Bộ Tư pháp Mỹ triệu tập bốn nhà báo New York Times điều tra chuyên cơ Qatar

Bốn phóng viên của New York Times đã nhận giấy triệu tập từ Bộ Tư pháp Mỹ, yêu cầu ra trình diện trước đại bồi thẩm đoàn liên bang tại Manhattan sau khi đưa tin về lo ngại an ninh quanh chiếc máy bay Qatar tặng Tổng thống Donald Trump.

Các nhà báo Julian E. Barnes, Eric Lipton, Tyler Pager và Eric Schmitt nhận giấy triệu tập do đặc vụ liên bang mang tận nhà vào ngày 10/7. Chính quyền Trump đang tìm cách xác định nguồn tin đã cung cấp thông tin cho tờ báo trước khi bài viết ngày 08/7 được đăng, liên quan đến việc ông Trump rời Thổ Nhĩ Kỳ bằng chuyên cơ cũ do Mật vụ Mỹ lo ngại an ninh với chiếc máy bay Qatar trị giá 400 triệu USD.

New York Times tuyên bố sẽ phản đối lệnh tòa án, gọi đây là động thái bất thường và đe dọa quyền tự do báo chí. Luật sư trưởng của tòa soạn, ông David McCraw, lên án quyết định này trong tuyên bố ngày 11/7: “Việc các đặc vụ thực thi pháp luật liên bang xuất hiện trước cửa nhà phóng viên báo chí là điều gây sốc đối với bất kỳ người Mỹ nào tin vào Hiến pháp và quyền tự do báo chí mà Hiến pháp bảo vệ”.

Ông McCraw nói thêm: “Hành động trắng trợn này là nỗ lực nhằm ngăn cản công chúng biết được những gì đang diễn ra trong đất nước, bằng cách đe dọa các nhà báo để họ không thể thực hiện công việc của mình”.

Các giấy triệu tập không nêu chi tiết, chỉ yêu cầu các nhà báo ra làm chứng “liên quan đến cáo buộc vi phạm luật hình sự”. Văn bản do Công tố viên Liên bang khu vực Nam New York Jay Clayton ký — người vừa được ông Trump đề cử làm Giám đốc Tình báo quốc gia kế nhiệm vào tháng trước.

Lo ngại an ninh về chiếc chuyên cơ mới nổi lên khi ông Trump bất ngờ thông báo cho máy bay này bay trước tới Căn cứ Không quân Mildenhall của Mỹ tại Anh, ngay trước khi ông rời Thổ Nhĩ Kỳ ngày 07/7. Các nguồn tin nói với CNN rằng ông Trump vô cùng tức giận khi những lo ngại về món quà này bị đưa lên báo.

Trên mạng xã hội, ông Trump giải thích lý do đổi máy bay chỉ là để các quân nhân tại Mildenhall có cơ hội tham quan. “Mọi người đều rất hào hứng và chúng tôi nghĩ họ nên là những người đầu tiên được xem chiếc máy bay”, ông nói.

Ông phủ nhận an ninh là lý do đổi máy bay: “Không có mối lo ngại nào về an ninh, chỉ là chúng tôi cho máy bay đi sớm hơn một chút để họ có thể tham quan”. Tuy nhiên khi được hỏi vì sao phóng viên đi cùng phải kéo tấm che cửa sổ lúc cất cánh từ Ankara, ông thừa nhận mối đe dọa từ Iran có thể là một yếu tố.

Trước khi bài viết được đăng, một quan chức cấp cao của FBI đã liên hệ với New York Times, đề nghị không công bố bài vì lý do an ninh quốc gia — nhưng từ chối giải thích cụ thể vấn đề là gì.

Lê Toan (tổng hợp)