối với việc thiết lập các cơ chế an ninh hàng hải đặc thù. Ông Baghaei cho rằng trách nhiệm bảo vệ an ninh tại đây thuộc về Iran và Oman, đồng thời cam kết bảo đảm cho cộng đồng quốc tế rằng tàu thuyền có thể lưu thông qua tuyến đường này một cách an toàn và không bị cản trở.
Tuy nhiên, giới phân tích tại Tehran cũng bày tỏ thái độ thận trọng trước lời hứa của Washington về việc dỡ bỏ lệnh phong tỏa hải quân tại khu vực eo biển chiến lược này. Đại diện Bộ Ngoại giao Iran cho biết họ cần theo dõi sát sao liệu các hành động thực tế của Mỹ có thực sự tương xứng với các tuyên bố công khai hay không. Phía Iran không loại trừ khả năng đây có thể là một phần trong chiến dịch tuyên truyền của chính quyền Mỹ, thay vì một sự thay đổi chiến lược thực chất nhằm giảm nhiệt tình hình quân sự tại Trung Đông.
Các yêu cầu về hạt nhân và đình chỉ thanh toán tài chính
Đối với yêu cầu từ phía Mỹ về việc Iran phải cam kết không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân, Tehran đã đưa ra một lập trường ngoại giao rất cứng rắn. Người phát ngôn Baghaei khẳng định rằng ngôn từ mang tính áp đặt hoặc ép buộc không phù hợp trong bối cảnh đối thoại giữa các quốc gia có chủ quyền. Theo quan điểm của Iran, mọi quyết định liên quan đến an ninh quốc gia và chương trình hạt nhân sẽ được thực hiện dựa trên lợi ích cốt lõi của người dân, thay vì tuân theo những định hướng từ các thế lực bên ngoài.
Trước đó, danh sách các yêu cầu của Tổng thống Trump bao gồm việc mở cửa ngay lập tức eo biển Hormuz cho mọi loại tàu thuyền, rà phá mìn và tiêu hủy uranium đã làm giàu dưới sự giám sát của quốc tế. Ông Trump cho rằng Mỹ và Trung Quốc là hai quốc gia duy nhất có đủ năng lực kỹ thuật để thực hiện việc khai quật và tiêu hủy vật liệu hạt nhân tại các cơ sở nằm sâu dưới lòng đất. Đề xuất này cũng bao gồm việc đình chỉ các hoạt động thanh toán tài chính cho đến khi có thông báo mới, trong khi một số điều khoản phụ khác được cho là đã đạt được sự đồng thuận nhất định.
Dù áp lực từ các lệnh trừng phạt và đe dọa quân sự vẫn hiện hữu, tiến trình ngoại giao giữa hai nước vẫn đang đứng trước những lựa chọn mang tính bước ngoặt. Một số nhà quan sát quốc tế cho rằng cuộc họp gần đây tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng cho thấy chính quyền Mỹ đang cân nhắc kỹ lưỡng các bước đi tiếp theo. Trong bối cảnh cả hai bên đều chưa sẵn sàng nhượng bộ hoàn toàn, tương lai của thỏa thuận chấm dứt xung đột này vẫn còn là một câu hỏi mở, phụ thuộc lớn vào các cuộc tiếp xúc hậu trường trong thời gian tới.
Theo: Báo Dân trí
