Thỏa thuận Mỹ – Iran: Lộ trình chấm dứt xung đột và mở lại vùng Vịnh

Thỏa thuận Mỹ – Iran quy định việc ngừng bắn vĩnh viễn và khôi phục hàng hải tại eo biển Hormuz, đánh dấu bước ngoặt lớn trong quan hệ hai nước.

Các mốc thời gian quan trọng trong thỏa thuận Mỹ – Iran

Washington và Tehran đã thống nhất chấm dứt chiến tranh ngay khi ký bản ghi nhớ vào ngày 19/6 tới tại Thụy Sĩ. Ngay sau thời điểm này, Mỹ sẽ bắt đầu dỡ bỏ các lệnh phong tỏa hải quân và nới lỏng cấm vận kinh tế, tạo điều kiện cho Iran tiếp cận các nguồn lực bị đóng băng.

Trong vòng 30 ngày đầu tiên, trọng tâm là đưa hoạt động vận tải biển qua eo biển Hormuz trở lại công suất tối đa như trước xung đột. Iran có trách nhiệm thực hiện các biện pháp an toàn hàng hải, bao gồm việc dọn dẹp hệ thống thủy lôi để đảm bảo tàu thương mại lưu thông thông suốt.

Đến mốc 60 ngày, hai quốc gia phải hoàn tất mọi cuộc đàm phán để tiến tới một thỏa thuận cuối cùng và mang tính toàn diện. Các nội dung thảo luận chính bao gồm lộ trình xóa bỏ hoàn toàn cấm vận, kế hoạch tái thiết kinh tế và giải quyết dứt điểm hồ sơ hạt nhân của Iran.

Thế giới kỳ vọng vào sự ổn định của an ninh hàng hải

Lãnh đạo Liên Hiệp Quốc và các nước G7 đồng loạt ủng hộ kết quả đàm phán, coi đây là yếu tố tiên quyết để ổn định thị trường năng lượng toàn cầu. Ngay sau khi thông tin thỏa thuận được công bố vào ngày 15/6, giá dầu thế giới đã ghi nhận xu hướng giảm do tâm lý lạc quan của giới đầu tư.

Thủ tướng Anh và Tổng thống Pháp cho biết sẽ phối hợp lập phái bộ hỗ trợ triển khai các cam kết sau khi thỏa thuận có hiệu lực. Ưu tiên hàng đầu của các cường quốc là đảm bảo eo biển Hormuz hoạt động tự do, không thu phí và không bị đe dọa bởi các yếu tố quân sự.

Các nước trung gian như Qatar và Pakistan cũng kêu gọi các bên giữ tinh thần xây dựng trong các vòng đàm phán sắp tới để củng cố thành quả đã đạt được. Hiện tại, cộng đồng quốc tế đang đổ dồn sự chú ý vào lễ ký kết chính thức diễn ra vào cuối tuần này tại Thụy Sĩ.

Vinh Vũ (tổng hợp)