Nuôi ngao Thanh Hóa: Thách thức và hướng đi bền vững cho ngư dân

Nghề nuôi ngao Thanh Hóa đối mặt rủi ro dịch bệnh buộc người dân phải liên kết doanh nghiệp nhằm ổn định sinh kế lâu dài thông qua các mô hình mới.

Nuôi ngao Thanh Hóa đối mặt rủi ro từ biến đổi môi trường

Ngao vốn là vật nuôi chủ lực mang lại sinh kế cho hàng nghìn hộ dân tại các vùng ven biển như Vạn Lộc, Hoằng Thanh hay Tân Tiến. Với tổng diện tích nuôi thả toàn tỉnh đạt khoảng 1.000 hecta, nghề này từng mang lại lợi nhuận đáng kể, trung bình mỗi hecta có thể thu về khoảng 250 triệu đồng sau khi trừ chi phí. Tuy nhiên, những biến động về môi trường nước trong thời gian gần đây đã khiến năng suất tại nhiều địa phương không còn được như kỳ vọng.

Tại khu vực bãi bồi xã Vạn Lộc, dù năng suất đạt mức 16 tấn mỗi hecta nhưng tình trạng ngao chết rải rác đã bắt đầu xuất hiện, gây ảnh hưởng trực tiếp đến thu nhập của người dân. Nguyên nhân được xác định là do mật độ nuôi quá dày và tác động tiêu cực từ nguồn nước bị ô nhiễm, làm giảm sức đề kháng của ngao trước các loại dịch bệnh. Thực tế này buộc cộng đồng ngư dân phải thay đổi phương thức sản xuất truyền thống để bảo vệ vùng nuôi vốn có diện tích lên tới 570 hecta của địa phương.

Ông Nguyễn Đức Dục, một người nuôi tại khu vực này cho biết ngư dân đang tích cực cải tạo bãi bồi bằng cách bổ sung cát sạch vào những vùng có nhiều bùn loãng. Các biện pháp kỹ thuật như đánh luống theo dòng chảy thủy triều và gia cố hệ thống đăng chắn cũng được áp dụng thường xuyên để giữ độ ẩm cho bãi nuôi. Việc theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết và vệ sinh bề mặt bãi nuôi hiện là ưu tiên hàng đầu để giảm thiểu rủi ro khi mùa nắng nóng cận kề.

Giải pháp liên kết doanh nghiệp và tiêu chuẩn quốc tế cho ngao

Để ứng phó với tình trạng bấp bênh, xã Tân Tiến đã vận động người dân chuyển đổi mô hình sang nuôi ngao theo tiêu chuẩn VietGAP trên quy mô 300 hecta. Điểm mấu chốt trong chiến lược này là việc kết nối với doanh nghiệp chuyên về xuất khẩu thủy sản để hình thành chuỗi liên kết từ khâu giống đến tiêu thụ. Mô hình này giúp loại bỏ sự phụ thuộc vào thương lái và tạo ra một kênh phân phối ổn định hơn cho sản phẩm đặc trưng của địa phương.

Giới chuyên môn khuyến cáo ngư dân cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về mật độ nuôi và chỉ nên thả giống vào những thời điểm thời tiết thuận lợi nhất. Người nuôi cũng được hướng dẫn cách thu hoạch khi ngao đạt kích cỡ thương phẩm từ 50 đến 70 con mỗi kg để tránh các thiệt hại không đáng có do thiên tai. Đồng thời, việc kiểm soát nguồn gốc con giống và đảm bảo quy trình kiểm dịch là điều kiện bắt buộc để nâng cao chất lượng sản phẩm xuất khẩu.

Hướng đi lâu dài cho nghề nuôi ngao Thanh Hóa là đạt được các chứng nhận quốc tế như ASC nhằm mở rộng cánh cửa vào các thị trường khó tính như Mỹ, Châu Âu và Nhật Bản. Việc ứng dụng công nghệ làm sạch ngao và chế biến sâu sẽ giúp nâng cao giá trị gia tăng, đồng thời bảo hộ thương hiệu cho sản phẩm của tỉnh trên bản đồ thủy sản thế giới. Sự chuyển mình từ sản xuất nhỏ lẻ sang chuỗi giá trị bền vững không chỉ bảo vệ môi trường mà còn đảm bảo an sinh xã hội cho người dân ven biển.

Lê Toan (Tổng hợp)