An cung giả bị triệt phá: Niềm tin “lá bùa” đột quỵ đắt giá

Hơn 10.000 hộp An cung giả làm từ bột mì, hóa chất và chất tạo màu vừa bị Công an tỉnh Thanh Hóa thu giữ. Mỗi hộp chỉ tốn khoảng 105.000 đồng nhưng được rao gần 3 triệu đồng, trong khi niềm tin sai lệch có thể khiến người bệnh lỡ thời gian vàng cấp cứu.

Tối 24/9, Công an tỉnh Thanh Hóa cho biết Phòng Cảnh sát kinh tế đồng loạt khám xét 8 địa điểm tại Thanh Hóa, Hà Nội, TP.HCM và Tây Ninh. Cơ quan Cảnh sát điều tra đã khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can về hành vi sản xuất, buôn bán hàng giả là thực phẩm, bắt tạm giam 8 người. Nguyễn Thanh Phương Tuyền, sinh năm 1988, trú tại Đồng Tháp, giám đốc một công ty sản xuất dược mỹ phẩm, được xác định là đầu mối. Vụ việc được phát hiện khi lực lượng chức năng theo dõi hoạt động trên mạng và nhận thấy nhiều tài khoản Zalo, Facebook rao bán viên hoàn An cung, quảng cáo xuất xứ Hàn Quốc cùng công dụng phòng, chống đột quỵ.

Đằng sau những hộp An cung được quảng cáo như thuốc ngoại là một quy trình làm giả khá đơn giản. Theo cơ quan điều tra, nhóm này mua viên hoàn trôi nổi cùng vỏ hộp, tem nhãn từ Trung Quốc, sau đó đóng gói tại Việt Nam và dán nhãn như hàng chính hãng. Qua xác minh, thành phần chủ yếu của số viên hoàn là bột mì, hóa chất và chất tạo màu. Cách làm này đánh vào tâm lý tin hàng ngoại, đặc biệt khi sản phẩm được gắn với lời quảng cáo phòng, chống một căn bệnh mà nhiều người luôn lo sợ.

Quy mô tang vật cho thấy đây không phải hoạt động nhỏ lẻ. Lực lượng chức năng thu giữ 10.000 hộp, khoảng 300kg viên hoàn, tương đương hơn một triệu viên, cùng 3.000 vỏ hộp và hơn 20.000 tem nhãn. Mỗi hộp có giá thành khoảng 105.000 đồng nhưng được rao bán gần 3 triệu đồng, mức chênh lệch gần 30 lần. Ngoài số An cung giả, đường dây còn sản xuất gần 20 triệu sản phẩm mỹ phẩm thuộc 64 mã hàng. Ngày 22/9, cơ quan điều tra khởi tố thêm 7 bị can về tội buôn bán hàng giả và tiếp tục mở rộng vụ án.

Khi “lá chắn” phòng đột quỵ có thể làm lỡ thời gian vàng

Điều đáng lo không chỉ nằm ở số lượng hàng giả hay khoản chênh lệch giá, mà còn ở cách một sản phẩm được gắn với niềm tin phòng bệnh. An cung ngưu hoàng hoàn vốn là bài thuốc y học cổ truyền, được sử dụng theo đơn, đúng chỉ định và dưới sự giám sát của thầy thuốc chuyên khoa. Tuy nhiên, theo Dân trí, vẫn có người uống định kỳ như một “lá chắn” phòng đột quỵ, dù chưa có nghiên cứu uy tín nào công nhận công dụng đó. Khi niềm tin thay thế cho chỉ định chuyên môn, rủi ro không còn nằm riêng trong một hộp thuốc.

BS CKI Lê Thị Thúy Hằng, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – cơ sở 3, nói với Thanh Niên rằng khi xuất hiện dấu hiệu đột quỵ, nếu người nhà chỉ tập trung dùng thuốc tại nhà thay vì gọi cấp cứu, bệnh nhân có thể mất “thời gian vàng”. Các nguồn dẫn thời gian này không hoàn toàn giống nhau: Dân trí nêu 3 – 4,5 giờ đầu để tái thông mạch máu, trong khi Thanh Niên ghi 3 – 6 giờ đầu. Trong khoảng thời gian quyết định ấy, người bệnh cần được đưa đến cơ sở y tế để chụp CT hoặc MRI sọ não, xác định nhồi máu hay xuất huyết và lựa chọn hướng điều trị phù hợp.

Cảnh báo về việc tự ý dùng thuốc khi đột quỵ xảy ra không phải mới xuất hiện. Tháng 8/2025, ThS Vũ Văn Đại, khoa Y học cổ truyền, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, cho Tuổi Trẻ biết nhiều bệnh nhân nghe người xung quanh mách rồi uống thuốc, đến viện khi đã lỡ giờ vàng. Với trường hợp xuất huyết não, thuốc không những không có tác dụng mà còn có thể khiến bệnh nặng hơn. Theo các bác sĩ, phòng bệnh vẫn cần bắt đầu từ những việc thiết thực như kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết và duy trì lối sống lành mạnh.

Giữa hàng nghìn hộp An cung giả bị thu giữ, điều đáng suy ngẫm có lẽ không chỉ là thủ đoạn làm hàng giả hay khoản lợi nhuận chênh lệch gần 30 lần. Đó còn là khoảng cách giữa một lời quảng cáo và một quyết định có thể ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe. Khi người thân có biểu hiện méo miệng, yếu liệt, việc cần làm không phải tìm một “thần dược” trong tủ thuốc, mà là nhanh chóng gọi cấp cứu và đưa người bệnh đến cơ sở y tế. Niềm tin đúng lúc có thể cứu người; niềm tin sai chỗ đôi khi lại lấy đi chính cơ hội ấy.

Đỗ Vân (tổng hợp)