Chính sách khuyến sinh sắp mở rộng, thêm hỗ trợ cho trẻ nhỏ

Bộ Y tế lấy ý kiến dự thảo Thông tư cho phép địa phương hỗ trợ tiền hoặc hiện vật cho phụ nữ mang thai, phụ nữ sinh con và trẻ nhỏ đến 3 tuổi, nhằm khuyến khích sinh đủ hai con.

Dự thảo do Cục Dân số soạn thảo, công bố ngày 16/7, dự kiến thay thế Thông tư 01/2021 sau 5 năm thực hiện. Cục Dân số cho biết chính sách hướng đến duy trì mức sinh thay thế và giảm mất cân bằng giới tính khi sinh tại các địa phương.

Dự thảo mở rộng phạm vi hỗ trợ ngoài 3 nhóm đối tượng theo Luật Dân số, gồm phụ nữ sinh con, sinh đủ hai con, phụ nữ mang thai, hỗ trợ tài chính hằng tháng cho trẻ đến đủ 12, 24 hoặc 36 tháng tuổi và hỗ trợ chi phí ăn trưa cho trẻ mầm non. Với tập thể, các xã có từ 60% phụ nữ sinh đủ hai con trở lên có thể được khen thưởng một lần hoặc khi duy trì thành tích liên tục 3 năm hoặc 5 năm. Dự thảo giữ định hướng khuyến khích hỗ trợ gia đình sinh hai con một bề là gái và trẻ em gái vùng khó khăn bằng miễn giảm học phí, bảo hiểm y tế, sữa học đường và hỗ trợ phát triển kinh tế cho phụ nữ.

Cơ sở thực tiễn cho đề xuất này đến từ 5 năm thực hiện Thông tư 01/2021. Tây Ninh khen thưởng 99 xã, phường đạt tỷ lệ cao cặp vợ chồng sinh đủ hai con với tổng kinh phí gần 20 tỷ đồng, riêng năm 2025 hỗ trợ hơn 4.500 phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi với hơn 4,5 tỷ đồng. Đồng Nai hỗ trợ hơn 6.000 phụ nữ, tổng kinh phí hơn 6 tỷ đồng, nhiều xã đạt trên 60% cặp vợ chồng sinh đủ hai con. Hải Phòng chi hơn 1,1 tỷ đồng khen thưởng xã đạt tỷ lệ sinh đủ hai con và hỗ trợ phụ nữ cùng nhiều nhóm khác. Theo Cục Dân số, nhiều địa phương mức sinh cao đã tiệm cận mức sinh thay thế sau 5 năm triển khai.

Dù vậy, dự thảo cũng đối diện một thực tế cần điều chỉnh. Mức hỗ trợ 450.000-1.000.000 đồng một người tại các đô thị chi phí cao như Đồng Nai, Tây Ninh vẫn chưa đủ tác động đến quyết định sinh con, trong khi chi phí nuôi dạy trẻ ngày càng tăng. Báo cáo của Cục Dân số không đề cập đến TP.HCM và Hà Nội, hai nơi có mức sinh xuống thấp nhất cả nước. Nhiều tiêu chí khen thưởng cũ gắn mục tiêu “không sinh con thứ ba” cũng không còn phù hợp, khi Luật Dân số mới đã bỏ quy định giới hạn mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh một hoặc hai con.

Thành Luân (tổng hợp)