Nước hạt chia và những điều cần biết

Nước hạt chia là thức uống được nhiều người lựa chọn để bổ sung chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa và kiểm soát đường huyết, nhưng hiệu quả còn phụ thuộc vào cách sử dụng và khả năng dung nạp của mỗi người.

Hạt chia chứa nhiều dưỡng chất, trong đó đáng chú ý là chất xơ, axit béo omega-3 có nguồn gốc thực vật và các hợp chất chống oxy hóa. Theo các chuyên gia dinh dưỡng, thức uống này có thể góp phần cải thiện một số khía cạnh của sức khỏe, song không phải giải pháp thay thế chế độ ăn cân đối hay phương pháp điều trị bệnh.

Một khẩu phần khoảng 28 g hạt chia, tương đương 2,5 thìa canh, cung cấp 138 kcal, 4,7 g protein, 8,7 g chất béo và 9,8 g chất xơ, theo dữ liệu dinh dưỡng của Bộ Nông nghiệp Mỹ. Ngoài ra, loại hạt này còn chứa canxi, kali cùng axit béo omega-3 có nguồn gốc thực vật.

Chuyên gia dinh dưỡng Jessica Cording (Mỹ) nhận định nước hạt chia là cách thuận tiện để bổ sung chất xơ, nhất là với những người bận rộn hoặc thường xuyên di chuyển, khó duy trì chế độ ăn đầy đủ. Tuy nhiên, lượng dưỡng chất nhận được sẽ thay đổi tùy theo số hạt chia được sử dụng.

Những lợi ích cần đi cùng cách sử dụng hợp lý

Khi tiếp xúc với nước, hạt chia hấp thụ chất lỏng và hình thành lớp gel bao quanh. Theo chuyên gia dinh dưỡng Lindsay Malone (Mỹ), đặc tính này cùng hàm lượng chất xơ có thể hỗ trợ điều hòa hoạt động đường ruột, nhất là ở người thỉnh thoảng bị táo bón.

Uống nước hạt chia mang lại nhiều lợi ích cho cơ thể (Ảnh minh họa: THM)

Dù vậy, phản ứng của cơ thể không hoàn toàn giống nhau. Có người nhận thấy việc đi tiêu thuận lợi hơn sau khi uống, nhưng cũng có trường hợp không cảm nhận được thay đổi rõ rệt.

Chất xơ trong hạt chia còn làm chậm quá trình tiêu hóa và hấp thu carbohydrate, qua đó góp phần hạn chế tình trạng đường huyết tăng nhanh sau bữa ăn. Chuyên gia dinh dưỡng Malone (Anh) cho biết chế độ ăn giàu chất xơ cũng có thể hỗ trợ kiểm soát đường huyết, duy trì năng lượng và giảm cảm giác thèm ăn.

Tuy nhiên, nước hạt chia không có tác dụng điều trị bệnh tiểu đường và không thể thay thế thuốc kiểm soát đường huyết. Người sử dụng cần xem đây là một thành phần bổ sung trong chế độ dinh dưỡng đa dạng, đồng thời tuân thủ hướng dẫn điều trị của bác sĩ.

Sự kết hợp giữa chất xơ và nước cũng giúp kéo dài cảm giác no, nhờ đó thức uống này có thể được dùng bổ sung giữa các bữa ăn. Dẫu vậy, nước hạt chia vẫn cung cấp năng lượng, không tương đương nước lọc không calo và không nên thay thế bữa ăn chính.

Theo chuyên gia dinh dưỡng Keri Gans (Mỹ), nước hạt chia còn góp phần đáp ứng nhu cầu nước hằng ngày. Khi hạt hấp thụ nước và tạo thành dạng gel, lượng nước vẫn được giữ lại trong thức uống, chỉ thay đổi trạng thái.

Để hạn chế tác dụng phụ, các chuyên gia khuyến nghị sử dụng khoảng 1 – 2,5 thìa canh hạt chia với 240 ml nước, khuấy đều và chờ khoảng 5 phút trước khi uống. Người ít ăn chất xơ nên bắt đầu bằng lượng nhỏ rồi tăng dần theo khả năng dung nạp.

Không nên nuốt hạt chia khô bởi chúng có thể trương nở khi gặp nước, làm tăng nguy cơ nghẹn. Việc uống quá nhiều khi cơ thể chưa quen với chế độ ăn giàu chất xơ cũng có thể gây đầy hơi, chướng bụng; thiếu nước còn khiến tình trạng táo bón trở nên nghiêm trọng hơn.

Một lưu ý khác là hạt chia chứa axit phytic, hợp chất có khả năng làm giảm hấp thu một số khoáng chất như sắt, kẽm và canxi. Người đang dùng thuốc hạ huyết áp, thuốc kiểm soát đường huyết hoặc mắc bệnh lý tiêu hóa nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi duy trì thức uống này thường xuyên.

Các chuyên gia nhấn mạnh, nước hạt chia chỉ là một trong những cách bổ sung chất xơ cho cơ thể. Rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt vẫn cần được duy trì trong thực đơn đa dạng, cân đối để bảo đảm dinh dưỡng.

Lê Toan (tổng hợp)