Hà Nội – Bộ Giáo dục và Đào tạo điều chỉnh dự thảo tuyển sinh đại học năm 2027, cho phép mỗi ngành sử dụng tối đa ba phương thức xét tuyển thay vì chỉ một như phương án đưa ra trước đó.
- Thanh Hóa tính cơ chế để đội ngũ trẻ gắn bó với công việc ở cơ sở
- Điều tra hé lộ cuộc đấu quyền lực phía sau bước ngoặt chiến sự Iran
- Mỹ xác nhận có vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo
Tối 17/9, Bộ phát đi bản dự thảo Thông tư sửa đổi quy định tuyển sinh đại học vào lúc 21h20, chỉ vài giờ sau khi công bố phương án ban đầu. Theo bản mới, mỗi ngành, mỗi chương trình đào tạo từ năm 2027 được dùng tối đa ba phương thức xét tuyển và từ năm 2028 mới giảm xuống một phương thức; ở cấp cơ sở đào tạo, mức trần vẫn là năm phương thức như hiện hành.
Ông Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học của Bộ, nói đây “là lộ trình để mỗi ngành lựa chọn cách đánh giá phù hợp, không phải chủ trương bắt mọi trường, mọi ngành trên cả nước cùng sử dụng một kết quả duy nhất”.
Đây là lần điều chỉnh thứ hai của dự thảo trong chưa đầy nửa ngày. Bản công bố đầu giờ chiều 17/9 từng đề xuất mỗi ngành chỉ được xét tuyển bằng một phương thức duy nhất ngay từ năm 2027, khiến nhiều cơ sở đào tạo lo ngại về khả năng chuẩn bị.
Hơn bốn tiếng sau, lộ trình được thay đổi theo hướng mềm hơn, với ba phương thức trong năm 2027 và một phương thức từ năm 2028.
Sự thay đổi diễn ra sau nhiều năm tuyển sinh đại học tồn tại hàng chục phương thức xét tuyển song song, một thực tế từng bị phê bình vì khiến thí sinh khó so sánh cơ hội trúng tuyển giữa các “cửa” khác nhau. Ở mùa tuyển sinh 2026, mỗi trường chỉ bị giới hạn tối đa năm phương thức, nhưng chưa có quy định giới hạn số phương thức được áp dụng cho từng ngành.
Dự thảo lần này còn đề xuất bỏ điểm cộng do các trường tự quy định đối với chứng chỉ, thành tích hoặc tiêu chí bổ sung. Điểm ưu tiên khu vực, đối tượng chính sách và xét tuyển thẳng theo quy chế hiện hành vẫn được giữ; chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế như IELTS tiếp tục có thể được quy đổi vào môn ngoại ngữ trong tổ hợp xét tuyển, nhưng theo quy tắc công khai thay vì cộng điểm ngoài thang đo.
Dự thảo đang được lấy ý kiến đến hết ngày 23/9. Sau thời gian này, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiếp tục đánh giá tác động, lắng nghe ý kiến của thí sinh, cơ sở đào tạo và chuyên gia trước khi hoàn thiện để ban hành chính thức.
Khi những cánh cửa xét tuyển chưa cùng một thang đo
Lý do được Bộ đưa ra cho việc siết phương thức xét tuyển nằm ở bài toán công bằng. Những điểm cộng và nhiều “cửa” xét tuyển vốn được lập ra nhằm mở rộng cơ hội, nhưng theo Bộ có thể tạo ra bất bình đẳng ngược khi thí sinh có điều kiện kinh tế tốt hơn dễ tiếp cận chứng chỉ hoặc các kỳ thi để được cộng điểm.
Ông Nguyễn Tiến Thảo cho biết trong giai đoạn 2022-2026, sau các lần siết quy đổi tương đương, khoảng cách điểm giữa kênh thi tốt nghiệp THPT và các kỳ thi riêng đã giảm từ 2,6 xuống 1,2 điểm. Tuy nhiên, trên 40% chương trình đào tạo sử dụng từ hai phương thức trở lên vẫn có biên độ điểm chênh từ 3 điểm trở lên giữa các phương thức.
“Khi các thang đo chưa thực sự tương đương, việc chia một ngành thành nhiều cửa xét tuyển có thể làm thí sinh cùng năng lực được đối xử khác nhau”, ông Thảo nói.
Từ góc nhìn đó, việc giảm số phương thức được đặt ra thay cho việc tiếp tục điều chỉnh cách quy đổi điểm giữa các kỳ thi. Nhưng ngay trong ngày 17/9, chính sách cũng cho thấy một bước lùi về thời điểm áp dụng: từ một phương thức duy nhất ngay năm 2027 sang ba phương thức trong năm đầu tiên và một phương thức vào năm sau.
Khoảng thời gian hai năm vì thế trở thành phần chuyển tiếp giữa mục tiêu công bằng và khả năng chuẩn bị của các cơ sở đào tạo. Dự thảo vẫn đang được lấy ý kiến, còn câu chuyện về cách mỗi ngành tổ chức tuyển sinh sẽ tiếp tục được quyết định trong quá trình hoàn thiện quy định.
Lê Toan (tổng hợp)
