Thanh Hóa: Người dân bản Năng Cát, xã Linh Sơn đang phát huy lợi thế cảnh quan và văn hóa truyền thống để phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm việc làm, cải thiện thu nhập và gìn giữ bản sắc dân tộc Thái.
- Đường dây lừa đảo xuyên quốc gia ẩn mình trong biệt thự ở Đà Nẵng
- Đằng sau ứng dụng đầu tư chứng khoán LB-Pro là đường dây lừa đảo
- Công an xác minh vụ việc liên quan các clip về người tên “Mai”
Từ đầu năm 2026 đến nay, địa phương đã đón gần 30.000 lượt khách tham quan, trải nghiệm, với 10 hộ kinh doanh homestay có khả năng phục vụ trên 300 khách lưu trú. Hoạt động này không chỉ mở thêm hướng sinh kế cho các gia đình mà còn tạo cơ hội tiêu thụ nông sản, sản vật và phát triển các dịch vụ tại chỗ.
Nằm dưới chân núi Chí Linh, Năng Cát sở hữu cảnh quan núi rừng còn giữ được nhiều nét nguyên sơ. Những ngôi nhà sàn truyền thống, tiếng khua luống, điệu múa xòe và dòng thác Ma Hao tạo nên không gian văn hóa, thiên nhiên đặc trưng, mang đến sức hấp dẫn riêng cho vùng đất này.
Trong đó, thác Ma Hao, còn gọi là thác Chó Ngáp, là điểm đến nổi bật. Tên gọi của thác gắn với câu chuyện về chú chó trung thành từng cứu nghĩa quân Lam Sơn trong những ngày đầu kháng chiến chống quân Minh. Dòng nước từ trên cao len qua các tầng đá lớn, tạo nên khung cảnh hùng vĩ, thu hút khách đến tham quan và khám phá.
Bên cạnh cảnh quan, đời sống văn hóa của đồng bào Thái cũng là tài nguyên quan trọng để Năng Cát phát triển du lịch. Toàn bản có 124 hộ dân, trong đó 122 hộ sinh sống trong những ngôi nhà sàn. Tiếng nói, trang phục truyền thống, lễ hội Chá Mùn, Chá Một cùng các hoạt động múa xòe, khua luống, nhảy sạp vẫn được gìn giữ qua nhiều thế hệ, giúp du khách hiểu thêm về phong tục và sinh hoạt của người dân địa phương.
Từ gìn giữ bản sắc đến tạo sinh kế cho người dân
Nhận thấy nhu cầu du lịch trải nghiệm ngày càng mở ra cơ hội làm ăn mới, nhiều gia đình ở Năng Cát đã chủ động cải tạo nhà sàn, chỉnh trang khuôn viên và đầu tư trang thiết bị phục vụ khách lưu trú. Từ chỗ chỉ đón khách tham quan, người dân từng bước tham gia sâu hơn vào các hoạt động kinh doanh dịch vụ, ăn uống và trải nghiệm văn hóa.
Ông Hà Thanh Khơi, một hộ kinh doanh du lịch cộng đồng tại bản, cho biết gia đình đã cải tạo nhà sàn, sắp xếp lại cảnh quan và mua sắm thêm thiết bị để đáp ứng nhu cầu của du khách. Dù phải bỏ ra khoản kinh phí đầu tư ban đầu tương đối lớn, ông nhận thấy đây là hướng phát triển có triển vọng lâu dài.
“Trước đây, sinh kế chính của gia đình phụ thuộc và làm nông và buôn bán. Từ khi làm du lịch, cuộc sống thay đổi khá nhiều, thu nhập cũng tăng lên”, ông Khơi nói.
Theo ông Hà Văn Tuấn, Trưởng bản Năng Cát, hiện có 10 hộ tham gia kinh doanh homestay, tổng sức chứa trên 300 khách lưu trú. Các cơ sở đã bổ sung tiện ích để phục vụ nhu cầu hiện nay nhưng vẫn giữ kiến trúc nhà sàn và không gian sinh hoạt truyền thống.
“Khi du khách nghỉ lại, họ sẽ được thưởng thức món ăn địa phương, uống rượu men lá, tham gia nấu ăn, múa xòe, khua luống cùng người dân. Những trải nghiệm này góp phần tạo nên nét riêng biệt cho hoạt động du lịch ở Năng Cát”, ông Tuấn nói.
Hiệu quả bước đầu được thể hiện qua lượng khách và việc làm tại địa phương. Từ đầu năm 2026 đến nay, gần 30.000 lượt khách đã đến Năng Cát tham quan, trải nghiệm. Du lịch tạo việc làm cho hàng chục lao động, với mức thu nhập khoảng 4-5 triệu đồng/người/tháng; đồng thời giúp những hộ không trực tiếp kinh doanh homestay có thêm cơ hội bán nông sản, sản vật và cung cấp dịch vụ.
Không gian phục vụ du khách cũng được mở rộng với phiên chợ đêm vùng cao, khai trương vào tháng 4/2026 và tổ chức vào tối thứ bảy hằng tuần. Tại đây, người dân giới thiệu nhiều sản phẩm địa phương như măng khô, gạo nếp nương, mật ong cùng các món ăn truyền thống. Hoạt động này vừa tạo thêm điểm đến cho khách, vừa mở rộng cơ hội tiêu thụ sản phẩm do người dân làm ra.
Song song với phát triển dịch vụ, xã Linh Sơn chú trọng nâng cao kỹ năng phục vụ và vai trò tham gia của cộng đồng. Ngày 7/10/2026, Hội Liên hiệp Phụ nữ xã ra mắt Câu lạc bộ “Phát triển du lịch sinh thái cộng đồng bản Năng Cát”, đồng thời tổ chức tập huấn về ứng xử văn minh và kỹ năng giao tiếp trong hoạt động du lịch. Đây là hoạt động góp phần nâng cao tính chuyên nghiệp, tạo điều kiện để người dân, đặc biệt là phụ nữ, tham gia phát triển kinh tế từ những giá trị sẵn có của quê hương.
Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Chủ tịch UBND xã Linh Sơn, cho biết: “Chúng tôi xác định phát triển du lịch cộng đồng phải gắn với bảo tồn bản sắc văn hóa và mang lại lợi ích thiết thực cho người dân. Thời gian tới, xã sẽ tiếp tục đẩy mạnh quảng bá, vận động các hộ đầu tư dịch vụ, xây dựng thêm sản phẩm trải nghiệm, nâng cao chất lượng phục vụ để thu hút du khách và kéo dài thời gian lưu trú”.
Với những lợi thế về thiên nhiên, văn hóa cùng sự chủ động của người dân, Năng Cát đang từng bước hình thành hướng phát triển kinh tế dựa trên tài nguyên bản địa. Việc giữ gìn nếp nhà sàn, phong tục và những sinh hoạt truyền thống không chỉ góp phần tạo sức hút cho du lịch mà còn giúp cộng đồng có thêm sinh kế, nâng cao đời sống ngay trên quê hương mình.
Lê Toan (tổng hợp)
