Mỹ đứng trước nguy cơ mất cửa ngõ Địa Trung Hải vì Tây Ban Nha

Tổng thống Mỹ Donald Trump yêu cầu cắt đứt quan hệ thương mại với Tây Ban Nha, đẩy hai căn cứ quân sự chiến lược của Washington tại nước này vào thế bấp bênh.

Ông đưa ra tuyên bố hôm 08/7, trong cuộc họp báo chung với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, sau khi cho rằng Madrid không đóng góp đủ cho liên minh. Nguyên nhân trực tiếp là việc Thủ tướng Pedro Sanchez từ chối cho quân đội Mỹ dùng hai căn cứ Rota và Moron để tấn công Iran, cùng việc Tây Ban Nha không chấp nhận nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP theo yêu cầu của NATO.

“Tây Ban Nha là đối tác tồi tệ trong NATO. Họ không tham gia và không đóng góp. Tôi không muốn liên quan gì tới Tây Ban Nha. Hãy cắt đứt toàn bộ hoạt động thương mại với họ, kể cả các chuyến thăm”, ông Trump nói.

Đây không phải lần đầu ông đe dọa Tây Ban Nha theo cách này. Hồi tháng 3, ông từng tuyên bố tương tự, khi phản ứng với quan điểm của Sanchez về xung đột Trung Đông. Không có gì thay đổi trong quan hệ thương mại song phương sau lần đó.

Giới chuyên gia cho rằng lời đe dọa lần này cũng khó thành hiện thực. Lý do nằm ở phía Mỹ, không phải phía Tây Ban Nha.

“Một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất sẽ là mất quyền sử dụng căn cứ Rota và Moron”, Thomas Newdick, biên tập viên chuyên trang quân sự War Zone, nói. Trong hai cơ sở này, quân cảng Rota tại tỉnh Cadiz, miền nam Tây Ban Nha, nằm gần tuyến hàng hải nối Địa Trung Hải với Đại Tây Dương.

Rota là trung tâm hậu cần kết nối Bắc Mỹ với châu Âu, Địa Trung Hải, châu Phi và Trung Đông. Ba cầu cảng, một sân bay và kho vũ khí thuộc diện lớn nhất châu Âu đặt tại đây, phục vụ việc vận chuyển nhân lực, thiết bị, nhiên liệu và vật tư.

Đơn vị đồn trú đáng chú ý nhất của Mỹ tại Rota là Hải đoàn Khu trục hạm số 60. Đây là một trong ba hải đoàn tàu khu trục Mỹ triển khai thường trực ngoài lục địa Bắc Mỹ, và là đơn vị tàu chiến tiền phương duy nhất của hải quân Mỹ ở châu Âu.

Nếu ông Trump thực sự cắt quan hệ, quân đội Mỹ sẽ mất quyền sử dụng loạt căn cứ chiến lược này. Câu hỏi còn lại là liệu lời đe dọa lần này có đi xa hơn những lần trước, hay một lần nữa chỉ dừng ở tuyên bố.

Hồng Sơn (tổng hợp)