Mỹ tạm dừng không kích Iran, ngoại giao và quân sự cùng để ngỏ

Washington – Quân đội Mỹ ngừng chiến dịch không kích nhằm vào Iran sau nhiều ngày oanh tạc liên tục, trong khi Nhà Trắng vẫn để ngỏ cả phương án quân sự lẫn con đường ngoại giao.

Cuối tuần qua, Lầu Năm Góc dừng tấn công Iran sau gần hai tuần oanh tạc nhưng vẫn duy trì lệnh phong tỏa trên biển, trong khi điểm nóng xung đột tạm thời dịch chuyển sang biển Đỏ giữa Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi tại Yemen. Tổng thống Donald Trump được cho là đã quyết định tạm dừng kế hoạch tấn công sau cuộc họp với các cố vấn tại Nhà Trắng hôm 24/7, do lo ngại xung đột mở rộng sẽ làm cạn kho vũ khí phòng không dành cho các đồng minh vùng Vịnh.

Quân đội Mỹ ngừng không kích Iran vào cuối tuần qua sau gần hai tuần oanh tạc liên tục vào các mục tiêu tại nước này. Lầu Năm Góc vẫn duy trì lệnh phong tỏa trên biển nhằm vào Iran, nhưng không đưa ra lời giải thích công khai nào cho quyết định tạm dừng không kích. Trong lúc đó, điểm nóng xung đột tạm thời dịch chuyển sang khu vực biển Đỏ, nơi Ả Rập Xê Út và lực lượng Houthi tại Yemen tấn công qua lại.

Tờ The New York Times dẫn nguồn tin cho biết Tổng thống Donald Trump quyết định tạm dừng kế hoạch tấn công sau khi họp bàn với các cố vấn về nguy cơ xung đột mở rộng. Một quan chức Mỹ nói với CNN rằng tại cuộc họp ở Nhà Trắng hôm 24/7, Phó tổng thống J.D. Vance và Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng liên quân Dan Caine đã phân tích cho ông Trump những rủi ro của việc leo thang.

Tính đến cuối tháng 4, quân đội Mỹ đã sử dụng hơn 1.200 tên lửa đánh chặn Patriot trong xung đột với Iran, khiến kho dự trữ giảm xuống mức đáng lo ngại. Tướng Dan Caine được cho là đã báo cáo rằng quân đội hoàn toàn có năng lực khôi phục chiến dịch tấn công mạnh mẽ, nhưng việc đó sẽ khiến kho tên lửa đánh chặn suy kiệt đến mức nguy hiểm.

Nhiều đồng minh của Mỹ tại vùng Vịnh phụ thuộc vào nguồn cung tên lửa đánh chặn từ Washington, nên Nhà Trắng còn lo ngại nguy cơ xa lánh từ các nước này. Tác động kinh tế liên quan giá dầu cùng nguy cơ khủng hoảng tị nạn cũng nằm trong danh sách những mối lo mà Washington phải cân nhắc.

Cuộc xung đột mà Tổng thống Trump từng dự đoán chỉ kéo dài 4 đến 5 tuần nay đã gần bước sang tháng thứ năm, gây áp lực lên tỷ lệ ủng hộ đảng Cộng hòa trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11. Ông Trump tuyên bố không vội giải quyết xung đột, nhấn mạnh Mỹ vẫn giữ song song hai phương án là gia tăng áp lực quân sự và để ngỏ cánh cửa ngoại giao.

Một quan chức khu vực tham gia nỗ lực hòa giải nói với hãng AP rằng các hoạt động ngoại giao phối hợp đang được tiến hành, và việc hai bên tạm ngừng ăn miếng trả miếng là tín hiệu tích cực cho nỗ lực giảm căng thẳng. Tuy nhiên, Giám đốc điều hành Michael Singh tại Viện Washington về chính sách Cận Đông tỏ ra dè dặt khi suy đoán ý nghĩa thật sự của đợt tạm ngừng chiến sự hiện tại.

Ông Singh nói: “Nếu nó kéo dài nhiều ngày, đó sẽ là điều đáng chú ý nhưng rất khó nói liệu đó có phải là sự tạm dừng mang tính quân sự hay là tạm dừng để cho phép một số hoạt động ngoại giao hậu trường”.

Một số ý kiến khác cho rằng quyết định tạm dừng của ông Trump vừa phản ánh thiện chí mở thêm không gian ngoại giao, vừa cho thấy nhận thức rằng các đợt tấn công hiện tại đã chạm giới hạn hiệu quả nếu không mở rộng quy mô.

Nguyễn Chiến (tổng hợp)