Tại Lào Cai, ông Bùi Thanh Bình, cựu Tổng giám đốc Công ty TNHH khoáng sản và luyện kim Việt Trung (VTM), bị cáo buộc nhận tổng cộng 78 tỉ đồng qua hai phi vụ bán quặng sắt và nhập than cốc, trong đó 62 tỉ đồng được xác định là nhận hối lộ.
- Sân bay Long Thành mở khai thác thương mại từ đầu tháng 12
- Iran thu giữ nguyên vẹn đầu đạn tên lửa tàng hình Mỹ tại Kurdistan
- Voi rừng xuất hiện dày đặc ở Đồng Nai, nguy cơ xung đột tăng cao
Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an (C03) đã đề nghị truy tố 31 bị can trong vụ án xảy ra tại VTM, trong đó ông Bình bị đề nghị truy tố ba tội danh gồm vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, nhận hối lộ và thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng. VTM được Tổng công ty Thép Việt Nam (VNS) báo cáo Thủ tướng và Bộ Kế hoạch và Đầu tư cũ cho phép thành lập nhằm thực hiện hai dự án mỏ sắt Quý Xa và Nhà máy gang thép Lào Cai tại Khu công nghiệp Tằng Loỏng, tỉnh Lào Cai.
Quặng sắt tại mỏ Quý Xa do VTM khai thác được dùng cho ba mục đích: cung cấp cho các nhà máy gang thép Lào Cai, cấp cho dự án Tisco II và xuất khẩu quặng tinh để đối lưu nhập than cốc. Dự án chậm tiến độ và thua lỗ kéo dài, khiến VTM bị xếp vào danh sách 12 dự án kém hiệu quả của ngành công thương. Ông Bình được VNS ủy quyền đại diện phần vốn góp, bổ nhiệm làm Tổng giám đốc, trực tiếp điều hành toàn bộ hoạt động mua bán quặng sắt và than cốc của công ty.
Thay vì bán quặng sắt theo giá thị trường, ông Bình bắt tay với doanh nghiệp để hạ giá bán thấp hơn từ 50.000 – 70.000 đồng mỗi tấn, đổi lại các doanh nghiệp sẽ chi tiền ngoài hợp đồng cho ông. Ông chỉ đạo cấp dưới xây dựng phương án giá, hợp thức hóa hồ sơ bán quặng rồi trình Hội đồng thành viên thông qua. Nhiều thành viên ban điều hành, kế toán trưởng và một số thành viên hội đồng thành viên biết giá bán thấp hơn thị trường nhưng vẫn ký duyệt hồ sơ.
Giai đoạn đầu, các phương án bán quặng được gửi về VNS để xin ý kiến trước khi triển khai thực hiện. Nhưng từ tháng 7/2017, VNS giao quyền quyết định việc bán quặng cho người đại diện vốn tại VTM và yêu cầu tự chịu trách nhiệm, khiến VTM không còn phải báo cáo lên cấp trên nữa.
Từ năm 2015 đến năm 2020, ông Bình đã ký 30 hợp đồng bán quặng sắt với 18 doanh nghiệp khác nhau, trong đó 25 hợp đồng với 16 doanh nghiệp đã được thực hiện trên thực tế. Tổng cộng 5,77 triệu tấn quặng được bán ra với giá trị gần 2.951 tỉ đồng, nhưng do bán thấp hơn giá thị trường nên gây thiệt hại cho Nhà nước gần 435 tỉ đồng.
Từ phi vụ bán quặng, ông Bình đã nhận tổng cộng 53,5 tỉ đồng từ 8 doanh nghiệp để giúp họ mua quặng giá rẻ, trong đó 43,8 tỉ đồng được xác định nhận trong giai đoạn đủ căn cứ xử lý tội nhận hối lộ. Số tiền này được ông chi khoảng 3,8 tỉ đồng cho một số nhân viên VTM, trả lại 1,5 tỉ đồng cho hai doanh nghiệp, còn lại hơn 48 tỉ đồng ông dùng vào mục đích cá nhân.
Ngoài việc bán rẻ quặng sắt, ông Bình còn bị xác định sai phạm trong việc mua than cốc phục vụ sản xuất của VTM. Năm 2015, ngay sau khi ông được bổ nhiệm Tổng giám đốc, lãnh đạo Công ty Trung Thành Thái Nguyên và Công ty Việt Phát đã tìm gặp, đề nghị được thường xuyên cung cấp than cốc cho VTM, đổi lại ông Bình sẽ nhận từ 40.000 – 200.000 đồng cho mỗi tấn than cốc.
Từ năm 2015 đến năm 2017, dù việc chọn nhà cung cấp than được thực hiện theo hình thức chào giá cạnh tranh, cán bộ phụ trách vẫn dùng các báo giá khống để hợp thức hồ sơ, đảm bảo hai doanh nghiệp trên trúng hợp đồng. Từ tháng 10/2017 đến năm 2020, VTM buộc phải tổ chức đấu thầu để đáp ứng điều kiện vay vốn ngân hàng, nhưng Trưởng phòng Vật tư vẫn dùng thủ đoạn giúp hai doanh nghiệp tiếp tục được cung cấp than, thậm chí chia nhỏ nhiều hợp đồng dưới 10.000 tấn để thuộc thẩm quyền quyết định riêng của ông Bình.
Kết luận điều tra xác định, từ năm 2015 đến năm 2020, hai doanh nghiệp đã ký 38 hợp đồng, cung cấp tổng cộng 286.855 tấn than cốc cho VTM với tổng giá trị 2.020 tỉ đồng. Sau mỗi hợp đồng, theo thỏa thuận trước đó, hai doanh nghiệp đã đưa cho ông Bình tổng cộng 25 tỉ đồng, trong đó 18,4 tỉ đồng được xác định nhận trong giai đoạn đủ căn cứ xử lý tội nhận hối lộ.
Tính chung cả hai phi vụ, ông Bình bị cáo buộc nhận tổng cộng 78 tỉ đồng, trong đó 62 tỉ đồng được xác định là tiền nhận hối lộ. Ngoài hành vi này, ông còn bị quy trách nhiệm trong việc quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát gần 435 tỉ đồng, và cùng cấp dưới gây thêm thiệt hại hơn 46 tỉ đồng cho Nhà nước.
Nguyễn Chiến (tổng hợp)
