Căng thẳng Mỹ – Iran leo thang sau các đợt không kích trả đũa vào mục tiêu quân sự cuối tháng 5. Những diễn biến thực địa dồn dập đang đe dọa nỗ lực đàm phán và đẩy khu vực vào vòng xoáy bất ổn mới.
- Iran bác bỏ tin đồn Tổng thống Masoud Pezeshkian từ chức
- Đền Cao An Phụ và tượng đài Trần Hưng Đạo lưu dấu hào khí Đông A trên núi An Phụ
- Du khách Australia tìm thấy năng lượng tích cực và sự bình yên tại Việt Nam
Mỹ không kích mục tiêu quân sự và đòn đáp trả nhắm vào Kuwait
Ngày 01/6, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ xác nhận thực hiện các cuộc tấn công tự vệ vào các địa điểm quanh thành phố Geruk và đảo Qeshm của Iran trong hai ngày cuối tháng 5. Động thái này nhằm đáp trả việc Tehran bị cáo buộc bắn hạ máy bay không người lái MQ-1 của Mỹ trên vùng biển quốc tế. Các máy bay chiến đấu đã phá hủy hệ thống phòng không cùng trạm kiểm soát mặt đất mà Washington cho là mối đe dọa rõ ràng đối với an ninh hàng hải khu vực.
Phản ứng trước động thái của Washington, Iran đã triển khai tên lửa và máy bay không người lái nhắm vào các vị trí tại Kuwait, nơi bị Tehran cáo buộc là điểm xuất phát tấn công. Hãng thông tấn KUNA đưa tin còi báo động không kích vang lên tại nhiều khu vực, trong khi quân đội Kuwait cho biết hệ thống phòng không đã kịp thời đánh chặn các phương tiện bay. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran khẳng định nước này có quyền trả đũa vào những tài sản quân sự được sử dụng để xâm phạm lãnh thổ của họ.
Kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ đầu tháng 4, những vụ đụng độ lẻ tẻ đã khiến ranh giới giữa hòa bình và giao tranh hạn chế dần trở nên mờ nhạt. Việc Iran kiểm soát eo biển Hormuz và Mỹ duy trì phong tỏa các cảng biển đã khiến vận tải hàng hải bị gián đoạn nghiêm trọng. Những diễn biến căng thẳng này ngay lập tức tác động đến thị trường năng lượng toàn cầu, đẩy giá dầu thế giới tăng hơn 3% vào ngày đầu tháng 6.
Vòng xoáy thiếu lòng tin cản trở giải pháp ngoại giao toàn diện
Những cuộc giao tranh mới nhất đang khiến tiến trình ngoại giao giữa hai nước trở nên mong manh khi các bên liên tục cáo buộc đối phương vi phạm thỏa thuận. Phía Iran nghi ngờ thiện chí của Washington sau các đợt tấn công và việc tiếp tục phong tỏa các cảng biển quan trọng. Trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf chỉ trích Mỹ không chỉ vi phạm lệnh ngừng bắn mà còn thiếu kiểm soát đối với các hoạt động quân sự của Israel tại Li Băng.
Dù tình hình thực địa căng thẳng, Tổng thống Donald Trump vẫn đưa ra nhận định trên mạng xã hội Truth Social rằng Tehran thực sự mong muốn đạt được một thỏa thuận có lợi. Tuy nhiên, chính quyền Mỹ đang đối mặt với áp lực lớn trong việc ổn định giá nhiên liệu trước kỳ bầu cử quốc hội vào tháng 11 tới. Washington phải cân nhắc kỹ lưỡng giữa nhu cầu mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz và việc tránh bị phe diều hâu chỉ trích là đang nhượng bộ.
Giới chuyên gia nhận định một thỏa thuận toàn diện lúc này là khó khả thi do mỗi tín hiệu ngoại giao đều có thể kích hoạt sức ép từ phe chủ chiến. Các nhà quan sát gợi ý một lộ trình từng bước, bắt đầu bằng việc giảm bớt phong tỏa hoặc rút bớt lực lượng quân sự để xây dựng lòng tin. Tuy nhiên, một số ý kiến cảnh báo rằng những thỏa thuận nhỏ chỉ mang tính chất tạm hoãn khủng hoảng mà không giải quyết được gốc rễ xung đột lâu dài.
Theo: Báo Thanh Niên
